جامعه شناسی

فلانی خیلی دیپلومات شده!

فلانی خیلی دیپلومات شده!

    سیدحسن تقی‌زاده از جمله رجال سیاسی تاریخ ایران است که فراز و فرودهای زیادی در زندگی شخصی و سیاسی او وجود دارد. تقی‌زاده بر جدایی دین از سیاست تأکید می‌کرد تا حدی که گروهی از علمای نجف از جمله آیت‌الله عبدالله مازندرانی و آخوند خراسانی فتوا به «فساد مسلک سیاسی» وی دادند. تقی‌زاده در سال ۱۳۲۵ه. ق عضو «لژ بیداری ایران» شد. وی پس از مدتی به بالاترین مقام فراماسونری؛ یعنی استاد اعظم می‌رسد. شاید برای شناخت تقی‌زاده ...

ادامه مطلب

این ایرانی‌ها چه آدم‌های غریبی هستند!

این ایرانی‌ها چه آدم‌های غریبی هستند!

    سیدحسن تقی‌زاده از جمله رجال سیاسی تاریخ ایران است که فراز و فرودهای زیادی در زندگی شخصی و سیاسی او وجود دارد. تقی‌زاده بر جدایی دین از سیاست تأکید می‌کرد تا حدی که گروهی از علمای نجف از جمله آیت‌الله عبدالله مازندرانی و آخوند خراسانی فتوا به «فساد مسلک سیاسی» وی دادند. تقی‌زاده در سال ۱۳۲۵ه. ق عضو «لژ بیداری ایران» شد. وی پس از مدتی به بالاترین مقام فراماسونری؛ یعنی استاد اعظم می‌رسد. شاید برای شناخت تقی‌زاده ...

ادامه مطلب

توسعه به مثابه آزادی

توسعه به مثابه آزادی

  نویسنده: آمارتیا سن مترجم: وحید محمودی   توسعه را، آن‌گونه که در اینجا استدلال شده است، می‌توان همچون فرایند گسترش آزادی واقعی دید که مردم از آن سود می‌جویند. تأکید بر آزادی‌های انسانی با دیدگاه‌های محدودی از توسعه، که توسعه را برابر با رشد تولید ناخالص ملی، یا افزایش درآمد افراد یا صنعتی کردن، یا پیشرفت فن آورانه (تکنولوژیک) یا نوسازی اجتماعی می‌دانند، تباین دارد. البته رشد تولید ناخالص ملی (GNP) یا رشد درآم...

ادامه مطلب

برخی موانع پیش روی تغییرات اجتماعی

برخی موانع پیش روی تغییرات اجتماعی

  نویسندگان: سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی      از نگاه قرآن ۱٫ قوم‌گرایی افراطی آیه‌ی اول «وَ إِذَا لَقُوا الَّذِینَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَ إِذَا خَلاَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَ تُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَیْکُمْ لِیُحَاجُّوکُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّکُمْ أَ فَلاَ تَعْقِلُونَ‌»: (۱) و چون با مؤمنان دیدار کنند، گویند: ما هم ایمان آورده‌ایم و چون با یکدیگر خلوت کنند...

ادامه مطلب

برخی پیامدها و آثار تغییرات اجتماعی از نگاه قرآن

برخی پیامدها و آثار تغییرات اجتماعی از نگاه قرآن

  نویسندگان: سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی   نابودی هویت جمعی « یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ وَ کُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ إِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَکْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْفِتْنَهُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَ لاَ یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّى یَرُدُّوکُمْ عَنْ دِینِکُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَ مَ...

ادامه مطلب

تحریف و تخریب فرهنگی

تحریف و تخریب فرهنگی

  نویسندگان: سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی   بحث تحریف و تخریب فرهنگی اصولاً از طرف سرآمدان و نخبگان، قابلیت اجرایی بیشتری دارد: چرا که به ابعاد امور بیش از دیگران واقف‌اند. پیش از پرداختن به آیات مربوط به این فصل لازم است در مورد انحراف و کارکردهای آن و همچنین مواردی مانند فرهنگ‌پذیری و خرده فرهنگ‌ها مطالبی را ذکر کنم. بخش قابل توجهی از اندیشه‌ی جامعه‌شناسی، دگرگونی و تغییر را نوعی انحراف از هنجار...

ادامه مطلب

آمیختن ارزش‌ها با ضد ارزش‌ها

آمیختن ارزش‌ها با ضد ارزش‌ها

  نویسندگان: سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی   در ابتدا لازم است به برخی مفاهیم پیش از پرداختن به آیه‌ی ۷۱ سوره‌ی آل عمران که مسئله‌ی آمیختن ارزش‌ها و ضد ارزش‌ها را مطرح می‌کند، بپردازیم. تعریف انحراف: هر گونه رفتاری که با چشمداشت‌ها‌ی جامعه یا گروه معینی در داخل جامعه تطبیقی نداشته باشد، انحراف نامیده می‌شود. شخصی که به تنهایی از هنجارهای جاافتاده‌ی جامعه‌اش منحرف می‌شود و در واقع آن هنجارها را رد می‌...

ادامه مطلب

جامعه شناسی هنر و ادبیات

جامعه شناسی هنر و ادبیات

نویسنده:انسیه کریمیان جامعه شناسی ادبیات سه جزء جدایی ناپذیر کتاب، اثر ادبی و خواندن را شامل می شود که هر کدام به صورت تخصصی در شاخه های جامعه شناسی کتاب، جامعه شناسی آفرینش ادبی و جامعه شناسی خواندن مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرند. انسان عصر حجر بر روی دیواره های غارها نقاشی می کشید. این نقاشی ها به شکارچیان اولیه ای تعلق داشت که در مرحله اقتصاد طفیلی به سر می بردند و ناگزیر بودند خوراک خود را از طبیعت پیرامون به دست آورند. در این ع...

ادامه مطلب

جامعه‌شناسی تاریخی(۱)

جامعه‌شناسی تاریخی(۱)

نویسنده: آناگرین و کات تروپ مترجم: سیدحسین شرف الدین جامعه شناسی تاریخی به عنوان یک شاخه ترکیبی و حوزه میان رشته ای، نقطه تلاقی دو علم تاریخ و جامعه شناسی محسوب می شود. ● اشاره جامعه شناسی تاریخی به عنوان یک شاخه ترکیبی و حوزه میان رشته ای، نقطه تلاقی دو علم تاریخ و جامعه شناسی محسوب می شود. این رشته که در حقیقت، جامعه شناسی جوامع پیشین بر اساس اسناد و گزارشات تاریخی به جای مانده است، از اعضای نسبتاً جوان خانواده علوم اجتماعی و از شکوفه...

ادامه مطلب

جامعه‌شناسی تاریخی(۲)

جامعه‌شناسی تاریخی(۲)

نویسنده: آناگرین و کات تروپ مترجم: سیدحسین شرف الدین جامعه شناسی تاریخی به عنوان یک شاخه ترکیبی و حوزه میان رشته ای، نقطه تلاقی دو علم تاریخ و جامعه شناسی محسوب می شود. الگوی کنش اجتماعی وبر در قرن بیستم، الگوی نافذ و مؤثری بوده است.۱۶ مان اخیراً مدعی شده است که جوامع و تاریخ آن ها بر اساس ارتباط و وابستگی چهار منبع قدرت اجتماعی، یعنی روابط ایدئولوژیکی، اقتصادی، نظامی و سیاسی به خوبی توصیف می شوند. این روابط هم فردی و هم نهادی اند. از دی...

ادامه مطلب

جامعه‌شناسی جهانی شدن

جامعه‌شناسی جهانی شدن

نویسنده:دکتر کمال پولادی به هر حال جهانی شدن از هر زاویه‌ای که به آن نگاه بکنیم پدیده‌ای است که به خاطر پیچیدگی زیادش جای تفحص و بررسی و مکث و مطالعه دارد. وی که مؤلف چندین کتاب از جمله [از دولت اقتدار تا دولت عقل در فلسفه سیاسی مدرن] و [اندیشه‌ی سیاسی غرب] و مترجم کتاب [جهانی شدن نوشته رولند رابرتسون] است در بیست و چهارمین جلسه از سلسله نشست‌های طرح‌های ملی وزارت ارشاد از وضعیت جامعه‌شناسی در جهان آینده به سخنرانی پرداخت. متن سخنرانی و...

ادامه مطلب

جامعه شناسی جرم

جامعه شناسی جرم

ماهیت رفتار مجرمانه معمولاً توسط مقامات دولتی تعریف می‌شود. با این حال در فرهنگ‌های مختلف، ماهیت جرایم متفاوت است.در طول تاریخ نیز، جرایم بسیار تفاوت کرده‌اند. جرم به معنی هر نوع شیوه رفتاری است که قانون را نقض می‌کند.اهمیت نسبی جرایم مختلف و شیوه کیفر دادن فعالیت‌های مجرمانه؛ در طول تاریخ و در جوامع مختلف،متفاوت بوده است. به نقض مقرراتی که از میزان رسمیت و ضمانت اجرایی کمتری برخوردار هستند، بزه یا تخلف گفته می‌شود. ● تاریخچه ماهیت رفت...

ادامه مطلب

روان شناسی ؛ جامعه شناسی

روان شناسی ؛ جامعه شناسی

جامعه شناسی رفتاری، کاربرد اصول رفتارگرایی روانشناختی در مورد مسایل جامعه شناختی است. جامعه شناس رفتاری، رابطه میان تاثیرهای رفتار کنشگر بر محیط و تاثیر این رفتار بر رفتار بعدی کنشگر را بررسی می کند. این رابطه در شرطی شدن رفتار فرد نقش اساسی دارد. زمانی که فرد رفتاری را انجام می دهد، محیطی که رفتار در آن رخ می دهد تحت تاثیر آن رفتار قرار می گیرد و این محیط که متأثر از این رفتار است به شیوه های مختلف بر رفتار بعدی کنشگر تاثیر می گذارد...

ادامه مطلب

زبان و جامعه شناسی

زبان و جامعه شناسی

“زبان”را می توان از دیدگاه های روانشناسی،منطق،فلسفه و جامعه شناسی مورد پژوهش قرار داد.”سمبول”نخستین سنگ بنای هر زمان است که از آن می توان به “نشانه مفهومی”تعبیر کرد. “زبان”را می توان از دیدگاه های روانشناسی،منطق،فلسفه و جامعه شناسی مورد پژوهش قرار داد.”سمبول”نخستین سنگ بنای هر زمان است که از آن می توان به “نشانه مفهومی”تعبیر کرد.بنابراین زبان در جامعه شناسی-و بخصو...

ادامه مطلب

نظریه در جامعه شناسی

نظریه در جامعه شناسی

جامعه شناسی علمی است که حتی در تجربی ترین شکل خود نیز با نظریه سرو کار دارد. هر یک از مکاتب جامعه شناسی در باره معنای نظریه، رابطه آن با واقعیت و چگونگی کاربرد و آزمون آن، تعریف خاصی ارائه می دهند. ج. بیلی در کتاب «نظریه اجتماعی در عمل» درباره جایگاه نظریه در جامعه شناسی می نویسد: «نظریه، در جامعه شناسی نقش پیچیده ای دارد؛ نظریه در این رشته همچون سایر رشته ها انگیزه ایجاد می کند، وحدت می بخشد و ما را به تحقیق هدایت می کند، لیکن در عین حال آن ...

ادامه مطلب

نقش بشارت و انذار در تغییرات اجتماعی

نقش بشارت و انذار در تغییرات اجتماعی

  نویسندگان: سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی    از دیدگاه قرآن آیه‌ی اول «کَانَ النَّاسُ أُمَّهً وَاحِدَهً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ وَ أَنْزَلَ مَعَهُمُ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ لِیَحْکُمَ بَیْنَ النَّاسِ فِیمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ وَ مَا اخْتَلَفَ فِیهِ إِلاَّ الَّذِینَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَیِّنَاتُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا لِمَا ا...

ادامه مطلب

ایدئولوژی چیست؟

ایدئولوژی چیست؟

  نویسندگان : سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی   ایدئولوژی عبارت از سیستمی از ایده‌ها و قضاوت‌ها‌ی روشن و صریح و عموماً سازمان یافته که موقعیت‌ یک گروه یا جامعه را توصیه، تفسیر، تشریح و اثبات می‌کند. این سیستم با الهام و تأثیرپذیری شدید از ارزش‌ها، جهت‌یابی معین و مشخصی را برای کنش اجتماعی‌ای می‌دهد که گروه یا آن جامعه پیشنهاد می‌کند.(۱) این سیستم ایده‌ها و قضاوت‌ها به کسانی که در وضعیت و موقعیت معینی زندگی می‌کنند ای...

ادامه مطلب

شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی(۲)

شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی(۲)

مطالعه آسیب‌های انسانی (که جزء آسیب‌های اجتماعی است) از دیرباز مورد توجه متفکران و اندیشمندان اجتماعی بوده است. در این برهه از زمان، رشد جمعیت، پیشرفت علم و فناوری و آموزش آن به دیگر نسلها، تفکیک نقشهای اجتماعی و تقسیم کار اجتماعی سبب شده، تا برای هر چه بیشتر و بهتر برطرف شدن نیازها مؤسسات، نهادها و سازمانهایی پدید آیند. برخی از شایعات منتشر شده در خصوص زلزله سال ۱۳۷۷ عبارت بودند از: ۱) زلزله‌ای با شدت بیش از ۷ ریشتر در یکی از ماه...

ادامه مطلب

شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی(۱)

شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی(۱)

مطالعه آسیب‌های انسانی (که جزء آسیب‌های اجتماعی است) از دیرباز مورد توجه متفکران و اندیشمندان اجتماعی بوده است. در این برهه از زمان، رشد جمعیت، پیشرفت علم و فناوری و آموزش آن به دیگر نسلها، تفکیک نقشهای اجتماعی و تقسیم کار اجتماعی سبب شده، تا برای هر چه بیشتر و بهتر برطرف شدن نیازها مؤسسات، نهادها و سازمانهایی پدید آیند. این فرآیند عملاً موجب پیچیدگی در روابط اجتماعی شده است و در این مسیر هر کس که توان گذر و کنار آمدن با این پیچید...

ادامه مطلب

نقش عالمان دین در تغییرات اجتماعی

نقش عالمان دین در تغییرات اجتماعی

  نویسندگان: سید علی نقی ایازی، نیکوسادات هدایی    از دیدگاه قرآن یکی از عواملی که خداوند در قرآن کریم آن را به عنوان عاملی مؤثر در ایجاد تغییرها در جامعه بیان می‌فرماید، در مورد عالمان دین است. عالمان دینی به عنوان نخبگان مذهبی و ایدئولوژیکی، نقش به سزایی در مورد به وجود آمدن تغییرات اجتماعی و فرهنگی دارند: چرا که تبلیغ و تبیین معارف و حقایق دین و فرهنگ یکی از نقش‌ها ی این نخبگان به حساب می‌آید. این موضوع از...

ادامه مطلب

از پُز روشنفکرى تا فرار از اضطراب!

از پُز روشنفکرى تا فرار از اضطراب!

کنکاشى درباره علل افزایش مصرف دخانیات در دانشگاه‌ها یکى از معضلات امروز جامعه ما، گسترش روزافزون استفاده از دخانیات، به ویژه سیگار، در میان مردم و به خصوص جوانان است، در میان دانشجویان نیز طى سالیان اخیر، مصرف سیگار و حتى کشیدن قلیان رشد داشته است. به همین خاطر، این بار براى پرسش از علت مصرف سیگار و قلیان، به سراغ دانشجویان رفته، از نظرات آنها اطلاع پیدا کردیم. قبل از ورود به بحث اصلى، بد نیست این را هم بدانید که «بر اساس گزارش سازمان بهدا...

ادامه مطلب