تأثیر انتقاد کردن بر سیگار کشیدن



 تأثیر انتقاد کردن بر سیگار کشیدن

نویسنده: دکتر شهربانو قهاری

چگونه می توان با انتقاد مقابله کرد؟

در روابط بین فردی طبیعی است که مورد انتقام قرار گیریم و یا از دیگران انتقاد کنیم. انتقاد سازنده به بهبود رفتار منجر می شود و به ما کمک می کند تا دیدگاه واقع بینانه تری نسبت به خود و دیگران پیدا کنیم. اما هر انتقادی سازنده نیست و برخی از افراد گاهی مغرضانه عمل می کنند. این موارد ممکن است به ویژه از سوی دوستان فردی که سیگار را کنار گذاشته، صورت گیرد. در این شرایط نیاز به روش هایی برای مقابله با این دسته از افراد احساس می شود که در این قسمت از کتاب به آن پرداخته می شود.

انتقاد سازنده و غیرسازنده:

جدا از این که چه کسی انتقاد می کند؟ و نیز بدون درنظر گرفتن قصد و نیّت انتقادکننده، می توان انتقادکنندگان را در دو دسته ی بزرگ جای داد. انتقاد کنندگان سازنده کسانی هستند که در انتقاد رفتار طرف مقابل را زیر سؤال می برند نه شخصیت او را، و مطالب انتقاد آمیز خود را به نحوی بیان می کنند که حرمت و احترام طرف مقابل حفظ شود. برای مثال:
-وقتی به قول و قرار بین ما اهمیت نمی دهی، ناراحت می شوم.
-وقتی با صدای بلند مطالعه می کنی، ناراحت می شوم.
-دود سیگارت منو ناراحت می کنه، می شه خاموشش کنی؟
-انتظار دارم در حالت خشم، تن صدایت را بالا نبری.
همان طور که مشاهده می کنید در تمامی موارد بالا:
۱-گوینده احساس خود را بیان کرده است.
۲-به صورت اختصاصی انتقاد کرده است نه کلی، یعنی یک رفتار خاص را مورد انتقاد قرار داده است.
۳-به رفتار انتقاد کرده است نه به شخصیت طرف مقابل.
انتقاد غیرسازنده دقیقاً عکس انتقاد سازنده است. انتقاد کننده:
-کلی گویی می کند.
-به جای رفتار، کل شخصیت طرف مقابل را زیر سؤال می برد.
-به طرف مقابل احترام نمی گذارد.
برای مثال:
-از هرچه سیگار و سیگاریه متنفرم.
-با این رفتارت نشان دادی که چقدر آدم بی مسئولیتی هستی.
-کسی که موقع خشم نتواند خود را کنترل کند، خیلی آدم بدبختی است.
-هنوز نفهمیدی که چطور مطالعه کنی تا باعث آزار کسی نشوی.
همان طور که ملاحظه می کنید در انتقادهای غیرسازنده، انتقادکننده کل شخصیت طرف مقابل را زیر سؤال می برد. این کار سبب می شود که نه تنها انتقادشونده به انتقادهای واردشده ترتیب اثری ندهد، بلکه نسبت به فرد انتقادکننده احساس خشم کند و با انتقادهای او مقابله به مثل نماید و به عبارتی انتقادات او را با انتقادات کوبنده تری پاسخ گوید.

واکنش های مناسب به انتقادهای سازنده و غیرسازنده کدامند؟

انتقادهای سازنده را باید جدّی گرفت. فرقی نمی کند از طرف چه کسی بیان شود. بلکه مهم، محتوا و موضوع انتقاد است. انتقادشدن نشان می دهد که رفتار شما در برخی جنبه ها مناسب نیست وباید تغیر کند. به این اصل توجه داشته باشید که رفتا سالم رفتاری است که نه به ما صدمه می زند و نه به دیگری، اما رفتار ناسالم رفتاری است که هم برای ما و هم برای دیگران مضر است. مانند سیگار کشیدن.
بنابراین، انتقادات سازنده را به گوش جان پذیرا باشید و سعی کنید آن ها را به کارگیرید. تغییر دادن رفتارهای نامناسب زمان می برد، پس باید فرصت کافی به خودتان بدهید. از طرفی، ممکن است خود به تنهایی نتوانید برخی از رفتارهایتان را تغییر دهید و ممکن است لازم باشد از یک روان شناس یا مشاور کمک گیرید.
در رابطه با انتقاد غیرسازنده به دو نکته باید توجه شود، اول این که باید از خودتان بپرسید آیا واقعاً فرد انتقاد کننده قصد کوبیدن یا تحقیر شما را داشته است، یا این که شما با انتقادکننده ای طرف هستید که نمی داند چگونه انتقادهای خود را مطرح کند. به عبارتی برخی از افراد وقتی از رفتار نامناسب کسی ناراحت می شوند، نمی دانند که باید آن رفتار خاص را زیر سؤال ببرند، و کل شخصیت را مورد حمله قرار ندهند. این دسته از افراد معمولاً به دلیل ناآگاهی و آشنا نبودن با مهارت های مقابله ای دست به این کار می زنند و اغلب روابط بین فردی آشفته ای دارند. در رابطه با این دسته از افراد بهتر است به چگونگی انتقاد آن ها توجه نکنید، بلکه به چیزی که در شما مورد انتقاد قرار گرفته، توجه کنید و ببینید آیا رفتار شما سالم است یا ناسالم. برای مثال:
وقتی کسی به شما می گوید از سیگار و سیگاری ها حالم به هم می خورد، قاعدتاً انتقاد خود را به شیوه ی بسیار نامناسبی مطرح کرده است، اما لازم است بررسی کنید سیگار کشیدن رفتار سالمی است یا نه؟ اگر پاسخ شما منفی است، جدا از بد بودن یا خوب بودن شیوه ی انتقاد، بهتر است این رفتار را کنار بگذارید.
روش دیگر برای مقابله با انتقاد غیرسازنده بیان احساس خود نسبت به رفتار طرف مقابل و ترک موقعیت است. برای مثال: وقتی کسی به شما می گوید تو آدم درستی نیستی، یا حالم ازت به هم می خورد، شما می توانید در پاسخ به او بگویید:
این طرز صحبت کردنت مرا عصبانی می کند و تو حق نداری به من توهین کنی، سپس آن جا را ترک کنید.
گاهی اوقات هم ممکن است ترک موقعیت به تنهایی کارساز باشد و آن زمانی است که بیان احساس، همراه با توصیف رفتار طرف مقابل شما را در دام مشاجره ی بی فایده می اندازد. بنابراین در این شرایط و یا زمانی که انتقادکننده حرمت شما را زیرپا می گذارد و یا شخصیت شما را زیر سؤال می برد، بهترین کار دورشدن از آن فرد و ترک موقعیت است.
منبع مقاله :
قهاری، شهربانو؛ (۱۳۸۶) زندگی بدون سیگار، تهران: نشر قطره، چاپ اول.



لینک منبع

اشتراک گذاری مطلب

انتشار مطالب با ذکر منبع مجاز می باشد.