مکاتب سیاسی

شبح مارکسیسم هیولای نولیبرالیسم

شبح مارکسیسم هیولای نولیبرالیسم

نویسنده: دکتر ناصر فکوهی پژوهشگر، استاد انسان‌شناسی دانشگاه تهران و مدیرمؤسسه انسان‌شناسی و فرهنگ نقدی که متوجه مارکسیسم است متوجه سیستم لیبرالیستی نیز هست نقد آنارشیستی مارکسیسم مارکسیسم تنها به یک ایدئولوژی یک دستِ دولتی، آن‌گونه که در انقلاب‌ها و دولت‌های توتالیتاریستی قرن بیستمی، نظیر شوروی، تعریف شده است، محدود نمی‌شود و می‌توان از یک سنت مارکسیستی در قالب نوشته&z...

ادامه مطلب

پیروزی پس از شکست ؟

پیروزی پس از شکست ؟

نویسنده: ابراهیم شیری نویسنده و مترجم آثار روسی ارتدکس‌ها چگونه فکر می‌کنند ؟ از میان حوادث پیچیده و بغرنج جهان کنونی و رویدادهای فاجعه‌بار و اغلب خونین تاریخ معاصر، حادثه تجزیه اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بسیار آموزنده است. اگرچه در زمان‌های اخیر در مسیان سیل سهمگین جعلیات و دروغ‌ها و افسانه‌پردازی‌های چرکین، آثار علمی و اجتماعی جدی زیادی نیز در این‌باره خلق شد، اما لازم ...

ادامه مطلب

بازگشتِ ابدی

بازگشتِ ابدی

نویسنده: استفان کورتوآ پژوهشگر و مورخ فرانسوی، استاد مؤسسه مطالعات عالی کاتولیک و مدیر پژوهش مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه آیا کمونیسم در قالب کاپیتالیسم بازتولید شده است ؟ علیرغم سقوط دیوار برلین در سال ۱۹۸۹، کمونیسم هنوز صحنه سیاسی را ترک نکرده است؛ به ویژه در اروپا و فرانسه که هنوز در علوم انسانی سایه کمونیسم در بخش آموزش دیده می‌شود. من کتابی را به تازگی منتشر کرده‌ام که بازگشت ابدی نام دارد. در...

ادامه مطلب

مارکسیسم در آخرالزمان

مارکسیسم در آخرالزمان

نویسنده: جرالد بوسوآ بحران اقتصادی شوروی را لیبرال نکرد لیبرالیسم شوروی را به بحران کشید در پایان قرن نوزدهم میلادی، نظام سرمایه‌داری همچنان رو به رشد بود و سوسیالیست‌ها و پیروان اندیشه مارکس نه تنها موفقیتی در مقابله با سرمایه‌داری نداشتند، بلکه در مبانی و راهکارها نیز دچار اختلافات جدی بودند. دستمزدها رو به افزایش بود، شرایط کارخانه‌ها و رفاه طبقه کارگر نیز افزایش یافت و این&zwnj...

ادامه مطلب

چندفرهنگ گرایی

چندفرهنگ گرایی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش multiculturalism معمولاً به دو امر متفاوت اطلاق می شود. نخست، واقعیت چندفرهنگ گرایی، یعنی این واقعیت که تعداد فزاینده ای از ملت- کشورها دربرگیرنده ی فرهنگ های متفاوت اند. گاهی این فرهنگ ها از نظر جغرافیایی متمرکزند و گاهی چنین نیستند؛ گاهی با جمعیت بومی زبان مشترکی دارند و گاهی ندارند. این فرهنگ ها رویه های خاص خود را در همه ی زمینه های اج...

ادامه مطلب

جهان وطن گرایی

جهان وطن گرایی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش cosmopolitanism این دیدگاه که کانت در کتاب صلح پایدار (‌1795 ) شرح مشهوری از آن ارائه کرده است، از یک دولت و حکومت جهانی که فراتر از دولت – ملت هاست و جایگزین آنها می شود حمایت می کند. این آرمان که ریشه ی رواقی ( Stoic ) دارد، در این بیان دیوگنس کلبی منعکس شده است که من شهروند جهانم . در مفهومی کاملاً انتزاعی، جهان وطن گرای...

ادامه مطلب

جامعه گرایی

جامعه گرایی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش community به طور کلی، جامعه اشاره به هرگونه گروه اجتماعی نسبتاً باثباتی دارد که به واسطه ی خصوصیتی از سایر جوامع متمایز می شود یا بر مبنای آن خصوصیت شکل می گیرد. البته این واژه در رساله ی دوم جان لاک کاربرد فنی تری یافته است. از نظر لاک، جامعه آن چیزی است که از درون وضعیت طبیعی بیرون می آید. جامعه منافع خود را به حکومت می سپارد و سپس و...

ادامه مطلب

تمرکزگرایی دموکراتیک

تمرکزگرایی دموکراتیک

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش democratic centralism اصل کلیدی برای سازمان دهی در سیاست لنینیستی است. این اصطلاح مشخصاً در اثر لنین به نام چه باید کرد؟ (۱۹۰۲) به کار رفته و وی آن را تحت عنوان آزادی در بحث، وحدت در عمل تئوریزه کرده است. از نظر لنینیست ها، تمرکزگرایی دموکراتیک بیانگر شیوه ای است که طبق آن حزب مبارزی که در کشمکش سیاسی شدیدی وارد شده است باید در عی...

ادامه مطلب

تکلیف گرایی

تکلیف گرایی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش deontology عنوانی است که بر گونه ای از نظریه ی اخلاقی اطلاق می شود و وظیفه را در کانون ارزش های اخلاقی قرار می دهد. تکلیف گرایی به طور خاص با کانت و با این نظر پیوند خورده است که مجموعه ای از دستورات اخلاقی می توان ارائه کرد که حقیقت عینی دارند و عموماً با تحلیل های عقلانی و مفهومی، و نه کاوش تجربی، قابل اثبات اند. تکلیف گرایی با دو نظری...

ادامه مطلب

کارکردگرایی

کارکردگرایی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش functionalism شکلی از تبیین در علوم اجتماعی است که مارکسیست ها و دیگران برای فهم تغییرات اجتماعی و تاریخی مطرح کرده اند. فرض کنید که من می خواهم عکسی را در اتاق نشیمن خانه ام نصب کنم. برای این کار لازم است پیچی را به دیوار وارد کنم و این خود مستلزم استفاده از پیچ گوشتی است. بنابراین پیچ گوشتی را به اتاق می برم. فرض کنید از من بپرسند که: ای...

ادامه مطلب

فلسفه سیاسی سبز

فلسفه سیاسی سبز

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش green political philosophy توجه به سایر مخلوقات بُعد چندان جدیدی از تفکر سیاسی نیست، اما توجه جدی به تعهدات ما نسبت به محیط زیست حداقل در سنت غربی پدیده ای متأخر است. این توجه به واسطه ی فهم نوینی از تکالیف ما نسبت به نسل های آتی و برداشتی کمتر انسان محورانه ( anthropocentric ) از اخلاق به وجود آمده است. پدیده ی دوم، یعنی برداشت ک...

ادامه مطلب

مکتب فرانکفورت

مکتب فرانکفورت

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش Frankfurt School گروه پرنفوذی از مارکسیست های اروپایی را دربرمی گیرد که بسیاری از آنان یهودی بودند. این مکتب در مؤسسه ی مطالعات اجتماعی دانشگاه فرانکفورت در ۱۹۲۳ شکل گرفت. اعضای آن پس از به قدرت رسیدن نازی ها به آمریکا مهاجرت کردند و در نیویورک مکتب جدید برای تحقیقات اجتماعی را بنیان نهادند. چهره های سرشناس آن والتر بنیامین، ماکس ه...

ادامه مطلب

فردگرایی روش شناختی

فردگرایی روش شناختی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش methodological individualism دیدگاهی در فلسفه ی علوم اجتماعی است که باید با دقت از گونه های مختلف فردگرایی اخلاقی متمایز شود. فردگرایی روش شناختی بدان معناست که بهترین توضیح برای رویدادها، فرایندها و نهادهای اجتماعی، به جای آن که در سطح گروه ها، طبقات یا نهادها ارائه شود، باید برحسب افراد یا نگرش ها، عقاید و سایر ویژگی های آنها صورت ...

ادامه مطلب