نظریه ها و اندیشه های سیاسی

بازداشت توسعه (۱)

بازداشت توسعه (۱)

نویسنده : مرتضی شیرودی اشاره: این مقاله در پى یافتن پاسخ به این سوال که چرا با گذشت چندین دهه از گفت وگوها و مدل هاى نظرى توسعه. جهان سوم هم چنان عقب مانده یا نگاه داشته شده، به بررسى و نقد نظریه هاى مورد نظر از جمله مکتب نوسازى و وابستگى پرداخت و در نخستین بخش چشم اندازها، روش شناسى و پیامدهاى آن را مورد بررسى قرار داد. در این بخش مطالعات وابستگى جدید و مکتب نظام جهانى نقد و بررسى مى شود: ج. مطالعات وابستگى جدید: ا...

ادامه مطلب

معرفی نیکولو ماکیاولی

معرفی نیکولو ماکیاولی

نویسنده: حمید عضدانلو بگذارید همه حکومت ها بدانند که نمی توانند برای همیشه سیاست مطمئنی را دنبال کنند و بدون استثنا باید به همه آن ها مشکوک بود. ماکیاولّی شرایط سیاسی ایتالیا، در زمان ماکیاولّی، شرایطی نسبتاً منحصربه فرد بود. برخلاف انگلستان و فرانسه، ایتالیا از نظر سیاسی کشوری یکپارچه و متحد نبود. گرچه شهرگرایی و دیدگاه های مربوط به آن، در فرانسه و انگلستان، از اهمیت زیادی برخوردار شده بودند اما رشد و تو...

ادامه مطلب

نظریه‌ی پیش شهرسازی ژان – باپتیست گودن

نظریه‌ی پیش شهرسازی ژان – باپتیست گودن

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   ژان – باپتیست گودن Jean – Baptiste Godin (1819-1888) مخترع کوره‌های چدنی بود، کوره‌هایی که نام او بر آنها مانده است. او مملو از انگاره‌های فوریه‌ای بود و آثار بسیار نوشت که بهبود شرایط کارگر صنعتی را نشانه رفته‌اند. – راه حل‌های اجتماعی (۱۸۷۰) Solutions Sociales. – سوسیالیست‌ها و حقوق کار (۱۸۷۴) Les Socialistes et les droits du travail &...

ادامه مطلب

مدیریت صحیح سیاسی

مدیریت صحیح سیاسی

نویسنده: دکتر سید مصطفی محقق داماد به محض تشکیل یک گروه کمابیش قطعی است که بعضی اعضاء در میانشان رجحان می یابند و نقس فعالتری به عهده می گیرند و دیگران سخنان آنان را بیشتر پاس می دارند و استیلاشان را بهتر گردن خواهند نهاد. تمایز یافتم رهبران و مدیران سیاسی از پیروان از همین جا آغاز می گردد. هرچه گروه بیشتر رشد کند و استوارتر شود سلسله مراتب مدیران سیاسی و پیروان آشکارتر و مشخص تر می گردد و نقش مدیر از نظر کارکرد حساس...

ادامه مطلب

ابرقدرت جاه طلب

ابرقدرت جاه طلب

نویسنده: رابرت کاگان مترجم: علی آدمی، افشین زرگر آیا امروزه، نوع خاص ناسیونالیسم و جاه طلبی آمریکا، همراه با فهم آن نسبت به مأموریتی جهانی و باور به حقانیت قدرت خودش، نسبت به دو قرن گذشته کم توان تر است؟ آیا پایان جنگ سرد ایالات متحده را تغییر داده رفتارهایش را تعدیل کرده و تمایلش را به داشتن قدرت بین المللی کاهش داده است؟ آیا با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و امپراتوری اش، ایالات متحده از مشغله های جهانی وسی...

ادامه مطلب

چپ گرایی در تاتارستان

چپ گرایی در تاتارستان

  نویسنده: رحیم رئیس‌نیا   نخستین سازمان سیاسی چپ، که در قازان (مرکز تاتارستان) تأسیس یافت، با گرد آمدن گروهی از وابستگان روسی تبار حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه (۱) مقیم آن شهر شکل گرفت. این گروه برای تبلیغ مارکسیسم در بین تاتارها مطالبی را به زبان تاتاری منتشر می‌کرد. در ۱۳۲۱/ ۱۹۰۳، تاتاری به نام حسین یاماشف (۲) (۳) به این گروه پیوست. در ۱۳۲۵/ ۱۹۰۷، یاماشف در اورنبورگ یک گروه مارکسیستی تشکیل داد که چند روشنفکر ت...

ادامه مطلب

دنیای شگفت‌انگیز نو

دنیای شگفت‌انگیز نو

نویسنده: دکتر صادق طباطبائی جهان هاکسلی هاکسی دنیای تخیلی خود را، که ثمره‌ی رشد تکنولوژی افسار گسیخته و عاری از اخلاق است، دنیای قشنگ نو (Brave New World) یا به برگردان یکی از مترجمین، دنیای شگفت‌انگیز نو می‌نامد (۱): دنیایی است که در آن نشانه‌ای از فرهنگ و ارزشهای انسانی وجود ندارد، تاریخ و سرگذشت بشری فراموش شده است، اصل حاکم بر این دنیا رفاه و پیشرفت و ثبات اجتماعی است. رفاه و پیشرفت محصو...

ادامه مطلب

ایران و هژمونی منطقه ای

ایران و هژمونی منطقه ای

نویسنده: رابرت کاگان مترجم: علی آدمی، افشین زرگر ایران نیز از مدل های قدیمی جاه طلبی ملی است؛ تمدن پارسی و مغرور، که در منطقه اش به داشتن احساس تفوق مشهور است. ایران نیز همچون چین، هندوستان و روسیه کنونی، حس نارضایتی تاریخی دارد و به رغم اینکه زمانی ابرقدرت بزرگ جهان بوده، در بیش از دو قرن گذشته، از طرف امپراطوری های اروپایی چپاول، استعمار و تحقیر شده و از آنجا که ملتی شیعه داشته، در محاصره حکومت های عرب سن...

ادامه مطلب

اندیشه ی سیاسی توماس آکویناس

اندیشه ی سیاسی توماس آکویناس

نویسنده: حمید عضدانلو از جمله تغییرات اجتماعی مهمی که در دوران قرون وسطی رخ داد، و تأثیری در اندیشه های فلسفی-سیاسی این دوران گذاشت، رواج شهر بود. گرچه به نظر می رسد که فلسفه مدرسی، نظام فئودالی را پذیرفته بود، اما تنها نهادهایی مورد تأیید و ترجیح آن بود که طبیعتی غیرفئودال داشتند. هرچه فلسفه مدرسی بیشتر و بیشتر جذب اندیشه های اخلاقی و سیاسی ارسطو می شد، بیشتر و بیشتر برای زندگی شهری اهمیت قائل می شد و زندگی روستایی ...

ادامه مطلب

نظریّه پیش شهرسازی بنیامین وارد ریچاردسون

نظریّه پیش شهرسازی بنیامین وارد ریچاردسون

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   بنیامین وارد ریچاردسون Benjamin Ward Richardson (1828-1896) پزشک انگلیسی، مؤلف مجموعه‌ای از کارهای علمی شایان توجّه به لحاظ تنوع و اصالت آنهاست. او پژوهش‌هایی در زمینه دَلَمه شدن خون (علت دَلَمه شدن خون، ۱۸۱۸) (۱) سل‌شناسی (در زمینه بهداشت کمُسومپسیون ریوی، ۱۸۵۶)، (۲) بیهوشی، (در زمینه بیهوشی موضعی به وسیله پاشیدن اتر) (۳) به عمل آورد. محدوده‌ای که در آن، او حت...

ادامه مطلب

سیاست خارجی و مؤلفه‌های جدید «قدرت»

سیاست خارجی و مؤلفه‌های جدید «قدرت»

یادداشت خواندنی استاد میرباقری درباره سیاست خارجی: شکی نیست که اعتدال، عقلانیت، واقع‌بینی، نفی خشونت، امنیت، رفاه، پیشرفت و امثال آن، از مفاهیم متسالم بین جریان‌های مختلف انقلاب اسلامی است؛ این مفاهیم مورد توافق همه جریان‌ها است و در اصل آن‌ها اختلافی وجود ندارد، بلکه اختلافات ناشی از تحلیل و تفسیر آن‌ها است. بنابراین بحث اصلی این است که مقصود از اعتدال، عقلانیت، واقع‌بینی و سایر مفاهیمِ ...

ادامه مطلب

استراتژی های جدید شیطان بزرگ در تقابل با ایران

استراتژی های جدید شیطان بزرگ در تقابل با ایران

استراتژی های جدید شیطان بزرگ در تقابل با ایران نویسنده: دکتر حسین قریب نگاهی به قطعنامه چهارم شورای امنیت علیه ایران از دیدگاه الگوهای تقابل استراتژیک در روابط بین الملل مقدمه در پی برگزاری اجلاس شورای حکام و سپس وزرای خارجه گروه ۱+۵ قطعنامه چهارم از سوی شورای امنیت در تاریخ ۸۷/۷/۶ ، علیه فعالیت های هسته ای ایران صادر شد . در این قطعنامه ( به شماره ۱۸۳۵ ) هر چند تحریم های جدید مطرح نگردیده است ، لکن از ا...

ادامه مطلب

چپ گرایی در قفقاز

چپ گرایی در قفقاز

  نویسنده: رحیم رئیس نیا   کانون شکل گیری جنبش چپ در اواخر قرن سیزدهم/ نوزدهم در قفقاز، شهر باکو (۱)‌بود این شهر به سبب استخراج و تولید روزافزون نفت، از اواخر دهه‌ی ۱۲۸۰/ اوایل دهه‌ی ۱۸۷۰، توسعه‌ی بسیار یافته و به مرکز صنعتی درجه اول روسیه بدل شده بود. ساکنان باکو از چهارگوشه‌ی جهان در آنجا گرد آمده بودند و در آن میان مسلمانان، مسیحیان روس و ارمنی‌ها، به ترتیب، اکثریت را داشتند. اکثر مسلمانان هم، گذشته از اهال...

ادامه مطلب

لیبرال دموکراسی

لیبرال دموکراسی

نویسنده: بروس هداک برگردان: محمدحسین وقار اروپا در سال ۱۹۳۹ بعد از یک دوره تقریباً بیست ساله، بار دیگر به ورطه جنگ فرو غلتید. به نظر می‌رسید شرایطی که به این امر شتاب می‌بخشید، با شرایط سال ۱۹۱۴ تفاوت عمده‌ای داشته باشد؛ زیرا تشتت عقیدتی آشکاری بر رقابتهای مبتنی بر موازنه سنتی قدرت تحمیل شده بود. اشتغال ذهنی برخی دولتها با نظم، صلح را در اروپا آسیب‌پذیرتر ساخته، ثبات و حتی موجودیت برخی دولتهای ...

ادامه مطلب

جهان سوم و معادلات سیاسی جدید

جهان سوم و معادلات سیاسی جدید

نویسنده: موریس واعیس ترجمه: سید حامد رضیئی وقایعی که در سال های ۱۹۵۵ و ۱۹۵۶ پدیدار شده بود نتوانست پایان جهان دو قطبی زاییده جنگ دوم جهانی و یا پایان جنگ سرد را اعلام کند. این هفت سال، گذری از دوران رویارویی دو قطب شرق و غرب به سوی تنش زدایی و از آن به همزیستی مسالمت آمیز یاد می کنند. در این دوران نوع جدیدی از روابط، بین دو گروه کاپیتالیستی و کمونیستی به وجود آمد و گروه دیگری از کشورها در صحنه سیاسی جهان به ...

ادامه مطلب

ارسطو و جامعه ی سیاسی

ارسطو و جامعه ی سیاسی

نویسنده: حمید عضدانلو اگر بتوان افلاطون را فیلسوفی به شمار آورد که طرحی کلی و صوری از یک دولتشهر عقلانی را به تصویر کشیده است، می توان ارسطو را فیلسوفی دانست که همه تلاشش این بوده تا حلقه گمشده میان صورت ها و واقعیت تجربه سیاسی را کشف کرده و بنمایاند. گرچه ارسطو تفاوت های زیادی، به ویژه از نظر روش شناختی با استاد خود دارد، اما از نظر هستی شناسی و معرفت شناسی، اکثر نظریه های استاد خود را پذیرفته و تلاش کرده است...

ادامه مطلب

انواع مشروعیت سیاسی (۲)

انواع مشروعیت سیاسی (۲)

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی تقسیم بندی بر اساس مبانی و منابع مشروعیت به طور کلی وبر سه منبع اصلی برای مشروعیت نام می برد که عبارت اند از: ۱- سنت؛ ۲- عقلانیت یا بوروکراسی؛ ۳- کاریزما. ۱- سنت در نمونه ی نظام سنتی، فرمانبری به خاطر نفوذ و مشروعیت اقتداری است که از ادوار گذشته ی تاریخی به جای مانده است. مبنای مشروعیت این سلطه بر قداست سنت های موجود متکی است. از خصوصیات دیگر این نوع ...

ادامه مطلب

انواع مشروعیت سیاسی (۱)

انواع مشروعیت سیاسی (۱)

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی تقسیم بندی بر اساس نظام های سیاسی نظام های سیاسی را می توان به نظام های دموکراسی لیبرال، کمونیستی و اسلامی تقسیم نمود: ۱- مدل دموکراسی لیبرال این نوع نظام سیاسی – اقتصادی که شکل معاصرش برای نمونه در کشورهای سرمایه داری پیشرفته ی اروپای غربی، آمریکای شمالی، استرالیا،‌ نیوزلند و ژاپن به وجود آمده است، از طریق ویژگی های مشروع کننده ی زیر مشخص می ...

ادامه مطلب

نظریّه پیش شهرسازی پی‌یر – ژوزف پرودون

نظریّه پیش شهرسازی پی‌یر – ژوزف پرودون

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   نوشتن کتاب «در اساس هنر و مقصد اجتماعی آن» (۱) با مرگ پرودون Pierre- Joseph Proudhon (1809-1863) قطع گردید. این کتاب به وسیله یک شخص خود آموخته با عجله و با کمک موادی پراکنده ویرایش شده است. این شخص تأیید کرده است: «این خارج از توان‌های من بود، ولی مسأله‌ی مطرح شده و نمی‌توانم آن را انکار کنم» (۲) جالب‌ترین فصول این کتاب به «کوربه» (۳) و مسأله واقع‌گرایی اختصاص یافته ا...

ادامه مطلب

مشروعیت در اندیشه سیاسی

مشروعیت در اندیشه سیاسی

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی در این گفتار ما به بررسی چهار نظریه در اندیشه ی سیاسی خواهیم پرداخت که از راه های مختلف کوشیده اند. برای فرمانروایی سیاسی مشروعیتی فراهم آورند و دامنه و ماهیت آن را تعریف و مشخص کنند. این چهار نظریه عبارت اند: از نظریه ی الهی، نظریه ی فرودستی طبیعی، نظریه ی کمال خواهانه و نظریه ی مبتی بر رضایت. ۱- نظریه ی الهی طرفداران این نظریه مدعی هستند که تشکیل دولت ناشی از حکم...

ادامه مطلب

مشروعیت در اندیشه ی نظریه پردازان

مشروعیت در اندیشه ی نظریه پردازان

نویسندگان: رضا تابش، جعفر محسنی دره بیدی پس از مطالعه ی مشروعیت در مکاتب و نظریه های عمده ی سیاسی، می بایست به جایگاه این مفهوم در نظریه های اندیشمندان سیاسی پرداخت. در همین راستا، می توان نظریه پردازان را به دو گروه عمده ی اسلامی و غربی تقسیم نمود که متفکران اسلامی به دو شاخه ی نظریه پردازان اهل سنت و نظریه پردازان شیعه قابل تقسیم می باشد. الف) نظریه پردازان اهل سنت همه ی نظریه پردازان اهل تسنن در ب...

ادامه مطلب