زمین شناسی

تهران در برابر زلزله تاب می آورد، اما…

تهران در برابر زلزله تاب می آورد، اما…

اگرچه گمان بر این است که تهران در برابر زلزله بزرگ احتمالی زانو می زند و از پا می افتد, اما مطالعات جدید نشانگر آن است که تهران تاب می آورد و روی پا می ایستد اگرچه گمان بر این است که تهران در برابر زلزله بزرگ احتمالی زانو می زند و از پا می افتد، اما مطالعات جدید نشانگر آن است که تهران تاب می آورد و روی پا می ایستد. این را دکتر عباس استادتقی زاده، مشاور عالی ...

ادامه مطلب

نشانه های تغییر کره زمین

نشانه های تغییر کره زمین

نشانه های تغییر کره زمین از ظاهر شدن جزیره ها در اقیانوس به واسطه بروز زلزله تا یخزایی کوه های یخی، کره زمین می تواند تغییرات گسترده ای را درست پیش چشمان ما تجربه کند. در ادامه با برخی از تحولات و تغییرات سریع زمین شناسی که می توانند در مدت زمانی کوتاه منظره مناطقی که برای ما آشنا هستند را به طور کامل تغییر دهند، بیشتر آشنا می شویم. ساحلی جدید زلزله نه تنها زمین را به لرزه در می...

ادامه مطلب

ایران ۳۰۰ میلیون سال پیش

ایران ۳۰۰ میلیون سال پیش

ایران ۳۰۰ میلیون سال پیش با این حال ممکن است هر کسی عادت های خاص خودش را هم در ساعات تحویل سال داشته باشد. وقتی فکر می کنم می بینم مثلا از جمله عادت های خودم این است که لحظاتی پیش از سال تحویل به فکر می روم: به این که یک سال دیگر بر سنم افزوده شده و زمین یک دور کامل دیگر به گرد خورشید چرخیده است. به این که ۱۳۹۴ سال از نوروز سالی که پیامبر (ص) از مکه به مدینه هجرت کرد گذشته و معمو...

ادامه مطلب

زلزله با تهران چه خواهد کرد؟

زلزله با تهران چه خواهد کرد؟

زلزله با تهران چه خواهد کرد × ‹› این روزها نه زلزله قابل توجهی اتفاق افتاده و نه سالگرد وقوع یک زمین لرزه بزرگ است اما ویژگی اصلی حوادثی مانند زلزله که هرچند وقت یک بار از راه می‌رسند فراموش کردن آنهاست. ما در جام‌جم فکر کردیم بهتر است هر از چندگاهی با زنده کردن این م...

ادامه مطلب

راز حیات؛ مدفون در قلب زمین

راز حیات؛ مدفون در قلب زمین

راز حیات مدفون در قلب زمین زمانی تصور می‌شد انرژی لازم برای تمام اشکال حیات صرفا از جانب خورشید تامین می‌شود یا به عبارت دیگر اگر خورشید نباشد، حیات هم نخواهد بود، اما چند دهه پیش که زیست‌شناسان مطالعه روی نقاط دورافتاده زمین و محیط‌های خشن را آغاز کردند، دریافتند جدا از نقش انکارناپذیر خورشید، واکنش‌های شیمیایی نیز می‌تواند بخصوص در اعماق دریاها و برای موجودات ریزمیکروسکوپی نقش ح...

ادامه مطلب

۲۰ راهکار برای کمک به زمین

۲۰ راهکار برای کمک به زمین

۲۰ راهکار برای کمک به زمین راهکارهایی که در این مقاله برای کمک به داشتن زمینی سبزتر آمده است، شاید برای بسیاری از شما تکراری به نظر برسد. ولی یادآوری بعضی از این نکات برای شروع فرهنگ سبز زیستن و نهادینه شدن آن می تواند موثر باشد. تک‌تک انسان‌ها در ساختن زمینی سبزتر و پاک‌تر اهمیت دارند و با رعایت نکاتی بسیار ساده می‌توانند تاثیر عمیقی روی محیط اطراف خود بگذارند. ۱. یک عدد دستم...

ادامه مطلب

شبح ویرانی بر فراز پایتخت

شبح ویرانی بر فراز پایتخت

شبح ویرانی بر فراز پایتخت زمین‌لرزه‌های مخرب تاریخی در ناحیه شهرری در سده چهارم پیش از میلاد مسیح و همچنین زلزله‌های تاریخی سال‌های ۷۴۳، ۸۵۵ و ۹۵۸میلادی شهری ری و از سوی دیگر، رخداد زلزله‌های مهم ۱۱۷۷ و ۱۹۶۲ میلادی بویین‌زهرا در جنوب دشت قزوین در غرب تهران -که برآورد می‌شود همگی بزرگایی بیش از هفت داشته‌اند – نمایانگر احتمال رخداد زلزله‌های مخرب در ناحیه شهری یا در نزدیکی ...

ادامه مطلب

تدبیر همیشه حرف اول را می‌زند

تدبیر همیشه حرف اول را می‌زند

تدبیر همیشه حرف اول را می زند تدبیر و مدیریت کاهش مخاطرات، از بازتوانمندی، بهبود، سروسامان و سازمان‌دادن مجدد افراد و بازسازی زیرساخت‌ها و دارایی‌های تحت‌تاثیر یک رویداد، مثل زلزله هزینه کمتری دارد. بنابراین شک نکنید و نکنیم که تدبیر برای کاهش مخاطره، راهکاری است که هم‌اکنون و در آینده حرف اول را خواهد زد، هزینه کمتری نیز دارد، عاقلانه نیز هست. با سوله‌سازی و حرکت‌های نمایشی، نمی‌ت...

ادامه مطلب

پایانی بر غفلتی درازمدت

پایانی بر غفلتی درازمدت

پایانی بر غفلتی درازمدت هنگام بررسی موضوع زلزله احتمالی تهران و پیامدهای آن، پرسش‌های زیر به ذهن ما هجوم می‌آورد: مدیریت پیامدهای زلزله در استان تهران و در شهر تهران چگونه است؟ سطح و ابعاد مدیریتی حادثه (محلی، منطقه‌ای، ملی یا فراملی) چیست؟ آیا حاکمیت و امنیت منطقه‌ای (استانی) یا ملی (کشوری) به مخاطره می‌افتد؟ چه کسی (کسانی) یا چه سازمانی (سازمان‌هایی) به‌درستی می‌توانند تحلیل و...

ادامه مطلب

اگر بخواهیم و همت کنیم، می‌توانیم

اگر بخواهیم و همت کنیم، می‌توانیم

اگر بخواهیم و همت کنیم, می توانیم کارشناسان می‌گویند از مجموع ۴۰ بلای طبیعی، ۳۱ مورد آن در کشور ما رخ می‌دهد. زلزله نیز که از جمله ویرانگرترین بلایای طبیعی است، بارها در کشور ما روی داده و احتمال آنکه در آینده نیز روی دهد، بسیار زیاد است زیرا کشور ما در کمربند زلزله واقع است، به‌ویژه پایتخت ما که روی گسل‌ها بنا شده است. به گمان برخی کارشناسان، در صورت بروز زلزله در تهران، ۶۵‌درصد ا...

ادامه مطلب

بی‌تدبیری می‌کشد نه زلزله

بی‌تدبیری می‌کشد نه زلزله

بی تدبیری می کشد نه زلزله اینجانب حدود ۳۰سال پیش به همراه جمعی از همکاران‌مان برای اولین‌بار نقشه‌ای از گسل‌های شهر تهران و مناطق اطراف آن تهیه کردیم. البته در قبل از انقلاب و پیش از ما نیز برای اولین‌بار، گروهی از پژوهشگران امپریال کالج انگلستان و همکاران‌مان در سازمان زمین‌شناسی، کارهایی در این زمینه انجام دادند که بیشتر درباره موضوع لرزه‌خیزی مناطقی مانند البرز و تهران بود. بعد از...

ادامه مطلب

واژگونی‌ها در زمین-مغناطیس

واژگونی‌ها در زمین-مغناطیس

  مترجم: زهرا هدایت منش منبع:راسخون   پدیده واژگونی قطبیت مغناطیسی، به دنبال این نظر که اورانوس ممکن است هم‌اکنون در گذار چنین رویدادی باشد مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. اندازه‌گیری‌های دیرین مغناطیسی در سنگ‌های روی زمین نشان می‌دهد که در طی دوران زمین شناسی، تغییراتی در قطبیت زمین روی داده است. اینکه دیناموی هسته سیال بیرونی زمین چگونه دچار این واژگونی می‌شود فعلاً به صورت مسئله پژوهشی مهیجی در ژئوفیزیک در...

ادامه مطلب

زمین مغناطیس و بیولوژی

زمین مغناطیس و بیولوژی

  مترجم: فرید احسان لو منبع:راسخون   و.د.پارکینسون آثار زیست شناختی میدان‌های مغناطیسی بسیار ضعیف‌اند. انسان میدان‌های هزاران بار قوی‌تر از میدان مغناطیسی زمین را هم احساس نمی‌کند، و این عجیب نیست زیرا کالبد ماتهی از مواد مغناطیسی است، و جریان‌های موجود در بافت‌های زنده هم بسیار ضعیف‌اند. اما این جریان‌ها مرتبط با سلسله اعصاب‌اند که کوچکترین بی‌نظمی در آن ممکن است پیامدهای خطرناکی داشته باشد. درباره ...

ادامه مطلب

زمین مغناطیس و جهت‌یابی زنبورها و پرندگان

زمین مغناطیس و جهت‌یابی زنبورها و پرندگان

  مترجم: زهرا هدایت منش منبع:راسخون   معلوم شده است که گونه‌های متعددی از جانوران (مارمولک‌ها، مارهای آبی، کرم‌ها، و جز اینها) در مقابل میدان مغناطیسی از خود واکنش نشان می‌دهند، ولی رفتار پرنده‌ها و زنبورها بیش از همه بررسی شده است. اینکه پرنده‌ها در پروازهای خود از میدان مغناطیسی زمین استفاده می‌کنند فرضیه تازه‌ای نیست و اولین بار در سال ۱۸۸۲ مطرح شده است. اولین آزمون‌های علمی این فرضیه را بگلی در سال‌ها...

ادامه مطلب

سنگ مغاطیس

سنگ مغاطیس

  مترجم: احمد رازیانی منبع:راسخون   به دنبال دو کشف اخیر در مغناطیس سنگ، شناخت تازه‌ای از منشأ مغناطش پسمانده طبیعی و پایدار (NRM) که در سنگ‌ها و ته نشست‌ها ثبت است به دست آمده است. اولین آن‌ها در ارتباط با اندازه‌گیری‌های مستقیم ساختار حوزه مغناطیسی ماگنتیت جانشین شده با تیتانیوم (کانی مغناطیسی که در شارش گدازه‌ای بازالتی یافت می‌شود)، که به روش بیتر انجام گرفت. پس از حذف میدان مغناطیسی اشباعی، نسبت چشم‌گیری ا...

ادامه مطلب

زمین – دریا شناسی

زمین – دریا شناسی

  مترجم: زهرا هدایت منش منبع:راسخون   دو سوم سطح زمین بر سیستم گسترده‌ای از کافت‌های آتش‌فشانی زیر دریایی به نام پشته میان – اقیانوسی بنا شده است. زمین دریا شناسان طی دهه اخیر با برخورداری از پیشرفت‌های فنی در زمینه‌های دریانوردی، تجهیزات، و نقشه برداری از بستر دریاها، در شناخت فرایندهای پیچیده و به هم پیوسته آتش‌فشانی، زمین ساختی و هیدروگرمایی در شکل‌گیری پوسته جدید اقیانوسی موفقیت‌های چشم‌گیری داشته‌اند. از جمله معرو...

ادامه مطلب

بررسی وضعیت آب و هوایی گذشته‌ی زمین به کمک رایانه

بررسی وضعیت آب و هوایی گذشته‌ی زمین به کمک رایانه

  مترجم: زهرا هدایت منش منبع:راسخون   قاره‌ها به وجود می‌آیند و از بین می‌روند. سیصد میلیون سال قبل پاره خشکی‌های بزرگ به هم جوش خوردند و جزیره‌ای بسیار بزرگ به نام پانگیا را به وجود آوردند. این ابر قاره، در حدود ۱۰۰ میلیون سال دوام آورد و سپس از هم گسست. آب و هوای پانگیا چطور بود؟ سؤال مهمی است، زیرا تشکیل پانگیا در دوره پالئوزوئیک شاخص دگرگونی مهمی در تحول حیات به شمار می‌رود؛ در این دوره بود که خزندگان...

ادامه مطلب

زمین لرزه، سازمان یابی خودبخودی، و استفاده از مقیاس

زمین لرزه، سازمان یابی خودبخودی، و استفاده از مقیاس

  مترجم: فرید احسان لو منبع:راسخون   در سال ۱۹۳۵، اندک زمانی بعد از پیدایش فن لرزه‌شناسی ابزاری، چارلز ریشتر که در آن زمان از اعضای جوان هیئت علمی مؤسسه تکنولوژی کالیفرنیا (کلتک) بود، متوجه شد که اگر دامنه امواج زلزله را در فواصل معینی از مرکز زمین‌لرزه اندازه بگیریم می‌توانیم کمیتی تعریف کنیم که شاخص شدت زلزله است. او این کمیت را قدر یا شدت زمین‌لرزه نامید. در ۱۹۴۲ دیگر برای گوتنبرگ و ریشتر مسلم بود که آهنگ ...

ادامه مطلب

گرمایش جهانی: حقیقت یا داستان -۲

گرمایش جهانی: حقیقت یا داستان -۲

  مترجم: سعید علیزاده منبع:راسخون   انقراض پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزیستان، حشرات، گیاهان و تمامی موجودات زنده از خطرات گرم شدن کره زمین در امان نخواهند بود. نگاهی به فهرست حیوانات منقرض شده در ۱۰۰ سال گذشته بیاندازید، بلافاصله متوجه می‌شوید که اکثر آن‌ها به دلیل تغییرات ناگهانی در سطح دما و در نتیجه از دست دادن زیست‌گاه از بین رفته‌اند. یکی از بهترین مثال‌ها وزغ مونته ورده، بومی جنگل‌های انبوه من...

ادامه مطلب

گرمایش جهانی: حقیقت یا داستان -۱

گرمایش جهانی: حقیقت یا داستان -۱

  مترجم: سعید علیزاده منبع:راسخون   در پی گرم شدن کره زمین، ذوب شدن یخ‌ها ذخیره آب تازه را مختل کرده، و میلیون‌ها نفر به آب آشامیدنی دسترسی ندارند. جای تعجب است که ما مشغول بحث در مورد این هستیم که آیا گرمایش جاهنی حقیقت است یا داستان، در حالی که ما شواهد واضحی در قالب افزایش سطح آب دریا و طوفان‌های مکرر در اختیار داریم. بدون شک سیستم آبو هوا در حال گرم شدن است، چرا که در حال حاضر این امر با مشاهده اف...

ادامه مطلب

علل، تاثیرات و راه‌حل‌های بالقوه افزایش سطح دریا – ۲

علل، تاثیرات و راه‌حل‌های بالقوه افزایش سطح دریا – ۲

  مترجم: سعید علیزاده منبع:راسخون   ساخت خاکریزها ممکن است در مقیاس کوچک کمک‌کننده باشد، به‌خصوص اگر تجارب خاص مناطق ساحلی افزایش کمتری در آب اقیانوس در یک مدت زمان طولانی‌تر باشد. کاشت و نگه‌داری مانگو به عنوان یک اقدام کاهش طبیعی در برابر این مشکل در نظر گرفته می‌شود. مانگوها شدت امواج آسیب‌رسان در خطوط ساحلی را کاهش و همچنین در کاهش تاثیرات مرتبط با افزایش سطح آب دریا کمک‌کننده هستند. روش‌های دیگر حفظ ...

ادامه مطلب