فلسفه یونان

دیدگاه‌های توماس آکوئینی درباره‌ی چیستی انسان

دیدگاه‌های توماس آکوئینی درباره‌ی چیستی انسان

نویسنده: راجر تریگ مترجم: جمعی از مترجمان یک قدیس مسیحی قرون وسطایی، بلاواسطه پس از افلاطون و ارسطو، احتمالاً شخصیتی غریب برای بحث به نظر می‌رسد. قدیس توماس آکوینی [= آکویناس/ اکوئیناس] (۱) در سال ۱۲۲۵م در نزدیکی شهر ناپل (۲) چشم به جهان گشود و بنابراین ما هزار و پانصد سال را پشت سر می‌گذاریم. با این حال، آنچه که عجیب است- اگر واقعاً عجیب باشد- به تاریخ فلسفه‌ی غرب مربوط می‌شود. قرن سیزدهم که در خلالش...

ادامه مطلب

دیدگاه‌های ارسطو درباره‌ی انسان و تعریف او (۱)

دیدگاه‌های ارسطو درباره‌ی انسان و تعریف او (۱)

نویسنده: راجر تریگ مترجم: جمعی از مترجمان زمینه جهان افلاطون، جهان ارسطو هم بود. ارسطو که در سال ۳۸۴ق م، زاده شد در آکادمی، [همان] درسگاهِ فلسفه‌ای که افلاطون در آتن بنیان نهاد، شاگرد افلاطون بود. وی در حدود بیست سال در آنجا ماند و فقط پس از مرگ افلاطون آنجا را ترک گفت. سرانجام، به آتن بازگشت تا یک درسگاهِ جدید مخصوص به خود را که لوکئوم (۱) یا راهروی سرپوشیده (۲) نام گرفت، بنیان نهد. ارسطو در برهه‌ای...

ادامه مطلب

آشنایی با فیثاغورث

آشنایی با فیثاغورث

نویسنده: جمعی از نویسندگان مقدمه فیثاغورث دیوانه نبود. تفکرش این گونه بود فیثاغورث تحقیقاً یکی از اولین نوابغ فرهنگ غرب است و به نظر می‌رسد که شایستگی این مقام را دارد. او آمیزه‌‌ای از هوشمندی و جنون دارد. فیثاغورث از اولین ریاضی‌دانان و فیلسوفان بود. برتری او در حوزه‌های مختلف به این علت نبود که او برای اولین بار از اعداد استفاده کرد. او جزء اولین کسانی بود که می‌خواست توضیحی منطق...

ادامه مطلب

تالس

تالس

نویسنده:James Longrigg مترجم: محمدهادی شفیعیها [tāles] Thales (ت. میلتوس، ایوْنیا، ۱۲۴۶ق ه/ ۶۲۵ م [؟]؛ و. ۱۱۶۸ ق ه/ ۵۴۷ ق م[؟])، حکمت طبیعی. ارسطو تالس را مؤسّس (nάρχ( فلسفه‌ی طبیعی ایوْنیایی می‌شمارد. (۱) وی پسر اکساموئس و کلئوْبولینه بود، که بر طبق برخی اسناد معتبر، از تبار فنیقی بودند. ولی عقیده‌ی اکثریت او را از نظر تبار یک میلتوسی حقیقی (@) و از یک خاندان برجسته بشمار می‌آ...

ادامه مطلب

زمان در “فیزیک” ارسطو

زمان در “فیزیک” ارسطو

نویسنده: تروند برگ اِریکسن برگردان: اردشیر اسفندیاری ارسطو بحث خود را راجع به زمان در “فیزیک” با طرح دو پُرسش آغاز می‌کند: آیا زمان چیزی است که وجود دارد و یا وجود ندارد؟ جوهر زمان چیست؟ آیا زمان چیزی است که وجود داشته ولی اکنون وجود ندارد؟ آیا چیزی است که می‌خواهد باشد، ولی هنوز به دست نیامده است؟ آیا تمام صورتهای زمان از دو بخش یعنی گذشته و آینده تشکیل شده‌اند؟ با وجود اینها می‌توان مدع...

ادامه مطلب

زمان در “تیمائوسِ” افلاطون

زمان در “تیمائوسِ” افلاطون

نویسنده: تروند برگ اِریکسن برگردان: اردشیر اسفندیاری افلاطون در گفتگوی “تیمائوس” می‌گوید: آنچه که روزی آفریده شده نمی‌تواند تا ابد بماند. برای افلاطون اَبدی آن نیست که عمری اَبدی دارد، بلکه آن چیزی است که به تمام دگرگونی‌های مشروط به زمان بی اعتناست. وقتی که بزرگترین معمار هستی “دِمیورژ” جهان را می‌آفرید، نمی‌خواست که جهانش جاودانه باشد. در عوض او تصویر متحرکی از اَبدیت را از آ...

ادامه مطلب

زمان بیشتر از یک کلمه است

زمان بیشتر از یک کلمه است

نویسنده: تروند برگ اِریکسن برگردان: اردشیر اسفندیاری چهره‌های چندگانه‌ی زمان در دل کوه‌های “ژوغا” شهر کوچک “لاشو دوفو” (۱) واقع شده است که دارای یکی از بزرگترین موزه‌های ساعت جهان است. چند صد سال معیشت اصلی اهالی این منطقه ساختن ساعت بود. غروب روزهای زمستان که مردم از زراعت فارغ بودند به تولید قطعات ساعت‌هایی می‌پرداختند که باید به شهرهای سوئیس و فرانسه می‌ف...

ادامه مطلب

طلسم ناگشوده

طلسم ناگشوده

نویسنده: تروند برگ اِریکسن برگردان: اردشیر اسفندیاری زمان راستین و زمان اساطیری در شهری بیرون از زوریخ به نام “اُورلیکون” (۱)، رستورانی واقع شده که دیوارهایش پوشیده از ساعت‌های قدیمی است. بیشتر از یکصد ساعت آهنی که نیروی محرکه‌شان وزنه‌هایی سُربی است، بر دیواره‌های این رستوان دو طبقه نصب شده است. گردآورنده، ساعت‌ها را از خانه‌های روستایی این منطقه خریداری کرده است. قد...

ادامه مطلب

جالینوس

جالینوس

نویسنده: Leonard G. Wilson مترجم: بهروز بیرشک Galen (ت. پرگاموم، ۴۹۲ یا ۴۹۳ ق هـ/ ۱۳۰ یا ۱۲۹؛ و. ۴۲۳ یا ۴۲۲ ق هـ/ ۱۹۹ یا ۲۰۰)، طب. نام کوچک کلاودیوس، که بسیار از آن یاد شده است، مستند به کتابهای باستانی نیست و به نظر می‌رسد که این نام در زمان رنسانس افزوده شده باشد. (۱) در پژوهشهای آغازین، چهار سال به عنوان تاریخ احتمالی تولد پذیرفته شده بود: ۴۹۴، ۴۹۳، ۴۹۲، ۴۹۱ ق هـ. پس از آن که ی. ایلبرک، یکی از بزرگترین متخص...

ادامه مطلب