سیاست

چپ نو

چپ نو

نویسنده: تام باتامور مترجم: حسن چاوشیان NEW LEFT اصطلاحی توصیفی که با مسامحه به مجموعه متنوعی از آموزه‌های سیاسی و جنبش‌های اجتماعی اطلاق می‌شود که در اواخر دهه‌ی ۱۹۵۰، پس از قیام ۱۹۵۶ در مجارستان، به وجود آمدند و در طول دهه‌ی ۱۹۶۰ با قوت و نیروی زیادی رشد و گسترش یافتند، خصوصاً در مخالفت با مداخله‌ی امریکا در ویتنام و اشغال نظامی چکسلواکی توسط کشورهای عضو پیمان ورشو. چپ نو جنبش‌های ا...

ادامه مطلب

تشکیل جهان سوم

تشکیل جهان سوم

نویسنده: آنتونی گیدنز مترجم: منوچهر صبوری اکثریت بزرگ جوامع جهان سوم در مناطقی هستند که زمانی تحت حکومت استعماری قرار داشت- در آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی. یکی دو نقطه هنوز مستعمره هستند. معدودی از مناطق استعمار شده زودتر استقلال به دست آوردند، مانند هائیتی، که در ژانویه ی ۱۸۰۴ نخستین جمهوری مستقل سیاهپوست گردید. مستعمرات اسپانیا در آمریکای جنوبی آزادی خود را در سال ۱۸۱۰ به دست آوردند، در حالی که برزیل در سال ۱۸...

ادامه مطلب

اندیشه‌ی سیاسی هگل و آینده

اندیشه‌ی سیاسی هگل و آینده

نویسنده: بروس هداک برگردان: محمدحسین وقار در دوره‌ی پساانقلاب، سبکْ و طبیعتِ نظریه سیاسی تغییر بسیار یافت. نظریه به یک سلاح عمده سیاسی تبدیل شده بود. در این زمان، دنیای سیاست همه گروهها و طبقات را بالقوه دربرمی‌گرفت؛ اما همه نقشی فعال ایفا نمی‌کردند. رهبری و مشروعیت سیاسی سخت مورد مناقشه قرار داشت. افکاری باید مطرح می‌شد تا منافع را تأمین نماید. اغلب موفقیت یا شکست سیاسی در گرو بسیج مؤثر گر...

ادامه مطلب

پیش شهرسازی بی‌الگو: فردریش انگلس

پیش شهرسازی بی‌الگو: فردریش انگلس

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   مسأله شهرهای بزرگ به دو گونه از سوی «انگلس» Friedrich Engels (1820-1895) مطرح شده است. از سویی، او در یک تحلیل انتقادی بیرحمانه، بر پایه یک تحقیق اجتماع شناسانه مقدماتی که هم از مشاهدات شخصی نویسنده و هم از تمامی منابع نوشته موجود تغذیه می‌کند، فقر کارگر شهری در شهرهای صنعتی انگلیس را افشا می‌کند: این نقد عبارت است از فصلی از کتاب «وضعیت طبقه رنجبر در انگلیس» تحت عنوان ...

ادامه مطلب

سیاست‌ورزان چگونه افرادی‌اند؟

سیاست‌ورزان چگونه افرادی‌اند؟

نویسنده: داور شیخاوندی سلسله مراتب سرشتی: سن، جنس و فرمندی پیشگامان اندیشه‌ی مردم سالاری، از چهار قرن پیش، ملت را محمل و محور قدرت پنداشته، تقریر و تبلیغ کرده‌اند. در پی چنین پندارگرایی، یکی از رؤسای جمهور آمریکا اعلام کرد که: حکومت توسط مردم و برای مردم تحقق می‌یابد. “Governing by the people for the people” اصطلاح امریکایی “people” معادل با “nation̶...

ادامه مطلب

کنگره‌ی وین

کنگره‌ی وین

نویسنده: شارل دولاندلن برگردان: احمد بهمنش کنگره‌ی وین: متحدین که پیروز شده بودند تصمیم گرفتند در نقشه‌ی اروپا تجدید نظری انجام دهند و به این منظور کنگره‌ای در وین تشکیل دادند که زمامداران یا نمایندگان اغلب کشورهای اروپائی در آن شرکت جستند. این کنگره در سوم نوامبر سال ۱۸۱۴ پس از مذاکرات محرمانه‌ای که میان روسیه، اتریش، پروس و انگلیس صورت گرفت، رسماً افتتاح شد، ولی عدم توافق دولت‌های بزرگ،...

ادامه مطلب

نقش دین در تعیین اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

نقش دین در تعیین اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

  نویسنده: محمد جواد حیرانی نیا *   مقدمه از آغاز انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ شمسی، جمهوری اسلامی ایران به دلیل ماهیت انقلابی و اسلامی بودنش دارای بنیان‌های ایدئولوژیک بوده و عملکرد خاصی در سیاست خارجی داشته که با عمده روندهای جاری نظام بین‌الملل تطابق محدودی داشته است. این ناسازگاری را تا حدودی می‌توان ناشی از نوع معرفت غالب و حاکم بر دین و متون دینی به عنوان روح حاکم بر سیاست خارجی بعد از انقلاب اسلامی دان...

ادامه مطلب

محور نفت

محور نفت

نویسنده: یان راتلج بازگردان: عبدالرضا غفرانی دیک چنی امکانی از نظر دسترسی به نفت به ما داد که بی‌شک هیچ فرد دیگری در صنعت نفت نمی‌تواند نظیر آن را بدهد. دیوید لزار، رئیس شرکت‌های برتون-۱۹۹۸ هنگامی جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد در اوت ۱۹۹۰، یعنی روز حمله به عراق تشکیل شد، موضوع نفت از همان ابتدا در دستور کار قرار داشت. در اولین جلسه شورای امنیت ملی که جرج بوش پدر با مشاوران استراتژیک خود ت...

ادامه مطلب

ایده بشر واحد

ایده بشر واحد

نویسنده: آلن هارت باید آنچه را درباره غیرقابل تغییر بودن طبیعت بشر‌ یاد گرفته ایم، فراموش کنیم برای بسیاری از خوانندگان عصر اندیشه در این روزها این سؤال مطرح است که نیروی محرک سیاسی خارجی غرب چیست ؟ پاسخ من به این سؤال شامل ترکیبی از جواب های مختلف است. در وهله اول می توان به نوعی خودرایی و خیره سری اشاره کرد که نزدیک به یک قرن پیش به زیبایی توسط ‌ اوسوالد اسپنگلر فیلسوف و مورخ آلمانی توص...

ادامه مطلب

چرا سازش با آمریکا غیرعقلانی است و نتیجه معکوس دارد؟

چرا سازش با آمریکا غیرعقلانی است و نتیجه معکوس دارد؟

    نویسنده: سالار نامدار وندایی تقابل و تضاد بین ایران و آمریکا به دلیل خوی استکباری و سلطه‌طلبی این کشور در چهار حوزه‌ی تجربی-تاریخی، تمدنی-هویتی، اقتصادی-صنعتی و نهایتاً سیاسی-امنیتی، عمیقاً و منطقاً مانع از این می‌شود که فضای اعتماد بین این دو کشور شکل بگیرد. حجم بدعهدی‌ها و خدعه‌های آمریکایی علیه ایران و سایر ملل به‌اندازه‌ی کافی است تا اعتماد به آمریکا را بی‌نهایت غیرعقلانی و مخرب جلوه دهد. مقام م...

ادامه مطلب

دو قطبی بودن Bipolarity

دو قطبی بودن Bipolarity

نویسنده: مارتین گریفیتس مترجم: علیرضا طیب توزیع دو قطبی قدرت در نظام بین الملل ناظر بر وضعیتی است که دو دولت با توانمندی های نسبتاً برابر بر هر دولت دیگری تفوق داشته باشند. نمونه های تاریخی چنین وضعی شامل آتن و اسپارت در آستانه جنگ پلوپونز، پادشاهی های مقدونی سلوکیه و بطالسه که پس از مرگ اسکندر کبیر سربرآوردند، و رویارویی ایالات متحده و اتحاد شوروی در دوران جنگ سرد است. مردم اغلب دو قطبی بودن را باآرایش قطبی شده اتحادهای نظامی ا...

ادامه مطلب

اندیشمندانِ جهان اسلام و توسعه

اندیشمندانِ جهان اسلام و توسعه

  نویسنده: جمعی از نویسندگان *   زیرعنوان:: آراء و دیدگاه‌ها در جهان اسلام در کشورهای اسلامی، در پی آشنایی با وضع جدید غرب، تلاش جدی برای اقتباس و الگوبرداری از نهادهای مهم جدید و مؤثر بر جریان توسعه، از جمله مدرسه و دانشگاه، هم در صورت و هم در محتوا آغاز شد. به همین سبب، غالباً در بخش‌های گوناگون علمی، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و ادارات و سازمان‌های برنامه‌ریزی، از همان الگوها و رهیافت‌ها و آموزه‌ها ...

ادامه مطلب

تروتسکیسم

تروتسکیسم

نویسنده: نورمن جِراس برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی مترجم: حسن چاوشیان Trotskyism این اصطلاح که برگرفته از نام لئون تروتسکی (۱۸۷۹-۱۹۴۰) و تأثیر تاریخی افکار اوست، به جریان فکری گسترده و نیز به جنبش سازمان‌یافته‌ی کوچکی اطلاق می‌شود. قدیمی‌ترین معنای آن – پیش از سال ۱۹۱۷ – فقط به دیدگاه غیرارتدکس خاصی اشاره می‌کرد که درباره‌ی منش و ماهیت انقلاب آتی روسیه ب...

ادامه مطلب

جهان سوم Third world

جهان سوم Third world

نویسنده: مارتین گریفیتس مترجم: علیرضا طیب این اصطلاح را (با تسامح) برای اشاره به کشورهایی با اقتصاد توسعه نیافته در آسیا، آفریقا، اقیانوسیه و امریکای لاتین به کارمی برند که گفته می شود گروهی با ویژگی های مشترکی چون فقر، نرخ بالای زاد و ولد، و وابستگی اقتصادی به کشورهای پیشرفته را تشکیل می دهند. جهان اول همان جهان توسعه یافته است-ایالات متحده، کاناد، اروپای غربی، ژاپن، و کشورهای نوصنعتی (هنگ کنگ، سنگاپور، کره جنوبی و ...

ادامه مطلب

دولتی که ماکیاولی می‌شناخت

دولتی که ماکیاولی می‌شناخت

نویسنده: بروس هداک برگردان: محمدحسین وقار شکل‌گیری دولت امروزین به مثابه یک شکل سیاسی در اوایل عصر حاضر آغاز شد؛ اما مدتی وقت لازم بود تا خصائص حقوقی و مؤثر آن تثبیت گردد. اندیشه‌ی اقتدار سیاسی متمرکز و برخوردار از تسلط و نفوذ در درون مرزهای یک سرزمین واحد و حاکم بر اطاعت اتباع بدون تمایزی مبتنی بر مقام، ابداعی بنیادین در تفکر سیاسی اروپا بود. می‌بایست شبکه‌های پیچیده‌ی وفاداری شخصی که د...

ادامه مطلب

نظریّه‌ی پیش شهرسازی فرهنگ‌گرای جان راسکین

نظریّه‌ی پیش شهرسازی فرهنگ‌گرای جان راسکین

    نویسنده: فرانسواز شوای برگردان: محسن حبیبی   با وجود اینکه نقد و فلسفه هنر اولین اقدام، «راسکین» است ولی این نقد و فلسفه هنری به یک فلسفه اجتماعی ختم می‌شوند که از آنها جدایی‌ناپذیر است. مفهوم «راسکینی» هنر، هم با یک آموزش زیبایی شناختی خاص – نشأت گرفته از شناخت دقیق شاهکارهای اروپایی نقاشی و معماری – مشخص می‌گردد، و هم – با تأثیری فراوان – به وسیله تفکر «پوژن». به نظر «راسکین»، هنر عبارت ا...

ادامه مطلب

کالبدشناسی سیاست

کالبدشناسی سیاست

نویسنده: داور شیخاوندی ساختارها، پندارها و همبودی‌‌ها کنش سیاسی پیوسته در میان گروه سازمان یافته انسانی انجام می‌گیرد. برای کالبدشکافی آن لازم است که نخست مفهوم سازمان و ساختار را که امروزه کاربرد آن‌ها در علوم خیلی رواج یافته است تعیین و تبیین کنیم. برای تسهیل بیان کالبد انسانی (کشورتن) را مثال می‌زنیم: طرز قرار گرفتن اندام‌های بیرونی مانند پا، دست، تنه، سینه و سر و درون مای...

ادامه مطلب

بوعلی ؛ نابغه ای جاویدان

بوعلی ؛ نابغه ای جاویدان

:موضوع این نوشتار «بررسی جایگاه و مقام ابن سینا در جهان» است. شیخ الرئیس ابوعلی سینا از بزرگترین حکمای عالم اسلام و معروف ترین حکیم فارسی است که مانند ارسطو، فردی جامع در رشته های مختلف است. او در اندیشه اندیشمندان شرق و غرب از چنان اهمیتی برخوردار است که ممالک بسیاری به پاس بزرگداشت مقام وی گامها برداشته و برمی دارند. آنچه در این مقاله می خوانید، بررسی جایگاه و اهمیت شیخ الرئیس در جهان است. چنانچه می دانیم ، ابن سینا در زمره نوابغ مسلم تاریخ...

ادامه مطلب

امریکا و اقیانوسیه در قرن ۱۸ میلادی

امریکا و اقیانوسیه در قرن ۱۸ میلادی

نویسنده: شارل دولاندلن برگردان: احمد بهمنش مستعمرات اروپائی در امریکا: امپراتوری عظیم اسپانیا، اراضی وسیعی در اختیار داشت که در این موقع به چهار ناحیه‌ی نیابت سلطنتی یعنی مکزیک، غرناطه جدید (کلمبی)، پرو و ریودولاپلاتا و پنج منطقه نظامی تقسیم می‌شد. نایب السلطنه‌ها قدرت زیادی داشتند و اختیارات مدنی و نظامی در دست آنها بود. با وجود اصلاحاتی که توسط شارل سوم صورت گرفت، وضع اجتماعی و اقتصادی چند...

ادامه مطلب

اسلام و سیاست بین‌الملل: بررسی موردی دیدگاه امام خمینی به سیاست بین الملل

اسلام و سیاست بین‌الملل: بررسی موردی دیدگاه امام خمینی به سیاست بین الملل

  نویسنده: دکتر یحیی فوزی   مقدمه اسلام یک دین جهانی، همگانی و فراگیر است. به یک قوم و نژاد و یک کشور و منطقه اختصاص ندارد، یک آئین بزرگ انسانی است که برای هدایت و سعادت تمام انسان‌ها و نجات بشریت آمده است؛ یک دین فراملیتی و فرامنطقه‌ای و فراقاره‌ای است. سیاست چه در سطح داخلی و ملی و چه در سطح بین‌المللی، بخش مهمی را در برنامه‌های راهبردی و استراتژی‌های عملی اسلام به خود اختصاص داده است. جنبه‌های سیاسی- اجتماعی و دید ...

ادامه مطلب

تلاش آمریکا برای امنیت انرژی

تلاش آمریکا برای امنیت انرژی

نویسنده: یان راتلج بازگردان: عبدالرضا غفرانی من قویاً با ذخیره انرژی در داخل مخالفم، زیرا به نظر من نفت در حال تمام شدن نیست. تنها کاری که ما باید انجام دهیم این است که به دنبال نفت برویم و آن را تولید کنیم. استفان مور، باشگاه توسعه (۱) ۲۰۰۲ پرزیدنت وارن هاردینگ (۲) در سال ۱۹۲۳ به منظور حصول اطمینان از امنیت انرژی نفتی دستور داد بهره برداری از ۲۳ میلیون هکتار از زمین‌های آلاسکا جهت اکتشاف و استخراج نفت آغا...

ادامه مطلب