سایر مقالات (فلسفه غرب)

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۴)

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۴)

مسأله‌ی «باید» و «است» از دیگر انتقادهای هگل، انتقادی است که علیه «بایدِ» اخلاق مطرح می کند. طبق نظر او، «باید» در اخلاق هرگز حقیقت نخواهد داشت. هگل معتقد است، آنچه هست، به‌طور کلّی معتبر است (اعتبار کلّی دارد)؛ بنابراین، آنچه باید باشد، واقعاً هست. برای هگل، آنچه صرفاً باید باشد، حقیقتی ندارد و همچنین واقعیتی هم ندارد.[۵۵] استدلالی که هگل می‌آورد علیه موضع کانتی است؛ موضعی که بنابرآن، اخلاق با آنچه باید باشد، حتّی اگر اتفاق هم نیفتد، سروک...

ادامه مطلب

تجربه‌‎گرایی معتدل و ناکامی آن در تبیین توجیه پیشین

تجربه‌‎گرایی معتدل و ناکامی آن در تبیین توجیه پیشین

نویسنده: لورنس بونجور ترجمه و تلخیص: رضا صادقی چکیده لورنس بونجور، از معرفت‌‌شناسان معاصر و مدافع نوعی عقل‌‌گرایی اعتدالی است که در نوشتار ذیل، به نقد تجربه‌‌گرایی معتدل می‌‌پردازد. (تجربه‌‌گرایان معتدل)، بر خلاف کواین و پیروانش, که به تعبیر بونجور از نوعی تجربه‌‌گرایی افراطی دفاع می‌‌کنند، وجود (معرفت پیشین) را می‌‌پذیرند، ولی آن را محدود به قضایای تحلیلی می‌‌دانند. بونجور در نوشتار ذیل ضمن آن‌‌که نشان می‌‌دهد مفهوم (تحلیلیت) تعریف ...

ادامه مطلب

الحاد، شک، یا ایمان

الحاد، شک، یا ایمان

نقد و بررسی مقاله (پیش‌‌فرض بودن الحاد)اثر میشل اسکریون هادی صادقی چکیده میشل اسکریون مقاله خود را با نگاهی کوتاه به مفهوم (ایمان) و ارتباط آن با (عقل) آغاز می‌‌کند. به نظر او، ایمان حوزه‌‌ای در برابر عقل و مستقل از آن نیست و می‌‌تواند مستند به شواهد باشد. توجیه ایمان زمانی صورت می‌‌پذیرد که بتوان درستی اعتماد و ایمان را از راه‌‌های معمول اثبات کرد. وی پاسخ نتایج ابطال ادلّه را بررسی می‌‌کند و می‌‌گوید: در صورتی که ادلّه خداشناسان ابط...

ادامه مطلب

قیمت فلسفه

قیمت فلسفه

  مترجم: زهرا هدایت منش منبع:راسخون   چارلز تنفورد و ژاکلین رینولدز وقتی دانشجو بودیم بولتسمان قهرمان ما بود، حتی مثلاً بیش از اینشتین، چون ما شیمیدان بودیم و بولتسمان بیشتر با شیمی ارتباط مستقیم داشت، قانون توزیع بولتسمان و معادله شیوای او S=klogW برای ما اهمیت اساسی داشت. چگونه می‌شد بدون آن‌ها شیمی را فهمید؟ این معادلات تا امروز هم درخشش حود را حفظ کرده‌اند. در موضوعاتی از تعبیر داده‌های ترمودینامی...

ادامه مطلب

تجربه گرایی و ایده پردازی فیزیکی از دیدگاه اینشتین

تجربه گرایی و ایده پردازی فیزیکی از دیدگاه اینشتین

مترجم: احمد رازیانی منبع:راسخون چکیده: در میان فیزیکدانان معاصر کمتر کسی است که به اندازه اینشتین به مسائل فلسفی طبیعت شناسی پرداخته باشد. ما در اینجا به طرح برخی از این مسائل که اینشتین به آنها توجه خاصی مبذول داشته است می‌پردازیم. ۱٫ امکان شناخت طبیعت اینشتین معتقد بود که شناخت جهان طبیعت ممکن است، و این امر را یک معجزه و یک سر جاودانی می‌دانست به عقیده‌ی او، اینکه ما می‌توانیم به تجارب ...

ادامه مطلب

تعریف فلسفه در غرب

تعریف فلسفه در غرب

نویسنده: دکتر سید یحیی یثربی برای روشن شدن وضع فلسفه در تاریخ تفکر غرب، نگاهی به سیر فلسفه از ارسطو تا عصر جدید کافی است. ماجرای تفکر فلسفی در غرب، غم انگیزتر از سیر آن در جهان اسلام است. براتراند راسل می گوید: ابن رشد در فلسفه اسلامی بن بستی بیش نیست و حال آنکه در فلسفه مسیحی مبدأ و آغاز محسوب می شود. (۱) البته منظور برتراند راسل آن است که ابن رشد در جهان اسلام نقطه پایان بود و در غرب مسیحی، نقطه آغاز. یعنی فل...

ادامه مطلب

بحثی در مبانی فلسفه ی غرب در عصر جدید

بحثی در مبانی فلسفه ی غرب در عصر جدید

نویسنده: کریم مجتهدی با اینکه ما عملاً به اصطلاح فلسفه ی غرب عادت کرده ایم و آن را بسهولت به زبان می آوریم، ولی با اندک تأمل ممکن است آن بسیار مبهم و ناواضح به نظر آید و این احساس در ما ایجاد شود که تا آن لحظه بیشتر اشتراک لفظی را به جای اشتراک معنوی به حساب آورده ایم و ناخواسته دچار سوء تفاهمهایی شده ایم که هم مانع از بیان نظر ما بوده و هم فهم درست نظر دیگری را برای ما غیر مقدور ساخته است. در این مورد ناگر...

ادامه مطلب

فلسفه و غرب

فلسفه و غرب

نویسنده: کریم مجتهدی درباره ی عنوان این نوشته (۱) باید توضیح داد که از لحاظی بهتر بود عنوان غرب و فلسفه را انتخاب می کردیم و وضع کنونی یا حتی تاریخی این نوع تفکر را در آن نوع سرزمین مورد بحث قرار می دادیم، ولی از لحاظ دیگر به نظر می رسد که لفظ فلسفه را مقدم بر لفظ غرب بیاوریم ترجیح دارد، زیرا در واقع، فلسفه شیء معین و مشخصی نیست که در تملک غرب یا شرق باشد. فلسفه بیشتر یک منظر و نحوه ی نگاه است، یک موضع است، ...

ادامه مطلب

فلسفه قدیم و جدید غرب(۲)

فلسفه قدیم و جدید غرب(۲)

فلسفه قدیم و جدید غرب(۲) نویسنده:محمدابراهیم بخشنده تفاوت مبانى و نقش دکارت در آن ۴٫ جایگاه انسان در نظام هستى در تفکر یونان باستان، انسان نسبت به دیگر موجودات تنها جزء کوچکى است از عالمى بسیار بزرگ و حداکثر در ردیف سایر موجودات، و هرگز نقشى محورى و اصلى ندارد. هایدگر نظر یونانیان را درباره انسان این‏گونه تشریح مى‏کند: به زمین در تاریکى بى‏پایان فضا در عالم بنگر. در مقام قیاس، این زمین یک دانه شن ک...

ادامه مطلب

فلسفه قدیم و جدید غرب(۱)

فلسفه قدیم و جدید غرب(۱)

فلسفه قدیم و جدید غرب(۱) نویسنده: محمدابراهیم بخشنده تفاوت مبانى و نقش دکارت در آن مقدّمه عوامل و جنبه‏هاى مختلفى موجب پیدایش فلسفه جدید در دوره پس از عصر نوزایى و جدایى آن از فلسفه قدیم (فلسفه از دوره پیدایش تا انتهاى قرون وسطى) گردیده که در این مقاله به مبانى عمده اختلاف بین این دو فلسفه پرداخته، و به نقش دکارت به عنوان مؤسس علم و فلسفه جدید در این تغییر مبانى اشاره مى‏شود. مبانى ف...

ادامه مطلب

پیشگامان حوزه ی علمیه ی شیعه در مواجهه با فلسفه ی غرب

پیشگامان حوزه ی علمیه ی شیعه در مواجهه با فلسفه ی غرب

پیشگامان حوزه ی علمیه ی شیعه در مواجهه با فلسفه ی غرب نویسنده: دکتر محمد فنائی اشکوری (عضو هیأت علمی مؤسسه ی امام خمینی) این نوشتار در پی نشان دادن نحوه ی مواجهه ی عالمان شیعی معاصر با فلسفه ی غرب است. منظور از عالمان شیعی عالمانی هستند که از حوزه های علمیه ی شیعه برخاسته اند. غرض، نشان دادن نقش حوزه های علمیه در برخورد با فلسفه ی غرب است. بنابراین از دانشمندان و نویسندگان دانشگاهی و به طور کلی غیر حوزوی در این مقاله ...

ادامه مطلب