سیاست

اعتبارسنجی تاریخ پژوهی اسلامی

اعتبارسنجی تاریخ پژوهی اسلامی

نویسنده: ایمان روشن بین (۱) مبتنی بر قرآن و حدیث و اصول کلامی شیعی مطالعه‌ی موردی: سیره‌ی ابن اسحاق چکیده شواهد متعددی وجود دارد که تاریخ نگاری در منابع اولیه، تحت تأثیر باورهای کلامی و اعتقادی و همچنین تعلقات قومی و سیاسی مورخان بوده و گاهی تصویر تاریخی ارائه شده، دستخوش تحریفات و تغییراتی قرار گرفته است. در صورت اثبات چنین مطلبی، روشن می‌شود که کتب آنان بدون بررسی علمی، اعتبار چندانی ندا...

ادامه مطلب

رویکرد تفهمی در علوم اجتماعی از دیدگاه فلاسفه اسلامی

رویکرد تفهمی در علوم اجتماعی از دیدگاه فلاسفه اسلامی

نویسنده: قاسم ابراهیمی پور (۱) چکیده مکتب تفهمی با دیلتای در قرن نوزدهم آغاز و با هوسرل،‌هایدگر، وبر، ویتگنشتاین و وینچ ادامه می‌یابد. دانشمندان این مکتب، با پذیرش تفاوت‌های ماهوی موضوع در علوم اجتماعی و علوم طبیعی و همچنین قائل شدن به حاکمیت قواعد و نه قوانین بر جامعه، رفتار معنادار را به عنوان موضوع جامعه شناسی مطرح نموده و تلاش می‌کنند با روش‌های متفاوتی از علوم طبیعی به فهم و تفسیر رف...

ادامه مطلب

درس آموزی از جریان‌های علمی در تاریخ معاصر علوم انسانی در غرب

درس آموزی از جریان‌های علمی در تاریخ معاصر علوم انسانی در غرب

نویسنده: مسعود شادنام * چکیده جریان‌های علمی، پدیده‌هایی اجتماعی و سازمانی هستند که شکل گیری، رشد، دوام و دامنه اثرشان وابسته به عوامل پیچیده و متعددی است. تلاش برای شناخت بهتر این عوامل و همچنین بسترسازی، نهادسازی و دانش ورزیِ متناسب با این شناخت یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین مؤلفه‌ها در فرآیند تبدیل علوم انسانی اسلامی به یک جریان علمی بالنده، پایدار و اثرگذار در جهان است. هدف از مقاله حاضر آ...

ادامه مطلب

آسیب‌های روش‌شناختی در علوم انسانی و آثار آن

آسیب‌های روش‌شناختی در علوم انسانی و آثار آن

نویسنده: ابوالفضل ساجدی * چکیده بخشی از آسیب‌های علوم انسانی ناظر به روش تحقیق در این علوم است. این نوشتار در پی آن است که برخی از آسیب‌های روش‌شناختی علوم انسانی را آشکار سازد و آثار آن را در نگرش منفی روان‌شناسان و جامعه‌شناسان به دین نشان دهد. پرورش علوم انسانی در دامن ماده‌گرایی آثار خاصی در روش پژوهش در این علوم و نوع موضع گیری‌های جمعی از اندیشمندان آن در قبال دین برجای نهاده است. تکیه ان...

ادامه مطلب

کنکاشی پیرامون تحول در علوم انسانی

کنکاشی پیرامون تحول در علوم انسانی

نویسنده: محمد دهداری چکیده مقام معظم رهبری از سال‌ها پیش تاکنون در مواقف و مواقع گوناگون به تبیین این موضوع پرداخته‌اند که بسیاری از مشکلات مادی و معنویِ حالِ حاضرِ جامعه ما ریشه در نواقص و نارسایی‌های علوم انسانی دارد. در سال‌های اخیر و البته با تأخیر، توجه دیگر متفکران و اندیشمندان نیز بدین موضوع جلب شده است و شاهد اظهارنظرهای متفاوت و بعضاً متضاد ایشان در رسانه‌های دیداری، شنیدا...

ادامه مطلب

نقد علوم انسانی متداول

نقد علوم انسانی متداول

نویسنده: قاسم ترخان * چکیده علوم انسانی رایج در حوزه‌های مختلفی از جمله موضوع، روش، نظریه‌پردازی و گزاره‌ها، جهت‌گیری و رویکردها از سکولاریزم تأثیر پذیرفته است. این مقاله بر آن است که اثبات کند انتخاب موضوع مادی و روش تجربی اگرچه در علوم طبیعی، معرفتی ناقص از طبیعت در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد، اما در علوم انسانی اثر مثبتی در پی ندارد. سکولار شدن گزاره‌های علوم انسانیِ م...

ادامه مطلب

نقدی منطقی بر مبانی تجربه‌گرایی در علوم انسانی

نقدی منطقی بر مبانی تجربه‌گرایی در علوم انسانی

نویسنده: علی مصباح * چکیده در علوم انسانی، تجربه‌گرایی به عنوان اولین رویکرد مورد توجه دانشمندان این عرصه قرار گرفت و هنوز هم با وجود نقدها و رقیب‌های جدی، روش غالب در تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی را تشکیل می‌دهد. موافقان و مخالفان تجربه‌گرایی در علوم انسانی از شیوه‌ها و راهبردهای مختلفی برای اثبات نظر خویش و ابطال نظریات مخالف بهره برده‌اند؛ از تغییر در موضوع علوم انسانی، تا تحو...

ادامه مطلب

گفت‌وگو با دکتر کریم مجتهدی

گفت‌وگو با دکتر کریم مجتهدی

(نویسنده: دکتر کریم مجتهدی (۱ درباره فلسفه روزنامه‌ای و بحران‌های علوم انسانی عصر اندیشه بسیاری از ناظران و تحلیل گران معتقدند که بحران علوم انسانی در ایران آبستن یک فاجعه علمی است. ما با یک سیکل معیوب روبه‌رو هستیم که یک ضلع آن را جامعه دانشجویی ما تشکیل می‌دهد؛ مانند دانشجویانی که کار تحقیقی و پایان‌نامه خود را با پول می‌خرند یا برای تظاهر به دانش، به مدرکَ گرایی مفرط می...

ادامه مطلب

جمعیت

جمعیت

نویسنده: الوود کارلسن برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی مترجم: حسن چاوشیان Population تغییر شکلِ مسئله‌ی تعداد انسان‌ها از یک عنصر برون‌زا به یک عنصر درون‌زا در نظام‌های تفکر اجتماعی ویژگی اکثر بینش‌های جدید درباره‌ی جمعیت در قرن بیستم است. هم تأثیر عوامل اجتماعی بر جمعیت و هم تأثیر عوامل جمعیتی بر جامعه (ــ جمعیت‌شناسی) در سه زیر مقوله‌ی کلی قرار می&...

ادامه مطلب

تاریخ و جغرافیای استان کرمان

تاریخ و جغرافیای استان کرمان

  نویسنده: عزیزالله بیات   یادداشت راسخون: خواننده‌ی گرامی به یاد داشته باشید که مقاله‌ی زیر، در سال ۱۳۶۷ خورشیدی نوشته شده و شاید بسیاری از داده‌های آن به روز نباشد. استان کرمان از شمال به خراسان، از مشرق به بلوچستان، از مغرب به یزد و فارس و از جنوب به مکران محدود است، این استان در انتهای جنوبی رشته کوه باریکی قرار گرفته است که در امتداد جنوب شرقی یزد واقع شده و منطقه‌ی کرمان را به دو قسمت شرقی و غربی تقسی...

ادامه مطلب

دِبنم، فرنک

دِبنم، فرنک

نویسنده: K. E. Bullen مترجم: عباس یمینی شریف [frank debenәm] Frank Debenham (ت. بورل، نیوساوث ویلز، استرالیا، ۵ دی ۱۲۶۲ / ۲۶ دسامبر ۱۸۸۳؛ و. کیمبریج، انگلستان، ۱۲ آذر ۱۳۴۴ / ۲۳ نوامبر ۱۹۶۵)، کاوش در قطب، نقشه‌نگاری، جغرافیا. تحصیلات ابتدایی دبنم در مدرسه‌ای خصوصی که مدیریت آن را پدرش، ج. و. دبنم، معاون اسقف بوْرل، برعهده داشت، صورت گرفت. در مدرسه‌ی کینگز، واقع در پَرامَتا، از توابع نیوساوث ...

ادامه مطلب

تاریخ و جغرافیای استان فارس

تاریخ و جغرافیای استان فارس

  نویسنده: عزیزالله بیات   یادداشت راسخون: خواننده‌ی گرامی به یاد داشته باشید که مقاله‌ی زیر، در سال ۱۳۶۷ خورشیدی نوشته شده و شاید بسیاری از داده‌های آن به روز نباشد. فارس در جنوب ایران واقع شده، از شمال به استان اصفهان و بویراحمد سردسیر، از جنوب به استان ساحلی، از مشرق به استان کرمان و از مغرب به خلیج فارس و کهکیلویه محدود است، فارس منطقه‌ای است کوهستانی که ارتفاعات آن بطور کلی از شمال غربی به جنوب شرقی است، در ش...

ادامه مطلب

اولین پایتختی تهران

اولین پایتختی تهران

نویسنده: مصطفی مؤمنی آقامحمدخان قاجار تهران را به عنوان پایتخت انتخاب کرد و در ۱۱ جمادی‌الاولی ۱۲۰۰، در تهران جلوس کرد و به نام او سکه زدند و خطبه خواندند. (۱) بار دیگر، پس از کشتن لطفعلی‌خان زند در رمضان ۱۲۱۰، در تهران تاج‌گذاری کرد و به نام او سکه زدند. اعتمادالسلطنه تاج‌گذاری دوم او را یک بار ۱۲۰۹ (۲) و بار دیگر ۱۲۱۰ (۳) ذکر کرده است. این زمان مصادف با آغاز انقلاب صنعتی انگلستان بود. سراسر دوره&zw...

ادامه مطلب

نیجر: NIGER(.ne)

نیجر: NIGER(.ne)

نام رسمی: جمهوری نیجر پایتخت: نیامی (۱،۰۰۴،۰۰۰ نفر با حومه در سال ۲۰۰۹) تاریخ استقلال: ۱۹۶۰/۸/۳ ، از فرانسه مساحت: ۱،۲۶۷،۰۰۰ کیلومتر مربع (بیست و یکمین کشور جهان) جمعیت: ۱۵،۸۷۸،۰۰۰ نفر در سال ۲۰۱۰ (شصت و چهارمین کشور جهان) نوع حکومت: جمهوری چند حزبی با یک مجلس قانونگذاری رئیس حکومت: رئیس جمهور: محمدو ایسوفو، از سال ۲۰۱۱ رئیس دولت: نخست وزیر: بریگی رافینی، از سال ۲۰۱۱ ...

ادامه مطلب

گرم‌ترین مکان روی کره‌ی زمین

گرم‌ترین مکان روی کره‌ی زمین

مترجم: حمید وثیق زاده انصاری منبع:راسخون آیا تا به حال علاقمند شده‌اید که بدانید گرم‌ترین مکان روی زمین کجاست؟ نه، العزیزیه نیست؛ رکورد ۰۴ر۱۳۶ درجه فارنهایت (۸ر۵۷ درجه سانتی گراد) که این شهر لیبایی به آن فخر می‌کرد دیگر توسط این شهر نگهداشته نمی‌شود. در سپتامبر ۲۰۱۲، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) العزیزیه را به عنوان گرم‌ترین مکان روی کره‌ی زمین معرفی کرد بعد از این که کمیسیون آرشیو ...

ادامه مطلب

تاریخ و جغرافیای استان گیلان

تاریخ و جغرافیای استان گیلان

  نویسنده: عزیزالله بیات   یادداشت راسخون: خواننده‌ی گرامی به یاد داشته باشید که مقاله‌ی زیر، در سال ۱۳۶۷ خورشیدی نوشته شده و شاید بسیاری از داده‌های آن به روز نباشد. گیلان در شمال ایران قرار گرفته است، از شمال به دریای خزر، از جنوب به کوههای البرز، از مشرق به مازندران و از مغرب به آذربایجان شرقی محدود است، گیلان از دو منطقه‌ی پست و کوهستانی تشکیل شده است، قسمت پست و جلگه‌ای آن مجاور دریای خزر و قسمت کوهستان...

ادامه مطلب

استان تهران در یک نگاه

استان تهران در یک نگاه

نویسنده: فرزانه ساسان‌پور جغرافیای طبیعی استان تهران به مرکزیت شهر تهران، به وسعت حدود نوزده هزار کیلومتر مربع در شمال ایران و در جنوب رشته کوه‌های البرز مرکزی واقع است. از شمال به استان مازندران، از مشرق به استان سمنان، از جنوب استان‌های قم و مرکزی و از مغرب به استان قزوین محدود می‌شود و مشتمل است بر شهرستان‌های تهران، اسلامشهر، پاکدشت، دماوند، ری، ساوجبلاغ، شمیرانات، شهریار، نظرآباد...

ادامه مطلب

نروژ: NORWAY(.no)

نروژ: NORWAY(.no)

نام رسمی: پادشاهی نروژ پایتخت: اسلو (۵۸۶،۸۶۰ نفر در سال ۲۰۱۰) تاریخ استقلال: با قدمت تاریخی، ۱۹۰۵/۱۰/۲۷ (پایان اتحاد با سوئد) مساحت: ۳۲۳،۷۵۸ کیلومتر مربع (شصت و هفتمین کشور جهان) جمعیت: ۴،۸۸۸،۰۰۰ نفر در سال ۲۰۱۰ (صد و شانزدهمین کشور جهان) نوع حکومت: مشروطه ی سلطنتی با یک مجلس قانونگذاری رئیس حکومت: پادشاه: هارالد پنجم، از سال ۱۹۹۱ رئیس دولت: نخست وزیر: ینس استولنبرگ، از سال ۲۰۰۵ ...

ادامه مطلب

تاریخ و جغرافیای استان مازندران

تاریخ و جغرافیای استان مازندران

  نویسنده: عزیزالله بیات   یادداشت راسخون: خواننده‌ی گرامی به یاد داشته باشید که مقاله‌ی زیر، در سال ۱۳۶۷ خورشیدی نوشته شده و شاید بسیاری از داده‌های آن به روز نباشد. مازندران از شمال به دریای خزر و ترکستان شوروی، از جنوب به سمنان، از مشرق به خراسان و از مغرب به گیلان محدود است، مازندران جلگه‌ای است به طول ۱۲۰ و عرض ۲۰ تا ۳۰ کیلومتر، کوههای البرز در جنوب مازندران از مشرق به مغرب امتداد یافته و مانند سدی آن را از ایر...

ادامه مطلب

جغرافیای طبیعی تهران

جغرافیای طبیعی تهران

نویسنده: مصطفی مؤمنی شهر تهران، در کوهپایه‌ی جنوبی کوه‌های البرز مرکزی و روی نهشته (۱)‌های آبرفتی اوایل دوران چهارم زمین شناسی (دوره‌ی کواترنری (۲)) واقع است و از کوهپایه‌های البرز مرکزی تا کناره‌ی کویر در جنوب تهران گسترش دارد. (۳) این شهر در دشتی واقع شده که شیب آن از شمال به جنوب است. میان شهر تهران (با میانگین بلندی ۱۳۰۰ متر) و نزدیک‌ترین قله به آن یعنی توچال (به ارتفاع ۳۹۳۳ متر)، د...

ادامه مطلب

نپال: NEPAL(.np)

نپال: NEPAL(.np)

نام رسمی: جمهوری دموکراتیک فدرال نپال پایتخت: کاتماندو (۶۷۱،۸۴۶ نفر در سال ۲۰۰۱) تاریخ استقلال: دارای قدمت تاریخی مساحت: ۱۴۷،۱۸۱ کیلومتر مربع (نود و چهارمین کشور جهان) جمعیت: ۲۸،۹۵۲،۰۰۰نفر در سال ۲۰۱۰ (چهل و دومین کشور جهان) نوع حکومت: جمهوری فدرال با مجلس مؤسسان رئیس حکومت: رئیس جمهور: رام باران یاداو، از سال ۲۰۰۸ رئیس دولت: نخست وزیر: بابورام بهاتارای، از سال ۲۰۱۱ ...

ادامه مطلب