مقاومت در برابر تعارف کردن سیگار



مقاومت در برابر تعارف کردن سیگار

نویسنده: دکتر شهربانو قهاری

درخواست نابه جا چیست و چگونه می توان با آن مقابله کرد؟

درخواست هایی که عمل کردن به آن ها به ضرر شماست و سلامت جسمانی، روانی و اجتماعی شما را به مخاطره می اندازد، درخواست های نابه جا تلقی می شوند. برای مثال کسی از شما درخواست می کند:
-سیگاری روشن کنید.
-مشروب بنوشید.
-برای یک بار در عمرتان تفنّنی مواد مخدر مصرف کنید.
-یک رابطه ی جنسی را تجربه کنید.
همان طور که گفتیم این درخواست ها نابه جا هستند چون ممکن است با انجام دادن هر یک از آن ها به سیگار، الکل یا مواد مخدر وابسته شوید. و یا با انجام دادن رفتاری خاص (مثلاً رابطه ی جنسی) که تنها به قصد کسب تجربه انجام داده اید، به عفونت اچ آی وی مبتلا شوید. در چنین شرایطی فرد باید بتواند به درخواست های نابه جای دیگران قاطعان نه بگوید.
قاطعیت یعنی این که بتوانید با صدای رسا و لحنی محکم در حالی که به چشمان درخواست کننده نگاه می کنید، درخواست او را رد کنید. توجه داشته باشید که قاطعیت با پرخاشگری تفاوت دارد. فرد پرخاشگر معمولاً با تن صدای بالا، لحنی زننده و پرخاشگرانه یا کنایه آمیز صحبت می کند. به علاوه ممکن است کلمات نامناسبی را بیان کند. چنین رفتاری می تواند به تنش و درگیری بین فردی منجر شود، اما در لحن قاطعانه فرد بدون پرخاشگری یا زیرپا نهادن حرمت دیگری به
درخواست نابه جای دیگری نه می گوید. این کار می تواند به دو صورت بیان گردد:

الف-نه گفتن همراه با عذرخواهی

-می بخشید، میلی به سیگار ندارم.
-عذر می خواهم، از مشروب بدم می آد.
-می بخشید، ترجیح می دم سیگار را امتحان نکنم.
-می بخشید، قلیان کشیدن با معیارهای من جور درنمی آد.

ب-نه گفتن بدون عذرخواهی

-نه، میلی به سیگار ندارم.
-متأسفم، من از سیگار خوشم نمی آد.
-کشیدن تریاک حتی به صورت تفنّن با معیارهای من جور درنمی آد.

تکنیک صفحه ی خط افتاده چیست؟

این تکنیک معمولاً برای مقابله با افرادی به کار می رود که مصرانه درخواست خود را مطرح می کنند و به رغم مخالفت شما، به آن اصرار می ورزند. در این شرایط توصیه می شود که به طور مستقیم در چشمان درخواست کننده نگاه کنید و با صدایی رسا و لحنی قاطعانه به او نه بگویید و همراه با نه جمله ای را در رد درخواست او به کار ببرید و آن را به طور مکرر تکرار کنید. برای مثال:
فرض کنید مدت کوتاهی است که سیگار را کنار گذاشته اید و در یک مهمانی دوستانه با یکی از دوستان قدیمی که سیگاری است مواجه می شوید. با او چند کلامی صحبت می کنید و می بینید سیگاری روشن می کند و پک می زند و شما را نیز به آن دعوت می کند. به او می گویید مدتی است که سیگار را کنار گذاشته اید و دیگر تصمیم ندارید به سراغش بروید، اما او به روی خود نمی آورد و همچنان به شما سیگار تعارف می کند و مصرانه شما را به مصرف آن تشویق می کند. در این شرایط به کارگیری تکنیک صفحه ی خط افتاده می تواند مفید باشد. به گفت و گوی زیر دقت کنید.
دوست بیا سیگاری روشن کن.
شما مدتی است کنار گذاشتم تصمیم ندارم دیگر بکشم.
دوست حالا یه بار که هزار بار نمی شه.
شما نه، دیگه نمی خوام بکشم.
دوست ای بابا، خیلی سخت می گیری با یه بار که اتفاقی نمی افته.
شما نه دیگه نمی خوام بکشم.
دوست مثل این که به خودت شک داری و فکر می کنی با یه بار کشیدن سیگاری می شی.
شما نه دیگه نمی خوام بکشم.
دوست تریاک که تعارف نمی کنیم سیگاره. فقط یه پک بزن همین.
شما نه دیگه نمی خوام بکشم.
دوست ای باب، نمی کشی نکش، جرو بحث که نداریم.
همان طور که مشاهده می کنید می توانید با بکارگیری تکنیک صفحه ی خط افتاده که با نه شروع می شود یک جمله را به صورت مکرر تکرار کنید. با این کار به درخواست کننده می فهمانید که مصمم و پایدارید و به هیچ عنوان مایل نیستید تصمیم خود را زیرپا بگذارید. بدین ترتیب بدون مشاجره، انتقاد و یا افتادن در دام توجیه و دلیل آوردن، به درخواست کننده نه می گویید. این تکنیک برای مقابله با درخواست کنندگان سمج مفید است.
در مجموع با به کارگیری مهارت های مطرح شده در این بخش از کتاب می توانید نه تنها در مرحله ی نگهداری بلکه تا مدت ها بعد، از دستاوردهای به دست آمده یعنی ترک سیگار محافظت کنید و با توانمندساختن خود در برابر عوامل تأثیرگذار محیطی بایستید.
منابع تحقیق :
کارن، م.رونالد (۱۳۸۳). درمان شناختی رفتاری وابستگی به مواد. عباس بخشی پور رودسری. تهران: مر کز مشاوره ی دانشجویی دانشگاه تهران.
کارول. م.کاتلین.(۱۳۸۳). راهنمای علمی درمان شناختی-رفتاری، سوء مصرف مواد. عباس بخشی پور رودسری و شهرام محمدخانی. تهران: انتشارات اسپند هنر.
Annis,H.(1991), A cognitive-social learning approach to relaps: pharmacotherapy and relaps prevention counselling. Alcohol, 527-530.
Daley,D.(2001). Managing anger workbook-holmes Beach,FL:Learning publications.
Daley,D.(2003). Improving communications and relationship workbook, Holmes beach,Fl:Learning publications.
Marllat,G.A.Gordon,J.R.(1985).Relapse prevention: Maintenance strategies in the treatment of addictive behaviour. New york: Guilford press.

منبع مقاله :
قهاری، شهربانو؛ (۱۳۸۶) زندگی بدون سیگار، تهران: نشر قطره، چاپ اول.



لینک منبع

اشتراک گذاری مطلب

انتشار مطالب با ذکر منبع مجاز می باشد.