جهان سوم

تشکیل جهان سوم

تشکیل جهان سوم

نویسنده: آنتونی گیدنز مترجم: منوچهر صبوری اکثریت بزرگ جوامع جهان سوم در مناطقی هستند که زمانی تحت حکومت استعماری قرار داشت- در آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی. یکی دو نقطه هنوز مستعمره هستند. معدودی از مناطق استعمار شده زودتر استقلال به دست آوردند، مانند هائیتی، که در ژانویه ی ۱۸۰۴ نخستین جمهوری مستقل سیاهپوست گردید. مستعمرات اسپانیا در آمریکای جنوبی آزادی خود را در سال ۱۸۱۰ به دست آوردند، در حالی که برزیل در سال ۱۸...

ادامه مطلب

جهان سوم Third world

جهان سوم Third world

نویسنده: مارتین گریفیتس مترجم: علیرضا طیب این اصطلاح را (با تسامح) برای اشاره به کشورهایی با اقتصاد توسعه نیافته در آسیا، آفریقا، اقیانوسیه و امریکای لاتین به کارمی برند که گفته می شود گروهی با ویژگی های مشترکی چون فقر، نرخ بالای زاد و ولد، و وابستگی اقتصادی به کشورهای پیشرفته را تشکیل می دهند. جهان اول همان جهان توسعه یافته است-ایالات متحده، کاناد، اروپای غربی، ژاپن، و کشورهای نوصنعتی (هنگ کنگ، سنگاپور، کره جنوبی و ...

ادامه مطلب

در راه تشکیل ایالات متحده شرق

در راه تشکیل ایالات متحده شرق

نویسنده: شاپور رواسانی معشوق تو همسایه دیوار به دیوار در بادیه سرگشته شما بهر چرائید؟ مولوی مقدّمه ملّت گرایی (ناسیونالیسم) نظریّه ایست سیاسی با اثرات اقتصادی و فرهنگی که در اروپای غربی بر اثر پیدایش شیوه ی تولید سرمایه داری ظاهر گردید. ناسیونالیسم در کشورهای سرمایه داری همراه با توسعه ی استعمار سرمایه داری به سوی راست کشیده شد و از شعارهایی چون آزادی، برابری، برادری و صیانت از حقوق بشر جدا گرد...

ادامه مطلب

داستان غم انگیز بیافر

داستان غم انگیز بیافر

نویسنده: رایا دونایفسکایا مترجمان: حسن مرتضوی، فریدا آفاری با این همه، اگر وضعیت انقلابی همچنان تعمیق می یافت، استعمار نو نمی توانست به این سادگی در آفریقا تجدد حیات یابد. دیالکتیک آزادی که کشورهای آفریقایی را از زیر سلطه ی امپریالیسم رهانید، ثابت کرد که با فوران انقلاب می توان معجزه کرد. بی همتایی انقلاب این است که تجربه ی انسانی را چنان تغییر می دهد که مناسبات انسانی یکسره جدیدی پدیدار می شود. این مناسبات انسانی جدید جد...

ادامه مطلب

بازداشت توسعه (۲)

بازداشت توسعه (۲)

نویسنده : مرتضی شیرودی اشاره على رغم این که از آغاز گفت وگو درباره توسعه جهان سوم و کاربست مدل ها، نظریه ها و مکتب هاى توسعه در جهان غیر غرب، چند دهه مى گذرد؛ اما کشورهاى جهان سوم و از جمله کشورهاى مسلمان، هم چنان عقب مانده یا به بیان درست تر، عقب نگاه داشته شده اند. علت چیست؟ مقاله حاضر مى کوشد به بخشى از این علت ها پاسخ دهد. مقدمه تلاش براى یافتن پاسخ پرسش فوق، مستلزم پرداختن به موضوعات متعددى است که ب...

ادامه مطلب

بازداشت توسعه (۱)

بازداشت توسعه (۱)

نویسنده : مرتضی شیرودی اشاره: این مقاله در پى یافتن پاسخ به این سوال که چرا با گذشت چندین دهه از گفت وگوها و مدل هاى نظرى توسعه. جهان سوم هم چنان عقب مانده یا نگاه داشته شده، به بررسى و نقد نظریه هاى مورد نظر از جمله مکتب نوسازى و وابستگى پرداخت و در نخستین بخش چشم اندازها، روش شناسى و پیامدهاى آن را مورد بررسى قرار داد. در این بخش مطالعات وابستگى جدید و مکتب نظام جهانى نقد و بررسى مى شود: ج. مطالعات وابستگى جدید: ا...

ادامه مطلب

ایران و هژمونی منطقه ای

ایران و هژمونی منطقه ای

نویسنده: رابرت کاگان مترجم: علی آدمی، افشین زرگر ایران نیز از مدل های قدیمی جاه طلبی ملی است؛ تمدن پارسی و مغرور، که در منطقه اش به داشتن احساس تفوق مشهور است. ایران نیز همچون چین، هندوستان و روسیه کنونی، حس نارضایتی تاریخی دارد و به رغم اینکه زمانی ابرقدرت بزرگ جهان بوده، در بیش از دو قرن گذشته، از طرف امپراطوری های اروپایی چپاول، استعمار و تحقیر شده و از آنجا که ملتی شیعه داشته، در محاصره حکومت های عرب سن...

ادامه مطلب

جهان سوم و معادلات سیاسی جدید

جهان سوم و معادلات سیاسی جدید

نویسنده: موریس واعیس ترجمه: سید حامد رضیئی وقایعی که در سال های ۱۹۵۵ و ۱۹۵۶ پدیدار شده بود نتوانست پایان جهان دو قطبی زاییده جنگ دوم جهانی و یا پایان جنگ سرد را اعلام کند. این هفت سال، گذری از دوران رویارویی دو قطب شرق و غرب به سوی تنش زدایی و از آن به همزیستی مسالمت آمیز یاد می کنند. در این دوران نوع جدیدی از روابط، بین دو گروه کاپیتالیستی و کمونیستی به وجود آمد و گروه دیگری از کشورها در صحنه سیاسی جهان به ...

ادامه مطلب

خاورمیانه؛ آینه تنازع هویت ها

خاورمیانه؛ آینه تنازع هویت ها

خاورمیانه؛ آینه تنازع هویت ها نویسنده: محمود دهقانی چکیده پرسش هویت در یک جامعه هنگامی مطرح می شود که هویت در آن جامعه در بحران قرار گرفته باشد. در وضعیت فعلی خاورمیانه که منطقه با بحران های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی مواجه است. پرسش هویت، پرسش کاملا مشروعی است. تنازع هویت ها در خاورمیانه بستگی به ساختار خاص اجتماعی و فرهنگی و پراکندگی قومی و نژادی دارد و جدالی بی سرانجام است. روند تاریخی استمرار جدا...

ادامه مطلب

اشغال عراق و مسائل پس از آن

اشغال عراق و مسائل پس از آن

اشغال عراق و مسائل پس از آن نویسنده: دکتر شمس الله مریجی اشغال عراق در ابتدای سده حاضر، از حوادث مهمی میباشد که پیآمدهای آن، نه تنها منطقه استراتژیک خلیج فارس، بلکه همه جهان را در بر گرفته است. پاسخ به این سؤال که سناریوی اشغال عراق، چگونه نوشته شده و چه اهدافی را دنبال میکرده است، میتواند بیانگر حوادث مشابه بعدی باشد. برای دستیابی به این هدف باید موضع کشورهای همسایه و منطقه، و رویکرد داخلی گروهها و مرجعیت، بررسی گ...

ادامه مطلب

جمهوری آذربایجان و ژئوپلیتیک شیعی

جمهوری آذربایجان و ژئوپلیتیک شیعی

جمهوری آذربایجان و ژئوپلیتیک شیعی نویسنده:الیاس واحدی چندی است که موضوع هلال شیعه و جلوگیری از شکل گیری آن به یکی از اولویتهای اصلی امریکا، اسرائیل و برخی کشورهای عربی تبدیل شده است. صرفهنظر از بودگی و امکان تحقق این مسئله، آمریکا و اسراییل با ابراز نگرانی بیش از پیش از خطر اتحاد شیعیان و بهانه کردن این موضوع، سعی در همراه کردن سایر کشورها برای تأمین منافع توسعهطلبانه خود دارند. در این میان جمهوری آذربایجان به سبب...

ادامه مطلب

درنگی بر اسارت تاریخی در افغانستان

درنگی بر اسارت تاریخی در افغانستان

درنگی بر اسارت تاریخی در افغانستان گر خطا گفتیم ، اصلاحش تو کن مصلحت تو ، ای تو سلطان سخن حضرت مولانا افغانستان کنونی بناء بر انگیزه های مختلف داخلی و خارجی از بدنهء خراسان باستان تجزیه گردید که متأسفانه بعد از آن این کشور نه تنها ازرش ها و میراث های پسندیدهء مثبت آریانای باستان و خراسان متمدن را حفظ کرده نتوانست ، خالق ارزش های نوین هم نگردید و همچنان رشد طبیعی خود را در بستر مناسبات مادی ، اجتماعی و معنوی جوامع کثیرال...

ادامه مطلب

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۵)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۵)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۵) نویسنده: مجتبی فرجی* تشویق کشورهای منطقه برای اقدام در چارچوب نهادهای بین المللی همان گونه که اشاره شد ایجاد تشکل های غرب محور برای تنظیم مراودات اقتصادی و سیاسی کشورهای آسیای مرکزی با یکدیگر و بر اساس الگوهای غربی دارای مشکلات بسیاری است و گذشت زمان و تجربیات بجا مانده، عدم کارایی آنها را اثبات نموده است. معهذا تشویق این کشورها برای قرار گرفتن در برنامه های اقتصادی مدون ...

ادامه مطلب

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۴)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۴)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۴) نویسنده: مجتبی فرجی* سازمان امنیت دسته جمعی از بدو فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، آسیای مرکزی به دو لحاظ استراتژیک و امنیتی عاملی برای نگرانی روسیه بوده است. آگاهی روسیه از وجود اختلافات اساسی فی مابین کشورهای آسیای مرکزی با یکدیگر و حتی اختلافات درون کشوری جمهوری های استقلال یافته، نیازمند ایجاد فضایی امنیتی برای روسیه بود تا علاوه بر اشراف بر رویدادهای احتمالی آتی، مانع از ...

ادامه مطلب

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۲)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۲)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۲) نویسنده: مجتبی فرجی* آغاز هزار سوم و تشدید رقابت در آسیای مرکزی آغاز هزاره سوم میلادی توام با وقوع برخی تحولات و تغییرات منطقه ای و جهانی است که تاثیرات مستقیم و تاثیرگذاری در آسیای مرکزی بجا می گذارد. این تحولات را می توان در موارد زیر دسته بندی نمود: – فعال شدن مجدد روسیه در آسیای مرکزی بعد از رکود ناشی از فروپاشی؛ – واقعه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، لشکرکشی و حمله آم...

ادامه مطلب

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۳)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۳)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۳) نویسنده: مجتبی فرجی* تلاش روسیه برای در اختیار گرفتن کلیه ظرفیت های انرژی منطقه وجود ذخایر عظیم نفت و گاز در آسیای مرکزی و البته ذخایر قابل توجه معدنی نظیر مس، روی، اورانیوم و فلزات غیر رنگین در این منطقه رقابت فشرده ای را بین کشورهای فرامنطقه ای برای حضور در این بخش از جهان بوجود آورد. به فراخور میزان و درجه اهمیت انرژی (نفت و گاز) برای جهان امروز، روسیه نیز که غالب دستاور...

ادامه مطلب

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۱)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۱)

آسیای مرکزی بدنبال هویتی مستقل (۱) نویسنده: مجتبی فرجی* منطقه آسیای مرکزی در حال حاضر کانون دو نیروی مخالف از سوی شرق با محوریت روسیه و همکاری چین و از سوی غرب با محوریت آمریکا و همراهی اتحادیه اروپایی می باشد. اگرچه برآیند نیروهای وارده بر این منطقه در حال حاضر موازنه را به سود روسیه تغییر داده اما نمی توان تاثیر نیروی وارده از غرب را نیز بر این کشورها نادیده انگاشت. با توجه به وضع موجود منطقه و توسعه همکاری های سازمانی ...

ادامه مطلب