سیاست

احزاب کارتلی و دولتی

احزاب کارتلی و دولتی

نویسنده: حجت الله ایوبی تحولات جدید سازمان، خاستگاه و ایدئولوژی احزاب احزاب سیاسی از آغاز پیدایش تاکنون مراحل گوناگونی را پشت سر گذاشته اند. در همه ی این مراحل حزب سیاسی بخشی از جامعه مدنی به شمار آمده است. نخستین احزاب سیاسی که احزاب اشرافی و یا به بیان موریس دوورژه احزاب عوام نام گرفتند پایی در دولت و پایگاهی هم در درون جامعه ی مدنی داشتند. احزاب توده ای یا عوام که در دومین مرحله پدید آمدند، اساساً ری...

ادامه مطلب

محدودیّتهای انتخاب کنندگان

محدودیّتهای انتخاب کنندگان

نویسنده: حجت الله ایوبی چرا تنها برخی مردم می‌توانند رأی دهند؟ هیچ کجای جهان را نمی توان سراغ گرفت که در آن همه‌ی مردم بدون هیچ گونه قید و شرطی در انتخاب سرنوشت خود دخیل باشند. تمام کشورها، محدودیتهای مختلفی را برای انتخاب کنندگان در نظر گرفته‌اند و تنها بخشی از جامعه حقِّ انتخاب و حضور بر پای صندوق رأی را داراست. در گذشته‌های نه چندان دور، دایره‌ی دارندگان حق رأی، بسیار محدود بود...

ادامه مطلب

آناتومی قدرت

آناتومی قدرت

  نویسنده: جان کنت گالبرایت برگردان: محبوبه مهاجر   موضوع … چیزی مهجور، فلسفی یا مرموز نیست. آدولف برل (۱) قدرت ۱ کمتر واژه‌ای نظیر واژه‌ی قدرت هست که این همه به کار رود و برای تأمل درباره‌ی معنی آن نیازی به ظاهر چندان احساس نشود؛ و در همه‌ی اعصار زندگی بشر نیز به همین صورت بوده است. در متون مقدس، این کلمه به همراه سلطنت و عظمت در شمار مناقب نهایی منتسب به قادر متعال مذکور بود؛ هنوز هم م...

ادامه مطلب

خطرات پیوستن به معاهده FATF

خطرات پیوستن به معاهده FATF

    آغاز اجرای بی سروصدای تعهدات ایران در نظام بانکی بیش از شش ماه از روز اجرای توافق هسته‌ای ایران و ۵ + ۱ گذشته است. این توافق قرار بود بلافاصله دسترسی ایران را به بازارهای مالی جهانی و دارایی‌های بلوکه شده خود فراهم کند و تحریم‌هایی که سال‌ها دشمنان بر مردم تحمیل کرده بودند را از بین ببرد. اما در عمل این رویا آن گونه که انتظار می‌رفت تعبیر نشد و حتی با توجه به عدم دسترسی کشور به راهکارهای تامین مالی خارجی که دولت امید...

ادامه مطلب

مارکسیسم در آخرالزمان

مارکسیسم در آخرالزمان

نویسنده: جرالد بوسوآ بحران اقتصادی شوروی را لیبرال نکرد لیبرالیسم شوروی را به بحران کشید در پایان قرن نوزدهم میلادی، نظام سرمایه‌داری همچنان رو به رشد بود و سوسیالیست‌ها و پیروان اندیشه مارکس نه تنها موفقیتی در مقابله با سرمایه‌داری نداشتند، بلکه در مبانی و راهکارها نیز دچار اختلافات جدی بودند. دستمزدها رو به افزایش بود، شرایط کارخانه‌ها و رفاه طبقه کارگر نیز افزایش یافت و این&zwnj...

ادامه مطلب

مدرنیته

مدرنیته

  نویسنده: کریشان کومار برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی    Modernity مدرنیته «مفهومی تقابلی» است. معنای این اصطلاح همان‌قدر که از آن‌چه اثبات می‎کند گرفته می‎شود از آن‌چه انکار می‎کند نیز می‎آید. پس این اصطلاح می‎تواند در زمان‌های مختلف با معناهای بسیار متفاوتی به کار رود، بسته به این که چه چیزی را انکار، و در مقابل، چه چیزی را اثبات می‎کند. در نظر قدیس آگوستین در قرن پنجم میلاد...

ادامه مطلب

احزاب برخاسته از شکاف شهر/ روستا

احزاب برخاسته از شکاف شهر/ روستا

نویسنده: حجت الله ایوبی این دسته از احزاب سیاسی ریشه در انقلاب صنعتی دارند. پس از انقلاب صنعتی، روستاییان خود را در برابر شهر در خطر دیدند و شکافی میان شهر و روستا پدید آمد. دو دسته حزب سیاسی در نتیجه ی این شکاف پدید آمدند: احزاب پشتیبان شهرها و احزاب هوادار زندگی روستایی. گروه نخست احزابی هستند که از منافع جامعه ی صنعتی حمایت می کنند، ولی از آنجا که خواسته های جامعه شهری به وسیله ی احزاب مختلف جامعه ی صنعتی، احزاب بورژ...

ادامه مطلب

نقش و جایگاه انتخابات در جهان امروز

نقش و جایگاه انتخابات در جهان امروز

نویسنده: حجت الله ایوبی با عمومیت یافتن حق رأی به همگان، انتخابات به عنوان یکی از مهمترین جلوه‌های زندگی سیاسی در عصر حاضر جلوه گر شد. مروری بر ادبیات شکل گرفته ی مشارکت سیاسی نشان می‌دهد که مهمترین جلوه ی مشارکت سیاسی، شرکت در انتخابات است. مهمترین دغدغه و مسئله ی احزاب سیاسی در دنیای کنونی، حضور در انتخابات و پیروزی در آن است. بیهوده نیست که محققان بنامی چون سوروف و یاکنسن جاندا، احزاب سیاسی را ماشینها...

ادامه مطلب

قدرت کیفردهنده و قدرت پاداش دهنده

قدرت کیفردهنده و قدرت پاداش دهنده

  نویسنده: جان کنت گالبرایت برگردان: محبوبه مهاجر   ۱ بارزترین مشخصه‌ی قدرت کیفردهنده و قدرت پاداش‌دهنده، عینیت داشتن (۱)، یعنی مرئی‌بودن آنهاست. کسانی که تن به خواست دیگری می‌دهند از تسلیم خود آگاهند؛ با حسابی کم و بیش سنجیده به این نتیجه می‌رسند که بهتر است تسلیم باشند. تسلیم می‌شوند چون نوعی عوض می‌گیرند. عاملان قدرت نیز نسبت به عمل خود واقف‌اند. فرق بین قدرت کیفردهنده و قدرت پاداش دهنده همان فرق بین مج...

ادامه مطلب

نقطه‌های سیاه و سفید ماجرای طوسی!

نقطه‌های سیاه و سفید ماجرای طوسی!

  نویسنده: مهدی فضائلی   رسانه‌ها و به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی، شرایط و دوران عجیب و شگفت‌انگیزی را پدید آورده‌اند. شرایطی که هم می‌تواند بستر رشد فضائل اخلاقی و مقوم ایمان و افزایش آگاهی باشد و هم عامل گسترش ضداخلاق و پلشتی و ولنگاری و هرزگی و بی‌ایمانی! رسانه‌هایی که فضای مجازی خوانده می‌شوند، گاهی تاثیراتی به‌مراتب جدی‌تر و واقعی‌تر دارند از رسانه‌های غیرمجازی ولی گاهی این دو دست در دست هم می‌گذارند و با...

ادامه مطلب

رویکرد دولت‌-رعیتی اعتدالگرایان در عرصه روستا

رویکرد دولت‌-رعیتی اعتدالگرایان در عرصه روستا

    هرچند جمعیت روستایی کشور به‌دلیل برنامه‌های نامناسب و سوگیری به سمت نواحی شهری و صنایع بزرگ و نیز دامن زدن بر تبدیل روستاها به شهر در حال کاهش بوده است، ولی مقایسه جمعیت روستایی کنونی ایران با جمعیت کل بسیاری از کشورهای دنیا، اهمیت این جمعیت را به‌خوبی برای سیاستگذاران آشکار می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد، جمعیت روستایی ایران در سال ۲۰۱۴، به‌‌تنهایی بیشتر از کل جمعیت هر یک از ۱۴۰ کشور دنیا ازجمله کشورهایی ...

ادامه مطلب

دولت پاسخ‌گو یا پاسخ‌جو

دولت پاسخ‌گو یا پاسخ‌جو

  نویسنده:جعفر توحیدی*   چرا دولت پاسخ منتقدان را برمی‌انگیزد؟ «هر هنرمندی می‌خواهد به معنای جهان و عمق جهان برسد. اگر بگوییم هنر، مرده را زنده می‌کند، سخن به‌گزاف نگفته‌ایم. پس تقسیم هنرمندان به هنرمندان ارزشی و غیرارزشی بی‌معناست.» آنچه خواندید، سخنانی بود که ریاست محترم جمهور مدت‌ها قبل در دیدار جمعی از هنرمندان و اعضای تشکل‌های فرهنگی و هنری در تالار وحدت تهران به زبان راندند. این سخن در کنار دیگر س...

ادامه مطلب

نهاد سیاسی

نهاد سیاسی

    نویسندگان: دیوید درسلر و ویلیام ویلیس برگردان: مهرداد هوشمند و غلامرضا رشیدی   در مقایسه با عدم دخالت نسبی جامعه‌شناسان در اقتصاد، آنان نقشی فعالانه در تحلیل نظام سیاسی – بخصوص در سطوح تصمیم گیری در جوامع محلی و به طور کلی در کل کشور و رفتار سیاسی هر یک از شهروندان بازی کرده‌اند. در اینجا به بررسی تعریف نسبتاً تشریفاتی نهاد سیاست می‌پردازیم: «نهاد سیاست عبارت است از نظامی اجتماعی و فرهنگی که شیوه‌ه...

ادامه مطلب

منظور رهبر انقلاب از دشمنی چیست؟

منظور رهبر انقلاب از دشمنی چیست؟

  نویسنده:احمد صدیقی*   رابطه با آمریکا از همان اوان شکل‌گیری انقلاب و متعاقب آن جمهوری اسلامی، مورد مناقشه‌ی گروه‌های اجتماعی و سیاسی بوده است. هرازگاهی و با روی کار آمدن برخی گروه‌های سیاسی پررنگ‌تر شده و در دوره‌هایی از زمان نیز فروکش کرده است. برخی نخبگان سیاسی تمایل دارند برای حل و رفع مشکلات کشور رابطه با آمریکا را تجویز کنند و برخی نیز شناخت صحیحی از احتمال برقراری آن دارند و مانع آن می‌شوند. یکی از ویژگی‌ه...

ادامه مطلب

چندفرهنگ گرایی

چندفرهنگ گرایی

نویسنده: جان پایک مترجمان: دکتر سیدمحمدعلی تقوی دکتر محمدجواد رنجکش multiculturalism معمولاً به دو امر متفاوت اطلاق می شود. نخست، واقعیت چندفرهنگ گرایی، یعنی این واقعیت که تعداد فزاینده ای از ملت- کشورها دربرگیرنده ی فرهنگ های متفاوت اند. گاهی این فرهنگ ها از نظر جغرافیایی متمرکزند و گاهی چنین نیستند؛ گاهی با جمعیت بومی زبان مشترکی دارند و گاهی ندارند. این فرهنگ ها رویه های خاص خود را در همه ی زمینه های اج...

ادامه مطلب

مدرنیسم و پست‌مدرنیسم

مدرنیسم و پست‌مدرنیسم

  نویسنده: تونی پینکنی برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی    Modernism and Postmodernism مدرنیسم، به عنوان اصطلاحی کلی در تاریخ فرهنگ به معنای مجموعه‌‌ی بسیار متنوعی از گسست‌های زیبایی‌شناسانه از سنت واقع‌گرای اروپایی از اواسط قرن نوزدهم به بعد است. رئالیسم یا واقع‌گرایی بر پایه‌ی فرض همسانی اثر هنری و طبیعت بیرونی یا جامعه‎ای که با آن سر و کار دارد استوار است. این همسانی با استعاره‌ی آینه ...

ادامه مطلب

هزینه های احزاب سیاسی

هزینه های احزاب سیاسی

نویسنده: حجت الله ایوبی احزاب و گروه های سیاسی از آغاز تا پیدایش، با مشکل تأمین هزینه ی فعالیت هایشان روبه رو بوده اند. احزابی که موریس دوورژه آنها را احزاب خواص می نامید، تنها بر دارایی های شخصی رهبران خود، که بیشتر از اشراف و ثروتمندان بودند، تکیه داشتند، ولی احزاب عوام که برخاسته از طبقات میانی و پایین جامعه بودند، راهی جز یاری جستن از اعضای شان نداشتند و امور خود را با حق عضویت می گذراندند. منابع مالی محدود یادشده، در ...

ادامه مطلب

محدودیّت انتخاب شوندگان

محدودیّت انتخاب شوندگان

نویسنده: حجت الله ایوبی چرا همه نمی‌توانند نامزد باشند؟ شاید در نگاه نخست، محدودیت انتخاب شوندگان، مخالف با اصول دموکراسی تلقی شود و از حاکمیّت اکثریّت این گونه برداشت شود که باید این امکان را به شهروندان داد تا از میان داوطلبان نمایندگی، آزادانه آن فرد یا افرادی را که ‌می‌خواهند برگزینند. در نگاه اوّل، محدود کرده دایره‌ی داوطلبان و پیش گزینش قبل از انتخاب مردم، مغایر با اصول دموکراسی به نظر می&...

ادامه مطلب

چرا ایران ونزوئلا نمی‌شد؟

چرا ایران ونزوئلا نمی‌شد؟

  نویسنده:میثم مهرپور   مردم ایران براساس وعده‌های جناب آقای حجهالاسلام حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری دورهٔ یازدهم، مبنی بر داشتن کلیدی برای گشودن قفل مشکلات اقتصادی و معیشتی‌شان، با آغاز سکانداری دولت تدبیر و امید، منتظر تحولی در شرایط اقتصادی کشور و زندگی خود بودند. آقای روحانی چه در آن روزها و چه در ایام تبلیغات انتخاباتی خویش، بارها و بارها ضمن انتقاد از بی‌کفایتی مدیران دولت گذشته، عملکرد آن‌ها ...

ادامه مطلب

یک رییس‌جمهور و سه رفتار متفاوت

یک رییس‌جمهور و سه رفتار متفاوت

فعل و انفعالات سیاسی و اولویت دادن به موضوعات و مواضع، مناسبات و گرایش‌ها یک نهاد و سازمان را به خوبی مشخص می‌کند. واکنش و پیام رییس‌جمهور محترم کشورمان در دو حادثه تروریستی و مشکوک فرانسه و سکوت بی‌معنا نسبت به جنایت عربستان و حامیان کودک کش ائتلاف عربی در یمن، حکایت‌ها دارد. در اولین ساعات شب گذشته (۱۸ مهر ماه ۹۵) جنگنده‌های سعودی با حمله به مراسم ختمی در صنعا، پایتخت یمن با کشته و زخمی کردن بیش از ۹۰۰ نفر مرتکب خون‌با...

ادامه مطلب

اتحادیه‌های کارگری

اتحادیه‌های کارگری

نویسنده: ریچارد هایمن برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی مترجم:حسن چاوشیان Trade Unions سازمان‌های جمعی کارگران که تحت عنوان انجمن‌ها یا اتحادیه‌های کارگری شناخته می‌شوند از اواخر قرن نوزدهم در بریتانیا وجود داشته‌اند. سیدنی و بئاتریس وب در تعریف کلاسیک‌شان (Sidney and Beatrice Webb, 1920, p. 1)، اتحادیه‌ی کارگری را همبستگی پایدار مزدبگیران برای حفظ یا ارتقای شر...

ادامه مطلب