آرمانشهرگرایی

پیش شهرسازی بی‌الگو: بوخارین و پرئو براژانسکی

پیش شهرسازی بی‌الگو: بوخارین و پرئو براژانسکی

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   بوخارین وبراژانسکی N. Boukharine et G. Préobrajensky (1888-1938?) (1886-193?) مبارزان انقلابی و بلشویک‌های نخستین، اعضای کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی بودند که در طول جنگ داخلی، بین مارس و اکتبر ۱۹۱۹ همراه با هم الفبای کمونیزم را نوشتند. این اثر که با شتاب نوشته شده بود و از برنامه‌ی مصوب هشتمین گردهمایی حزب کمونیست روسیه الهام گرفته بود، نوعی راهنمای عملی برای آمو...

ادامه مطلب

پیش‌شهرسازی بی‌الگو: کارل مارکس

پیش‌شهرسازی بی‌الگو: کارل مارکس

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   افق شهر پس زمینه‌ای است که مجموعه‌ی تفکر تاریخی و سیاسی مارکس کارل مارکس Karl Marx (1818-1883) بر آن نقش می‌بندد. «تاریخ همه‌ی جوامع تا به امروز، تاریخ مبارزه طبقاتی است». (۱) و این مبارزه در مراحل قطعی خود در شهر جریان می‌یابد؛ شهر، گهواره بورژوازی و سپس کارگر صنعتی این دو نیروی محرکه تاریخ و انقلاب [است]. پس، در گذر زمان، شهر دو نقش بازی کرده است، تباه کننده ش...

ادامه مطلب

پیش شهرسازی بی‌الگو: پی‌یر کروپوتکین

پیش شهرسازی بی‌الگو: پی‌یر کروپوتکین

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   پی‌یر کروپوتکین Pierre Kropotkine (1842-1921) اشراف‌زاده روس، یک جغرافیدان برجسته، و یک انقلابی مبارز و همچنین نویسنده‌ای بود که استعداد خویش را به عامیانه کردن عقاید علمی خود و نشر آیین آنارشیستی اختصاص داد. از همان جوانی‌اش، به شرایط طبقه دهقان و کشاورزی روس جلب گردید. [به عنوان] دبیر بخش ژئوفیزیک انجمن جغرافی روسیه، مسافرت‌های متعددی به «منچوری» کرد و سرزمین‌های یخ‌زد...

ادامه مطلب

نظریّه پیش شهرسازی فرهنگ‎‌گرای ویلیام موریس

نظریّه پیش شهرسازی فرهنگ‎‌گرای ویلیام موریس

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   «ویلیام موریس» William Mories (1834-1896) خود می‌گوید که «راسکین» استاد معنوی او بود، اما او تأکید می‌کند که [این مسأله]،«قبل از آنی است که من یک سوسیالیست مبارز شده باشم». (۱) این شرط نشانگر آن چیزی است که دو ذهنیّت را از هم جدا می‌کند، دو ذهنیّتی که در هر دو آنها اندیشه، تحت سلطه هنر و زیبایی بود، [هنر و زیبایی] که هر دو این ذهنیّت‌ها در آثار گذشته کشف کرده بود...

ادامه مطلب

پیش شهرسازی بی‌الگو: فردریش انگلس

پیش شهرسازی بی‌الگو: فردریش انگلس

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   مسأله شهرهای بزرگ به دو گونه از سوی «انگلس» Friedrich Engels (1820-1895) مطرح شده است. از سویی، او در یک تحلیل انتقادی بیرحمانه، بر پایه یک تحقیق اجتماع شناسانه مقدماتی که هم از مشاهدات شخصی نویسنده و هم از تمامی منابع نوشته موجود تغذیه می‌کند، فقر کارگر شهری در شهرهای صنعتی انگلیس را افشا می‌کند: این نقد عبارت است از فصلی از کتاب «وضعیت طبقه رنجبر در انگلیس» تحت عنوان ...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی فرهنگ‌گرای جان راسکین

نظریّه‌ی پیش شهرسازی فرهنگ‌گرای جان راسکین

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   با وجود اینکه نقد و فلسفه هنر اولین اقدام، «راسکین» است ولی این نقد و فلسفه هنری به یک فلسفه اجتماعی ختم می‌شوند که از آنها جدایی‌ناپذیر است. مفهوم «راسکینی» هنر، هم با یک آموزش زیبایی شناختی خاص – نشأت گرفته از شناخت دقیق شاهکارهای اروپایی نقاشی و معماری – مشخص می‌گردد، و هم – با تأثیری فراوان – به وسیله تفکر «پوژن». به نظر «راسکین»، هنر عبارت ا...

ادامه مطلب

نظریه‌ی پیش شهرسازی فرهنگ‌گرای آگوستوس پوژن

نظریه‌ی پیش شهرسازی فرهنگ‌گرای آگوستوس پوژن

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   آگوستوس ولبی نورث مور پوژن Augustus Welby Northmor Pugin (1812-1852) معمار انگلیسی، با سرچارلزباری (۱) در طرح‌های مجلس وست مینستر همکاری کرد (۱۸۳۷-۱۸۴۲). در بین کارهای شخصی او بخصوص کلیسای بزرگ کیلارنی (۲) و «نمازخانه دیر بنه دیکتن دوئه» (۳) قابل ذکر هستند. با عضویت در کلیسای کاتولیک در ۱۸۳۳، او یکی از بانیان تجدید حیات گوتیک انگلیسی گردید؛ گوتیک، برای او شکلی از...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی هربرت جورج ولز

نظریّه‌ی پیش شهرسازی هربرت جورج ولز

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   هربرت – جورج ولز Herbert- George Wells (1866-1946) شاگرد قدیمی «هوکسلی»، (۱) سوسیالیست مکتب فابینی (۲) و پدر [مباحث] علمی – تخیلی، همه این صفات خود را در کتاب «تخیلی نو» (۳) بیان می‌دارد. «ولز» از این [تخیل نو] نوعی مجموعه عقیدتی – تقریباً طنز‌آمیز – از پیش سرمایه‌داری ترقی‌گرا ساخت. نظم، طبقه‌بندی، بهداشت، ستایش ماشین‌‌گرایی، بازدهی، ا...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی ژول ورن

نظریّه‌ی پیش شهرسازی ژول ورن

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   ژول ورن Jules Verne) 1828-1905) به گونه‌ای خاص در زمینه ماشین‌ها و وسایل ارتباطی پیشگام بوده است. برخلاف آنچه می‌توان انتظار داشت، ایمان او به قدرت مولّد فن برای او الهام بخش دیدی خوش‌بینانه از نوعی شهر – ماشین نبوده است. در داستان کوتاهش [به نام] «یک روز (۱) یک روزنامه‌‎نگار امریکایی در ۲۸۸۹»، (۲) کلانشهری غول‌آسا را تصور می‌کند که در آن هر یک از ساختمان‌ها ...

ادامه مطلب

نظریه‌ی پیش شهرسازی ژان – باپتیست گودن

نظریه‌ی پیش شهرسازی ژان – باپتیست گودن

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   ژان – باپتیست گودن Jean – Baptiste Godin (1819-1888) مخترع کوره‌های چدنی بود، کوره‌هایی که نام او بر آنها مانده است. او مملو از انگاره‌های فوریه‌ای بود و آثار بسیار نوشت که بهبود شرایط کارگر صنعتی را نشانه رفته‌اند. – راه حل‌های اجتماعی (۱۸۷۰) Solutions Sociales. – سوسیالیست‌ها و حقوق کار (۱۸۷۴) Les Socialistes et les droits du travail &...

ادامه مطلب

نظریّه پیش شهرسازی بنیامین وارد ریچاردسون

نظریّه پیش شهرسازی بنیامین وارد ریچاردسون

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   بنیامین وارد ریچاردسون Benjamin Ward Richardson (1828-1896) پزشک انگلیسی، مؤلف مجموعه‌ای از کارهای علمی شایان توجّه به لحاظ تنوع و اصالت آنهاست. او پژوهش‌هایی در زمینه دَلَمه شدن خون (علت دَلَمه شدن خون، ۱۸۱۸) (۱) سل‌شناسی (در زمینه بهداشت کمُسومپسیون ریوی، ۱۸۵۶)، (۲) بیهوشی، (در زمینه بیهوشی موضعی به وسیله پاشیدن اتر) (۳) به عمل آورد. محدوده‌ای که در آن، او حت...

ادامه مطلب

نظریّه پیش شهرسازی پی‌یر – ژوزف پرودون

نظریّه پیش شهرسازی پی‌یر – ژوزف پرودون

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   نوشتن کتاب «در اساس هنر و مقصد اجتماعی آن» (۱) با مرگ پرودون Pierre- Joseph Proudhon (1809-1863) قطع گردید. این کتاب به وسیله یک شخص خود آموخته با عجله و با کمک موادی پراکنده ویرایش شده است. این شخص تأیید کرده است: «این خارج از توان‌های من بود، ولی مسأله‌ی مطرح شده و نمی‌توانم آن را انکار کنم» (۲) جالب‌ترین فصول این کتاب به «کوربه» (۳) و مسأله واقع‌گرایی اختصاص یافته ا...

ادامه مطلب

نظریّه‌ پیش شهرسازی اتین کابه

نظریّه‌ پیش شهرسازی اتین کابه

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   اتین کابه Etienne Cabet (1788-1856) که مارکس او را مبدع «کمونیزم تخیلی» می‌داند، نگرش یک سوسیالیزم دولتی را در [کتاب] سفر (۱) به ایکاری گسترس بخشید (۱۸۴۰)، در سال مرگش، این را تأکید کرد که «در واقعیت، این توصیف تشکیلات اجتماعی و سیاسی اجتماع است، این یک قرارداد علمی و فلسفی می‌باشد». (۲) سفر به ایکاری به تفصیل، پایتخت یعنی ایکارا و آمایش دیگر شهرها را توصیف می‌کند. لوئی...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی شارل فوریه

نظریّه‌ی پیش شهرسازی شارل فوریه

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   شارل ژیددو فوریه Charles fourier (1772-1838) می‌گفت: «فکر نمی‌کنم که هیچ مردی در این قرن قدرت تصوری بیش از آنکه یک فروشنده ارائه می‌کند، داشته باشد». الگوی بسیار دقیق پیش – شهرسازی ترقی‌گرا را به این هدیه مدیونیم. در ضمن، این مجموعه زیستی آرمانی تنها یک جزء (مشهورترین اجزا) از یک نظام کامل بوده و از آن جدایی‌ناپذیر است. بنای کلی فوریه در اساس، نقدی بیرحمان...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی ویکتور کونسیدران

نظریّه‌ی پیش شهرسازی ویکتور کونسیدران

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   ویکتور کونسیدران Victor Considérant (1808-1893) پلی تکنیسین و مهندس ارتش، در سال ۱۸۳۱، به منظور وقف زندگی خویش به اندیشه‌های فوریه و نشر آنها، از مشاغل خود کناره گرفت. او به هنگام مرگ فوریه ریاست جنبش فالانستری و مدیریت ارگان آن – فالانژ – را بر عهده می‌گیرد. در آثار بیشمارش: – سرنوشت اجتماعی (۱۸۳۴-۱۸۳۸) La destinée Sociale. – بیانیه م...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی رابرت اوئن

نظریّه‌ی پیش شهرسازی رابرت اوئن

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   رابرت اوئن Robert owen (1771-1858) پیش از این که یکی از چهره‌های معروف سوسیالیسم اولیه اروپایی گردد، شخصاً با مسائل جامعه صنعتی نوپا زندگی کرده و از ده سالگی در یک کارخانه کتان‌بافی کار می‌کرد. در نوزده‌سالگی مدیریت کارخانه نخ‌ریسی منچستر را بر عهده داشته و در ارتقای فنون نساجی سهیم بود. در ۱۷۹۸، یک ازدواج پر ثمر به او امکان داد تا شریک کارخانه نیولانارک (۱) گردد. ای...

ادامه مطلب

زیستن در زمانِ اکنون

زیستن در زمانِ اکنون

نویسنده: احسان مروجی تلقی از زمان در ادوار تاریخ تلقی از زمان در ادوار مختلف راهی به سوی درک و شناخت ماهیت اتوپیاهاست چرا که اساساً ویژگی اصلی اتوپیا، بی‌زمان بودن آن است(۱). اتوپیا جایی بدون الم و رنج در ماورای تاریخ است که گذر زمان نیز از آن رنگی نمی‌گیرد. در مطالب زیر سه تلقی از زمان نام برده شده است. زمان اسطوره‌ای، زمان پیشرفتی و زمان اکنون. تراژدی و امید مفاهیمی هستند که در شناخت ا...

ادامه مطلب

بررسی نسبت بین امید و اتوپیا

بررسی نسبت بین امید و اتوپیا

نویسنده: دارِن وِب مترجم: دکتر محمد خندان درآمدی به یک چارچوب مفهومی این مقاله چارچوبی کلی برای بررسی نسبت بین امید و اتوپیا پیشنهاد می‌کند. امید این طور تعریف می‌شود: استعدادی بشری تحت نفود وساطت اجتماعی، که به حالت‌های مختلف قابل تجربه است. طبقه‌بندی حالت‌های امید ارائه می‌شود که حالت‌های نااتوپیا (برآورده کننده و مصممانه)، ضد اتوپیایی (منتظرانه)، و اتوپاییی (انتقادی و ا...

ادامه مطلب

خلاء تئولوژیک آرمان شهر اسلامی

خلاء تئولوژیک آرمان شهر اسلامی

نویسنده: دکتر محمدعلی مرادی ضرورت مفهوم‌پردازی امید در نسبت با واقعیت این جهانی در ایران امید همواره فراروی از واقعیت دارد و از این حیث برقراری نسبت آن با زندگی و آرمان‌های این جهانی همواره به خصوص در ساحت الهیات مسیحی مسئله‌برانگیز بوده است(۱). در این زمینه ما به خصوص در عصر حاضر تأمل کافی در بنیان‌های تئولوژیک امید و نسبت آرمان آن جهان و این جهانی از منظر اسلام نداشته‌ایم. این در حالی است که در مواجهه با...

ادامه مطلب

آرمان‌شهر

آرمان‌شهر

نویسنده: تام بردن برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی مترجم:حسن چاوشیان Utopia این کلمه به معنای اجتماع آرمانی عاری از تضاد است که بر مبنای ارزش‌های مشخصی شکل می‌گیرد و امکان ارضای کامل نیازهای بشر را فراهم می‌سازد. آرمان‌شهرها معمولاً شامل تشریح مفصل و منظم زندگی در جامعه‌ای خیالی، یا گاهی ترسیم چنین جامعه‌ای در رمان هستند. در قرن بیستم، سرعت تغییر اجتماعی و سیاسی و تکنولوژی...

ادامه مطلب