نظریه ها و اندیشه های سیاسی

نظریّه پیش شهرسازی بنیامین وارد ریچاردسون

نظریّه پیش شهرسازی بنیامین وارد ریچاردسون

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   بنیامین وارد ریچاردسون Benjamin Ward Richardson (1828-1896) پزشک انگلیسی، مؤلف مجموعه‌ای از کارهای علمی شایان توجّه به لحاظ تنوع و اصالت آنهاست. او پژوهش‌هایی در زمینه دَلَمه شدن خون (علت دَلَمه شدن خون، ۱۸۱۸) (۱) سل‌شناسی (در زمینه بهداشت کمُسومپسیون ریوی، ۱۸۵۶)، (۲) بیهوشی، (در زمینه بیهوشی موضعی به وسیله پاشیدن اتر) (۳) به عمل آورد. محدوده‌ای که در آن، او حت...

ادامه مطلب

سیاست خارجی و مؤلفه‌های جدید «قدرت»

سیاست خارجی و مؤلفه‌های جدید «قدرت»

یادداشت خواندنی استاد میرباقری درباره سیاست خارجی: شکی نیست که اعتدال، عقلانیت، واقع‌بینی، نفی خشونت، امنیت، رفاه، پیشرفت و امثال آن، از مفاهیم متسالم بین جریان‌های مختلف انقلاب اسلامی است؛ این مفاهیم مورد توافق همه جریان‌ها است و در اصل آن‌ها اختلافی وجود ندارد، بلکه اختلافات ناشی از تحلیل و تفسیر آن‌ها است. بنابراین بحث اصلی این است که مقصود از اعتدال، عقلانیت، واقع‌بینی و سایر مفاهیمِ ...

ادامه مطلب

استراتژی های جدید شیطان بزرگ در تقابل با ایران

استراتژی های جدید شیطان بزرگ در تقابل با ایران

استراتژی های جدید شیطان بزرگ در تقابل با ایران نویسنده: دکتر حسین قریب نگاهی به قطعنامه چهارم شورای امنیت علیه ایران از دیدگاه الگوهای تقابل استراتژیک در روابط بین الملل مقدمه در پی برگزاری اجلاس شورای حکام و سپس وزرای خارجه گروه ۱+۵ قطعنامه چهارم از سوی شورای امنیت در تاریخ ۸۷/۷/۶ ، علیه فعالیت های هسته ای ایران صادر شد . در این قطعنامه ( به شماره ۱۸۳۵ ) هر چند تحریم های جدید مطرح نگردیده است ، لکن از ا...

ادامه مطلب

چپ گرایی در قفقاز

چپ گرایی در قفقاز

  نویسنده: رحیم رئیس نیا   کانون شکل گیری جنبش چپ در اواخر قرن سیزدهم/ نوزدهم در قفقاز، شهر باکو (۱)‌بود این شهر به سبب استخراج و تولید روزافزون نفت، از اواخر دهه‌ی ۱۲۸۰/ اوایل دهه‌ی ۱۸۷۰، توسعه‌ی بسیار یافته و به مرکز صنعتی درجه اول روسیه بدل شده بود. ساکنان باکو از چهارگوشه‌ی جهان در آنجا گرد آمده بودند و در آن میان مسلمانان، مسیحیان روس و ارمنی‌ها، به ترتیب، اکثریت را داشتند. اکثر مسلمانان هم، گذشته از اهال...

ادامه مطلب

لیبرال دموکراسی

لیبرال دموکراسی

نویسنده: بروس هداک برگردان: محمدحسین وقار اروپا در سال ۱۹۳۹ بعد از یک دوره تقریباً بیست ساله، بار دیگر به ورطه جنگ فرو غلتید. به نظر می‌رسید شرایطی که به این امر شتاب می‌بخشید، با شرایط سال ۱۹۱۴ تفاوت عمده‌ای داشته باشد؛ زیرا تشتت عقیدتی آشکاری بر رقابتهای مبتنی بر موازنه سنتی قدرت تحمیل شده بود. اشتغال ذهنی برخی دولتها با نظم، صلح را در اروپا آسیب‌پذیرتر ساخته، ثبات و حتی موجودیت برخی دولتهای ...

ادامه مطلب

جهان سوم و معادلات سیاسی جدید

جهان سوم و معادلات سیاسی جدید

نویسنده: موریس واعیس ترجمه: سید حامد رضیئی وقایعی که در سال های ۱۹۵۵ و ۱۹۵۶ پدیدار شده بود نتوانست پایان جهان دو قطبی زاییده جنگ دوم جهانی و یا پایان جنگ سرد را اعلام کند. این هفت سال، گذری از دوران رویارویی دو قطب شرق و غرب به سوی تنش زدایی و از آن به همزیستی مسالمت آمیز یاد می کنند. در این دوران نوع جدیدی از روابط، بین دو گروه کاپیتالیستی و کمونیستی به وجود آمد و گروه دیگری از کشورها در صحنه سیاسی جهان به ...

ادامه مطلب

ارسطو و جامعه ی سیاسی

ارسطو و جامعه ی سیاسی

نویسنده: حمید عضدانلو اگر بتوان افلاطون را فیلسوفی به شمار آورد که طرحی کلی و صوری از یک دولتشهر عقلانی را به تصویر کشیده است، می توان ارسطو را فیلسوفی دانست که همه تلاشش این بوده تا حلقه گمشده میان صورت ها و واقعیت تجربه سیاسی را کشف کرده و بنمایاند. گرچه ارسطو تفاوت های زیادی، به ویژه از نظر روش شناختی با استاد خود دارد، اما از نظر هستی شناسی و معرفت شناسی، اکثر نظریه های استاد خود را پذیرفته و تلاش کرده است...

ادامه مطلب

انواع مشروعیت سیاسی (۲)

انواع مشروعیت سیاسی (۲)

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی تقسیم بندی بر اساس مبانی و منابع مشروعیت به طور کلی وبر سه منبع اصلی برای مشروعیت نام می برد که عبارت اند از: ۱- سنت؛ ۲- عقلانیت یا بوروکراسی؛ ۳- کاریزما. ۱- سنت در نمونه ی نظام سنتی، فرمانبری به خاطر نفوذ و مشروعیت اقتداری است که از ادوار گذشته ی تاریخی به جای مانده است. مبنای مشروعیت این سلطه بر قداست سنت های موجود متکی است. از خصوصیات دیگر این نوع ...

ادامه مطلب

انواع مشروعیت سیاسی (۱)

انواع مشروعیت سیاسی (۱)

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی تقسیم بندی بر اساس نظام های سیاسی نظام های سیاسی را می توان به نظام های دموکراسی لیبرال، کمونیستی و اسلامی تقسیم نمود: ۱- مدل دموکراسی لیبرال این نوع نظام سیاسی – اقتصادی که شکل معاصرش برای نمونه در کشورهای سرمایه داری پیشرفته ی اروپای غربی، آمریکای شمالی، استرالیا،‌ نیوزلند و ژاپن به وجود آمده است، از طریق ویژگی های مشروع کننده ی زیر مشخص می ...

ادامه مطلب

نظریّه پیش شهرسازی پی‌یر – ژوزف پرودون

نظریّه پیش شهرسازی پی‌یر – ژوزف پرودون

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   نوشتن کتاب «در اساس هنر و مقصد اجتماعی آن» (۱) با مرگ پرودون Pierre- Joseph Proudhon (1809-1863) قطع گردید. این کتاب به وسیله یک شخص خود آموخته با عجله و با کمک موادی پراکنده ویرایش شده است. این شخص تأیید کرده است: «این خارج از توان‌های من بود، ولی مسأله‌ی مطرح شده و نمی‌توانم آن را انکار کنم» (۲) جالب‌ترین فصول این کتاب به «کوربه» (۳) و مسأله واقع‌گرایی اختصاص یافته ا...

ادامه مطلب

مشروعیت در اندیشه سیاسی

مشروعیت در اندیشه سیاسی

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی در این گفتار ما به بررسی چهار نظریه در اندیشه ی سیاسی خواهیم پرداخت که از راه های مختلف کوشیده اند. برای فرمانروایی سیاسی مشروعیتی فراهم آورند و دامنه و ماهیت آن را تعریف و مشخص کنند. این چهار نظریه عبارت اند: از نظریه ی الهی، نظریه ی فرودستی طبیعی، نظریه ی کمال خواهانه و نظریه ی مبتی بر رضایت. ۱- نظریه ی الهی طرفداران این نظریه مدعی هستند که تشکیل دولت ناشی از حکم...

ادامه مطلب

مشروعیت در اندیشه ی نظریه پردازان

مشروعیت در اندیشه ی نظریه پردازان

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی پس از مطالعه ی مشروعیت در مکاتب و نظریه های عمده ی سیاسی، می بایست به جایگاه این مفهوم در نظریه های اندیشمندان سیاسی پرداخت. در همین راستا، می توان نظریه پردازان را به دو گروه عمده ی اسلامی و غربی تقسیم نمود که متفکران اسلامی به دو شاخه ی نظریه پردازان اهل سنت و نظریه پردازان شیعه قابل تقسیم می باشد. الف) نظریه پردازان اهل سنت همه ی نظریه پردازان اهل تسنن در ب...

ادامه مطلب

اندیشه ی سیاسی آگوستین قدیس

اندیشه ی سیاسی آگوستین قدیس

نویسنده: حمید عضدانلو پس از سقوط و انهدام دولتشهرهای یونان، امپراتوری روم بر قلمروهای اطراف مدیترانه مسلط شد. در دوره تسلط رومیان، تحقیقات فلسفی که توسط افلاطون، ارسطو و دیگر فلاسفه کلاسیک یونان دنبال می شد، هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی، رو به زوال نهادند. گرچه رومیان ایده های مهمی را در قلمرو اندیشه رسمی و قانونی بنیان نهادند، اما در مقایسه با یونانیان هیچ سیستم فلسفی ارائه ندادند. در قرن پنجم میلادی و با...

ادامه مطلب

نظریّه‌ پیش شهرسازی اتین کابه

نظریّه‌ پیش شهرسازی اتین کابه

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   اتین کابه Etienne Cabet (1788-1856) که مارکس او را مبدع «کمونیزم تخیلی» می‌داند، نگرش یک سوسیالیزم دولتی را در [کتاب] سفر (۱) به ایکاری گسترس بخشید (۱۸۴۰)، در سال مرگش، این را تأکید کرد که «در واقعیت، این توصیف تشکیلات اجتماعی و سیاسی اجتماع است، این یک قرارداد علمی و فلسفی می‌باشد». (۲) سفر به ایکاری به تفصیل، پایتخت یعنی ایکارا و آمایش دیگر شهرها را توصیف می‌کند. لوئی...

ادامه مطلب

« اوباما » چماق جدید غربگرایان علیه انقلاب اسلامی

« اوباما » چماق جدید غربگرایان علیه انقلاب اسلامی

اوباما چماق جدید غربگرایان علیه انقلاب اسلامی نویسنده: دکتر مظفر نامدار آیا نخبگان سیاسی ایران و ملت ما از تاریخ درس عبرت خواهند گرفت ؟ آیا ممکن است دیدگاه سیاسی ما در عصر انقلاب اسلامی تحت تأثیر جنون سیاسی دوران قاجاری و پهلوی پخته تر شود ؟ آیا ممکن است بر سر ایران اسلامی رها شده از سیطره گفتمان های رسمی غرب بین جریان ها ، گروه ها و رهبران سیاسی وحدت نظر به وجود آید ؟ آنچه می گوییم نه یک پیش داوری اتوپیایی است ، نه...

ادامه مطلب

چپ گرایی در آسیای مرکزی

چپ گرایی در آسیای مرکزی

  نویسنده: مسعود عرفانیان   در اوایل سده‌ی چهاردهم/ بیستم نفوذ اندیشه‌های چپ در آسیای مرکزی آغاز شد. وجود تعدادی از فعالان سوسیال دموکرات در میان تبعیدیان سیاسی که به آسیای مرکزی فرستاده می‌شدند، در اشاعه و گسترش اندیشه‌های سوسیال دموکرات تأثیر داشت. (۱) آنان از بدو ورود با طبقه‌ی کارگر، به ویژه کارگران راه آهن، در تماس بودند. (۲) این کارگران در فعالیت‌های انقلابی در آسیای مرکزی نقش چشمگیری داشتند و ایستگاه‌های راه آهن...

ادامه مطلب

سیاست جهانی

سیاست جهانی

نویسنده: بروس هداک برگردان: محمدحسین وقار در سالهای پایانی قرن بیستم، در مقایسه با سالهای بعد از سال ۱۹۴۵، دنیای سیاست از هر زمان دیگری بی‌ثبات‌تر به نظر می‌رسید. سقوط شگفت‌انگیز دیوار برلین (۱۹۸۹) به نماد پایان یک دوره تبدیل شد. به نظر می‌رسید شعارهای باورشناختی که اساس برخورد ابرقدرتها بود، در دنیایی مقهور سلطه‌ی یک قدرتِ غالب، جایی نداشته باشد. نظریه‌پردازان از خاتمه عصر...

ادامه مطلب

خاورمیانه؛ آینه تنازع هویت ها

خاورمیانه؛ آینه تنازع هویت ها

خاورمیانه؛ آینه تنازع هویت ها نویسنده: محمود دهقانی چکیده پرسش هویت در یک جامعه هنگامی مطرح می شود که هویت در آن جامعه در بحران قرار گرفته باشد. در وضعیت فعلی خاورمیانه که منطقه با بحران های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی مواجه است. پرسش هویت، پرسش کاملا مشروعی است. تنازع هویت ها در خاورمیانه بستگی به ساختار خاص اجتماعی و فرهنگی و پراکندگی قومی و نژادی دارد و جدالی بی سرانجام است. روند تاریخی استمرار جدا...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی شارل فوریه

نظریّه‌ی پیش شهرسازی شارل فوریه

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   شارل ژیددو فوریه Charles fourier (1772-1838) می‌گفت: «فکر نمی‌کنم که هیچ مردی در این قرن قدرت تصوری بیش از آنکه یک فروشنده ارائه می‌کند، داشته باشد». الگوی بسیار دقیق پیش – شهرسازی ترقی‌گرا را به این هدیه مدیونیم. در ضمن، این مجموعه زیستی آرمانی تنها یک جزء (مشهورترین اجزا) از یک نظام کامل بوده و از آن جدایی‌ناپذیر است. بنای کلی فوریه در اساس، نقدی بیرحمان...

ادامه مطلب

اندیشه ی سیاسی افلاطون

اندیشه ی سیاسی افلاطون

نویسنده: حمید عضدانلو گرچه می توان سقراط را بنیان گذار نظریه های اخلاقی و سیاسی ای دانست که در قرن چهارم میلادی سربلند کردند، اما این افلاطون بود که اولین سیستم های اندیشه سیاسی را بنا نهاد. او را می توان بنیان گذار یک متافیزیک منسجم و معرف سطوح مختلفی از تجزیه و تحلیل های سیاسی دانست. مطالعات تحقیقی و انتقادی مدرن به ندرت توانسته اند سرچشمه تفکر سیاسی افلاطون را در شرایط اجتماعی و سیاسی ای پیدا کنند که افلاطون در آ...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی ویکتور کونسیدران

نظریّه‌ی پیش شهرسازی ویکتور کونسیدران

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   ویکتور کونسیدران Victor Considérant (1808-1893) پلی تکنیسین و مهندس ارتش، در سال ۱۸۳۱، به منظور وقف زندگی خویش به اندیشه‌های فوریه و نشر آنها، از مشاغل خود کناره گرفت. او به هنگام مرگ فوریه ریاست جنبش فالانستری و مدیریت ارگان آن – فالانژ – را بر عهده می‌گیرد. در آثار بیشمارش: – سرنوشت اجتماعی (۱۸۳۴-۱۸۳۸) La destinée Sociale. – بیانیه م...

ادامه مطلب