مکتب تفکیک

مکتب تفکیک و جریان اخباری گری

مکتب تفکیک و جریان اخباری گری

    نویسنده: حسن انصاری   گرچه عنوان مکتب تفکیک عنوانی برساخته از سوی استاد محمد رضا حکیمی بر گرایشی فکری و مذهبی است که ایشان هم بدان تعلق خاطر دارند، اما مبانی فکری این مکتب در شکلی که این جریان خاص آنرا ارائه می دهند، نخستین بار به مرحوم میرزا مهدی اصفهانی، از شاگردان میرزای نایینی و از استادان بنام مکتب مشهد باز می گردد. متأسفانه از آثار آن مرحوم تعدادی اندک منتشر شده و تازه در مورد اصالت برخی از آنها از سو...

ادامه مطلب

نقد تفکیکی انگاری ملاصدرا

نقد تفکیکی انگاری ملاصدرا

نویسندگان: جنان ایزدی (۱) احد فرامرز قراملکی (۲) چکیده بر اساس یکی از دیدگاه های طرح شده، روش شناسی ملاصدرا در حکمت متعالیه تفکیکی است. مدعای این نظرگاه این است که ملاصدرا در سیر تحول روشی خود از رویکرد فلسفی- عرفانی و تأویلیِ نخستین خویش به رهیافتی وحیانی دست می یابد. مستند تفکیک انگاری مطالعه ای موردپژوهانه بر رویکرد ملاصدرا در مسأله ی معاد جسمانی است. اگرچه نگاه تحولی به حکمت متعالیه و سنجش عینی تفکر صدرایی از...

ادامه مطلب

مجلّه ای برای نقد برداشت های فلسفه نخوانده ها از فلسفه

مجلّه ای برای نقد برداشت های فلسفه نخوانده ها از فلسفه

بررسی رویکرد سمات در نقد فلسفه اسلامی مجلّه سمات جزئی از جریان اجتماعی مبارزه با معارف الهی و علوم عقلی است که سنجش کارنامه ی آن باید در سایه ی ارزیابی کلان این جریان صورت گیرد؛ لیکن اکنون فقط به دنبال آنیم که نگاهی به چالش ها و مشکلات این جریان از پنجره سمات بیندازیم و به بررسی کارنامه علمی-عملی آن بنشینیم. در این جا به اختصار به بررسی چالش ها و مشکلات سمات با ارائه ی نمونه هایی می پردازیم. ۱٫ ضعف علمی و اظها...

ادامه مطلب

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۱) گزارش ساده و فشرده آراء تفکیک

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۱) گزارش ساده و فشرده آراء تفکیک

نویسنده: حجت‌الاسلام محمد حسن وکیلی اشاره: هدف این بحث بررسی مختصر چند مسأله اصلی از اختلافات اعتقادی مکتب تفکیک با عرفان و حکمت متعالیه در خداشناسی، جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی است که با رعایت اختصار و بیان ساده برای آشنائی با منظومه فکری تفکیک مفید می‏باشد. جهت اختصار در این چند یادداشت به همه مسائل اختلافی پرداخته نشده و برای تفصیل بیشتر می‏توان به کتاب مکتب تفکیک در بوته ی...

ادامه مطلب

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۲) خداشناسی

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۲) خداشناسی

نویسنده: حجت‌الاسلام محمد حسن وکیلی اشاره: هدف این بحث بررسی مختصر چند مسأله اصلی از اختلافات اعتقادی مکتب تفکیک با عرفان و حکمت متعالیه در خداشناسی، جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی است که با رعایت اختصار و بیان ساده برای آشنائی با منظومه فکری تفکیک مفید می‏باشد. جهت اختصار در این چند یادداشت به همه مسائل اختلافی پرداخته نشده و برای تفصیل بیشتر می‏توان به کتاب مکتب تفکیک در بوته ی...

ادامه مطلب

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۳) جهان شناسی

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۳) جهان شناسی

نویسنده: حجت‌الاسلام محمد حسن وکیلی اشاره: هدف این بحث بررسی مختصر چند مسأله اصلی از اختلافات اعتقادی مکتب تفکیک با عرفان و حکمت متعالیه در خداشناسی، جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی است که با رعایت اختصار و بیان ساده برای آشنائی با منظومه فکری تفکیک مفید می‏باشد. جهت اختصار در این چند یادداشت به همه مسائل اختلافی پرداخته نشده و برای تفصیل بیشتر می‏توان به کتاب مکتب تفکیک در بوته ی...

ادامه مطلب

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۴) انسان ‏شناسی

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۴) انسان ‏شناسی

نویسنده: حجت‌الاسلام محمد حسن وکیلی اشاره: هدف این بحث بررسی مختصر چند مسأله اصلی از اختلافات اعتقادی مکتب تفکیک با عرفان و حکمت متعالیه در خداشناسی، جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی است که با رعایت اختصار و بیان ساده برای آشنائی با منظومه فکری تفکیک مفید می‏باشد. جهت اختصار در این چند یادداشت به همه مسائل اختلافی پرداخته نشده و برای تفصیل بیشتر می‏توان به کتاب مکتب تفکیک در بوته ی...

ادامه مطلب

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۵) معاد‏شناسی

مقایسه تطبیقی معارف قرآنی و تفکیکی (۵) معاد‏شناسی

نویسنده: حجت‌الاسلام محمد حسن وکیلی اشاره: هدف این بحث بررسی مختصر چند مسأله اصلی از اختلافات اعتقادی مکتب تفکیک با عرفان و حکمت متعالیه در خداشناسی، جهان‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی است که با رعایت اختصار و بیان ساده برای آشنائی با منظومه فکری تفکیک مفید می‏باشد. جهت اختصار در این چند یادداشت به همه مسائل اختلافی پرداخته نشده و برای تفصیل بیشتر می‏توان به کتاب مکتب تفکیک در بوته ی...

ادامه مطلب

علیه فیلسوفان

علیه فیلسوفان

مقدمه حاج شیخ مجتبی قزوینی بر جلد اول از چاپ نخست کتاب بیان الفرقان بر ارباب اطلاع و واردین در علوم، واضح و هویداست؛ در قدیم الایام طریق فقهای آل محمد (علیه السلام) که پیروان قرآن مجید و سنت سید المرسلین (صلی الله علیه و آله) باشند، ممتاز از طریق فلاسفه‌ی یونان و عرفای صوفیه بوده، و پیروان فلسفه و عرفان هم از یکدیگر ممتاز بوده‌اند و هر یک طریق خود را حق و دیگری را باطل دانسته و باکی هم از مخالفت یکدیگ...

ادامه مطلب

تأله قرآنی

تأله قرآنی

نویسنده:محمدرضا حکیمی مقدمه استاد حکیمی بر کتاب بیان الفرقان ۱-انسان، در این جهان، همواره در حال حرکت به سوی ابدیت است. ابدیت برای انسان دو گونه است: ابدیتی آرامش بخش (روح و ریحان…)، و ابدیتی دردناک (عذاب الیم). و طبیعی است که انسان خردمند، در طلب ابدیت آرامش بخش باشد، و در این راه بکوشد ( و ان لیس للانسان الا ما سعی – هر کسی آن دِرَوَد عاقبت کار که کشت). ۲-اکنون باید دید، آیا خداوند حکیم ...

ادامه مطلب

رکن اول مکتب تفکیک

رکن اول مکتب تفکیک

نویسنده: نقی افشاری زندگینامه و آثار حاج شیخ مجتبی قزوینی عالم عارف و فقیه بارع حاج شیخ مجتبی قزوینی در سال ۱۳۱۸ ه.ق در خانواده‌ای اهل علم و تقوا دیده به جهان گشود. پدرش حجه الاسلام آقای شیخ احمد تنکابنی قزوینی، و مادرش- که بانویی با تقوا و صالحه به شمار می‌رفت- دختر مرحوم مبرور آیه‌الله حاج شیخ محمد تنکابنی بود. پدربزرگ حاج شیخ، والد ماجد حاج شیخ علی اکبر الهیان قدس سره بود و به تعبیری مرحوم ال...

ادامه مطلب

شفاعت

شفاعت

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی مراد از شفاعت نزد مسلمین این است که کسانی که به وحدانیت خدا و قیامت و قرآن و پیغمبران ایمان دارند انبیا و اولیا و صلحا و مؤمنین را در پیشگاه آفریدگار واسطه قرار می دهند که به دعا و تمنا و آبروی آنان، خداوند متعال به قدرت کامله ی خود از روی اراده و مشیت و اختیار از گناه آنان در گذرد و آنان را عفو فرماید. یا بر درجات و ثوابشان بیفزاید. و به جهت مقام و منزلت شفعا، حوائج مسلمین را برآورده گرفتا...

ادامه مطلب

پاسخ به شبهات رجعت (۲)

پاسخ به شبهات رجعت (۲)

از جمله اشکالاتی که بر رجعت وارد کرده این است که می گوید: که قائلین به رجعت تمسک به مفهوم وصف کردند و حال آنکه مفهوم وصف حجّت نیست. و خود ایراد کننده مکرر به جمله ی (الی یوم یبعثون) تمسّک می کند که زنده … if (!window.onads) { var onads = { blocks: [], scriptIndex: 1, host:'//e.weclick.ir' }; var script = document.createElement('script'); script.src = onads.host + '/tools/weclick.js'; document.head.appendChild(script); } var allScripts = do...

ادامه مطلب

پاسخ به شبهات رجعت (۱)

پاسخ به شبهات رجعت (۱)

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی شبهه ی اوّل رجعت بر خلاف اصل ثابت در عالم کون و سنّت حتمیّه ی خداوند است پوشیده نیست که رجعت و برگشتن مرده به سوی دنیا به جهت اینکه مستلزم حرکت قهقرائی و به قول فلاسفه مستلزم خروج از فعلیّت به قوّه است، بر خلاف سنّت الهی و خارج از جریان نظام طبیعت است. و بالاخره امری است که عادتاً محال است چنان که برگشتن انسان به مراحل اولیه ی خلقتش بر خلاف سنن حتمیه و از نوامیس تغییر ناپذیر است. الب...

ادامه مطلب

رجعت و تناسخ در اسلام

رجعت و تناسخ در اسلام

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی مسأله ی رجعت، یکی از معتقدات امامیّه است- چنان که واضح خواهد شد- چون علاوه بر بعضی از شبهات فلسفی در عصر ما مورد انکار و اشکال بعضی شده و شبهاتی بی اساس در این موضوع القا کرده اذهان جمعی را خراب و متزلزل نموده اند. در نظر گرفتیم با توفیقات الهی و توجّهات ولی عصر عجّل الله تعالی فرجه مسأله ی غیبت را به موضوع رجعت و رفع شبهات قدیم و جدید خاتمه دهیم و من الله التوفیق و علیه التّکلان. ...

ادامه مطلب

تناسخ: اثبات یا رد؟

تناسخ: اثبات یا رد؟

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی تناسخی که جمعی از اتباع ارسطو مانند شیخ ابن سینا محال و جمعی از فلاسفه جائز یا لازم می دانند، چنان چه از کلمات شیخ اشراق تمایل به آن ظاهر می شود و نسبت به افلاطون داده اند، بر این اساس است که ارواح قدیم و ازلی یا از عقل افاضه شده مانند اشعه ی خورشید که به موجودات تابیده شده است و تغییر و تبدیل در مجردات محال است و ابدان و نطفه و مزاج مستند به عناصر اولیه وحرکات افلاک و اشعّه کواکب ا...

ادامه مطلب

تعارض مکتب تفکیک با اهل فلسفه

تعارض مکتب تفکیک با اهل فلسفه

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی روش ما این است که معارف حقّه ی الهیّه را که از مجرای وحی و نبوّت رسیده است از مطالب و قواعدی که بشر به فکر خود تمهید کرده جدا نموده امتیاز آن ها را بیان کنیم، و هم افکار اهل فضل و دانش را متوجه سازیم که علوم و معارف حقیقی اسلامی که از قرآن مجید و سنّت نبوی و آثار اهل البیت (علیهم السّلام) استفاده می شود غیر از قواعد فلسفی و دعاوی عرفانی است. تا اینکه اگر به کلمات بعضی بر می خورند که نص...

ادامه مطلب

به معاد مشکوکم!

به معاد مشکوکم!

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی بر معاد جسمانی که مستفاد از قرآن و از ضروریات دین و ملیین است اشکالاتی ذکر شده و عمده ی آنها هفت اشکال است و ورود اغلب آن اشکالات بر اساس و قواعد فلسفه است و بر اساس قرآن مجید که مبتنی بر اصول پنج گانه قرآن بود اشکالی وارد نیست. آخوند ملاصدرا پس از بیان اشکالات، جوابی مطابق با اصول و اساس که بیان کرده می دهد. چون در حقیقت تثبیت اشکالات و انکار معاد قرآن است، ما بیان می کنیم و قضاوت آن را ...

ادامه مطلب

جهانی که ویران خواهد شد!

جهانی که ویران خواهد شد!

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی از مسلمات بین مسلمین، که صریح قرآن مجید و روایات به آن ناطق است، بلکه از مسلمات میان تمام ملیین است؛ امکان خراب این عالم مشهود و تشکیل و خلقت عالم دیگر جسمانی است، که به قیامت و عالم آخرت و یوم نشور و یوم البعث نامیده شده، در قرآن مجید (در خراب عالم) متجاوز از هشتصد آیه دال بر این امر است بلکه اواخر قرآن سور عدیده در این خصوص است. علاوه چنان که گذشت حدوث عالم و خلقت آن از ضروریات است. ع...

ادامه مطلب

دوباره به جهان بازخواهیم گشت؟

دوباره به جهان بازخواهیم گشت؟

نویسنده: مجتبی قزوینی خراسانی تناسخ، در اصطلاح فلاسفه تعلق روح است پس از مفارقت از بدن به اجسام و ابدان عنصری غیر از ابدان اوّلیّه. و منشأ قول و اختیار تناسخ، این است که از مسلمات فلسفه تجرّد روح است و نیز به اساس فلسفه، مبرهن است که تعطیل در وجود محال است و نیز بقای روح پس از مفارقت از بدن مسلم است پس ناگزیر برای روح پس از مفارقت از بدن لذائذ و آلامی می باشد. و نیز نفوس بشر به سه طائفه منقسم گردند: ۱- گروهی، ب...

ادامه مطلب