تانستل، کاثبرت



 تانستل، کاثبرت

نویسنده: Joy B.Easton
مترجم: علی اصغر حلبی

[kāθbert tānstal]
Cuthbert Tunstall
(ت. هَکفرت، یوْرکشر، انگلستان، ۸۵۳/ ۱۴۷۴؛ و.لندن، انگلستان، ۲۷ آبان ۹۳۸/ ۱۸ نوامبر ۱۵۵۹)، الهیات، سیاست، ریاضیات.
تانستل پسر نامشروع تامس تانستل و یکی از دختران سرجان کانیرز [kanyerz] بود، و بعدها (بر طبق قانون دینی)، با ازدواج آن دو، به صورت مشروع درآمد. وی در آکسفرد (حدود ۸۷۰) و کیمبریج (حدود ۸۷۵) درس خواند ولی در سال ۸۷۸ به پادوئا رفت و در حدود شش سال در آنجا اقامت کرد و در قوانین دینی و مدنی (رومی) دکتر شد. در سال ۹۰۱ اسقف لندن و پس از آن به سال ۹۰۹ اسقف دارم [dārəm] شد (در ۹۳۱ از این شغل محروم شد، به سال ۹۳۲ به سر کار بازگشت، و باز در ۹۳۸ محروم شد). وی، هرچند عقاید دینی نیرومندی داشت، مردی انسان مدار و معتدل بود، و در مباحث دینی حتی مورد احترام دشمنانش بود. وی در حالی که نسبت به معتقدات کاتوْلیک رومی وفادار مانده بود، از این امر نیز آگاه بود که اصلاحات دینی لازم است. به تصمیمات هنری هشتم اعتراض می‌کرد (و هنری، بویژه زمانی که می‌خواست تصمیمات نامطلوب برای مردم اتخاذ کند، او را از لندن دور نگاه می‌داشت)، اما وقتی که آن تصمیمات گرفته می‌شد، وی الزاماً گردن می‌نهاد. در روزگار حکومت ماری وی از تعقیب و آزار پروْتستانها سربار زد. تانستل، که خود از استادان برجسته‌ی ادبیات باستانی یونان و روم بود، از دوستان سر تامس مور بود، و کتاب حساب خود را به او تقدیم کرده بود؛ و نیز از دوستان اراسموس بود، و او را در آماده ساختن چاپ دوم ترجمه‌ی یونانی عهد جدید یاری کرد.
حساب لاتینی تانستل، De arte supputandi (فن محاسبه، ۱۵۲۲)، به عنوان وداعی با نوشته‌های دنیوی انتشار یافت، و این درست پیش از زمانی بود که به مقام اسقفی لندن منصوب شد. کتاب هیچ گونه ادعائی در مورد ابتکاری بودن مطالب خود نداشت بلکه در طول سالها و از روی آثار موجود در زبان لاتینی و زبانهای دیگری که تانستل می‌دانست تألیف شده بود. او، به عنوان تنظیم کننده‌ی طومارها (۸۹۵-۹۰۱)‌و در مأموریتهای سیاسی به اروپا، احساس کرده بود که نیاز دارد حافظه‌اش را در مورد حساب تقویت کند تا در معادلات مالی خود از خطا مصون ماند. لذا تصمیم گرفت که از موادی که گردآورده بود چنان کتاب روشنی بپردازد که هرکسی که زبان لاتینی می‌دانست از داشتن دستورالعملی در فن محاسبه بی‌نصیب نماند. چنین می‌نماید که کتاب در انگلستان محبوبیت نیافته، و هرگز به انگلیسی ترجمه نشده است؛ تمام چاپهای آن، به استثنای اولی، در خارج از انگلستان صورت گرفت و در آن مناطق سخت ستوده شد. برای نمونه، سیموْن گرونایوس نخستین متن یونانی اصول اقلیدس (بازل، ۱۵۳۳) را به تانستل تقدیم کرد، زیرا وی محاسبه‌ی اعداد را به شیوه‌ای بسیار عالی تبیین کرده بود. انگلستان در ریاضیات به دنبال بقیه‌ی اروپا لنگ لنگان راه می‌رفت. تنها یک فصل درباره‌ی حساب و منشأ آن در The Morrour of the World (آیینه‌ی جهان)، نوشته‌ی کَکستن (۸۶۰/ ۱۴۸۱)، بر فن محاسبه‌ی تانستل مقدم بود، و حساب فقط از سال ۹۱۶ در انگلستان به ظهور رسید.

کتابشناسی

علاوه بر چاپهای لندنِ De arte supputandi (1522)، چاپهای پاریس (۱۵۲۹، ۱۵۳۵، ۱۵۳۸) و چاپهای استراسبورگ (۱۵۴۳، ۱۵۴۴، ۱۵۴۸، ۱۵۵۱)‌هم موجودند. برای دستیابی به نوشته‌های مذهبی تانستل، – Cuthbert Tunstal، از چارلز استرج (نیویوْرک، ۱۹۳۸)، که فصلی در زمینه‌ی حساب را نیز شامل است. برای آگاهی از انسان گرایی از اسموسی و تحولات مذهبی در انگلستان در زمان حیات تانستل، – Tudor Prelates and Politics,1536-1538، از ل.ب.اسمیث (پرینستن، ۱۹۵۳)، و English Humanists and Reformation Politics، از ج.ک.مکوْنیکا (آکسفرد، ۱۹۶۵).
منبع مقاله :
گیلیپسی، چارلز کولستون، (۱۳۸۷)، زندگینامه‌ی علمی دانشوران، ترجمه احمد آرام…[ و دیگران]، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول



لینک منبع

اشتراک گذاری مطلب

انتشار مطالب با ذکر منبع مجاز می باشد.