فلسفه اخلاق

چرا باید اخلاقی باشیم؟

چرا باید اخلاقی باشیم؟

نویسنده: سرلسی استخن مترجم: کامبیز گوتن مقدّمه: فرانکلین لوفان باومر: سِر لسلی استفِن (۱۹۰۴-۱۸۳۲) یکی از اَگنوستیکهای بزرگ عصر ویکتوریا در انگلستان بود، و اگنوستیسیزم agnosticism وی[گرایش ناعرفانیش] او را بر آن می داشت دلیل تازه ای برای تأیید و توجیه اخلاقی بیابد، هدفی که بسیاری از هم عصرانش نیز از آن غافل نبودند. برای کسی که به خدا باور ندارد چه الزامی در کار است که خوب و یا خیرخواه(*) باشد؟ استفن فکر می کرد جواب به این پرسش را در علمی...

ادامه مطلب

اخلاق جنایت

اخلاق جنایت

جنایت چیست؟ شکل جمعی آن‌چه فرق‌های کیفی و کمی با شکل فردی آن دارد و وظیفه اخلاق در قبال جنایت و جلوگیری از آن چیست؟ آیا اخلاق جنایت‌پرور وجود دارد؟ چه سنت‌های اخلاقی‌ای می‌توانند جامعه را در مسیری هموار به دور از سدکردن غیرانسانی مسیر دیگران یا گرفتن جان آنها به پیش ببرند؟ سده بیستم سده‌ای است که نام آن بیش از هر چیز با دو جنگ جهانی، نسل‌کشی در ویتنام، کشتار کامبوج، انقلاب فرهنگی مائو و تصفیه‌های استالینیستی عجین شده است. آیا به‌راحتی می‌ت...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۴)

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۴)

مسأله‌ی «باید» و «است» از دیگر انتقادهای هگل، انتقادی است که علیه «بایدِ» اخلاق مطرح می کند. طبق نظر او، «باید» در اخلاق هرگز حقیقت نخواهد داشت. هگل معتقد است، آنچه هست، به‌طور کلّی معتبر است (اعتبار کلّی دارد)؛ بنابراین، آنچه باید باشد، واقعاً هست. برای هگل، آنچه صرفاً باید باشد، حقیقتی ندارد و همچنین واقعیتی هم ندارد.[۵۵] استدلالی که هگل می‌آورد علیه موضع کانتی است؛ موضعی که بنابرآن، اخلاق با آنچه باید باشد، حتّی اگر اتفاق هم نیفتد، سروک...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۳)

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۳)

آگاهی و وظیفه هگل ادّعا می کند که وظیفه، اندیشه‌ی محض است، و بنابراین، فعلیّت (واقعیّت) پیدا نمی‌کند. به عبارت دیگر، او قصد دارد که بگوید وظیفه، اُبژه‌ی مستقیم آگاهی است. امّا این مطلب با «خود آگاهی اخلاقی»[۳۷] در تضاد است؛ زیرا اخلاق در عمل تحقّق می یابد؛ وظیفه‌ی محض، اندیشه‌ی صرف است و بنابراین، آگاهی فاعل، یک «خود آگاهی اخلاقی» نیست. به نظر او، فاعل و وظیفه، دو حقیقت مستقل از هم هستند.[۳۸] از این رو، آگاهی مستقل از وظیفه است؛ آگ...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۲)

فلسفه‌ی اخلاق کانت از دید هگل(۲)

نویسنده : محمدجواد موحدی مقایسه‌ی نظام اخلاقی هگل با کانت نظر هگل با نظر کانت درباره ی منشأ «غایی» اخلاق متفاوت است. برای کانت، منشأ غایی اخلاق، الهی است. هرچند، قانون اخلاقی فرمان عقل است، نهایتاً، قانون الهی و وظایف خاص، اوامر و فرامین خداوندند.[۱۹] هگل بر آن است که اخلاق چیزی نیست که خواسته شده باشد، بلکه چیزی است که در فرایند خودِ آگاهی بروز و ظهور می یابد.[۲۰] اشکالی که در این مورد می توان به موضع هگل وارد آورد، این است که چگونه می توان معیاری ...

ادامه مطلب

خوب و خواستنی؛ نقدی بر فلسفه‌ی اخلاق میل

خوب و خواستنی؛ نقدی بر فلسفه‌ی اخلاق میل

نویسنده:مرتضی مردیها* چکیده: در این مقاله نکته ای را به بررسی و نقد می‌گذاریم که در مبحث سودانگاری یا فایده گرائی مهم‌تر و مسئله آمیخته تر جلوه کرده است؛ و آن نکته این است که اگر مغالطه‌ی طبیعت گرائی مورد نظر جورج ادوار مور شکل دیگری از همان مسئله‌ی هیوم، یعنی استنتاج منطقاً نامجاز باید اخلاقی از است، باشد، آیا استیوارت میل در پی ریزی اخلاق فایده گرا و مساوی قرار دادن خوب با خواستنی، مرتکب آن شده است؟ پاسخ نگارنده به این پرسش منفی ...

ادامه مطلب

گفتگوی «خانه اخلاق پژوهان جوان» با ابوالقاسم فنائی پیرامون فلسفه اخلاق

گفتگوی «خانه اخلاق پژوهان جوان» با ابوالقاسم فنائی پیرامون فلسفه اخلاق

گفتگوی «خانه اخلاق پژوهان جوان» با ابوالقاسم فنائی پیرامون فلسفه اخلاق ۵ (۱۰۰%) ۱ vote گفتگوی «خانه اخلاق پژوهان جوان» با ابوالقاسم فنائی پیرامون فلسفه اخلاق پیامدهای تلقی دین یا شریعت در چهارچوب اخلاق، در استنباط احکام نمودار می‌شود و مهم‌ترین آن این است که هر فتوای فقهی یا هر استنباط و برداشتی از آیات و روایات که مفاد آن با یکی از ا...

ادامه مطلب

مصطفی ملکیان، بایسته های آموزش و پژوهش فلسفه اخلاق در ایران معاصر

مصطفی ملکیان، بایسته های آموزش و پژوهش فلسفه اخلاق در ایران معاصر

مصطفی ملکیان، بایسته های آموزش و پژوهش فلسفه اخلاق در ایران معاصر ۵ (۱۰۰%) ۱ vote موضوعی که برای من مقرر کرده بودند درباره بایسته‌های آموزشی و پژوهشی اخلاق‌شناسی به طور کلی در ایران کنونی بود. لابد مرادشان از اینکه گفته‌اند «در ایران کنونی» صرفاً این نبوده است که به هر حال همه کارهایی که در زمینه اخلاق‌شناسی و اخلاق‌پژوهی در جهان صور...

ادامه مطلب

هفت کاری که به عنوان نسبی‌گرا در اخلاق نمی‌توانید انجام دهید

هفت کاری که به عنوان نسبی‌گرا در اخلاق نمی‌توانید انجام دهید

هفت کاری که به عنوان نسبی‌گرا در اخلاق نمی‌توانید انجام دهید ۵ (۱۰۰%) ۳ votes خب تصمیم گرفته اید در اخلاق نسبی‌گرا باشید. بسیار خوب! چه چیزی بهتر از اینکه هر کاری که فکر می کنید درست است را انجام دهید؟ چه چیزی بدتر از اینکه به کسی اجازه بدهید به شما بگوید چه کاری را باید انجام دهید و چه کاری را نباید انجام دهید؟ علاوه بر این، نسبی‌...

ادامه مطلب

فیلم گفتگوی پیتر سینگر و ریچارد داوکینز درباره خوردن حیوانات

فیلم گفتگوی پیتر سینگر و ریچارد داوکینز درباره خوردن حیوانات

فیلم گفتگوی پیتر سینگر و ریچارد داوکینز درباره خوردن حیوانات ۵ (۱۰۰%) ۲ votes هم‌اندیشی پیتر سینگر و ریچارد داوکینز (دو تن از متفکرین معاصر) درباره ستم به حیوانات، دامداری صنعتی و شباهت آن با برده داری. پیتر سینگر یکی از فیلسوفان برجسته معاصر است. کتاب آزادی حیوانات او معروف‌ترین اثر اوست. او در این کتاب به نقد دامداری صنعتی و گوشت‌...

ادامه مطلب

معرفی و نقد ترجمه‌های فارسیِ «فلسفه اخلاق» جیمز ریچلز ، سید علیرضا صالحی

معرفی و نقد ترجمه‌های فارسیِ «فلسفه اخلاق» جیمز ریچلز ، سید علیرضا صالحی

معرفی و نقد ترجمه‌های فارسیِ «فلسفه اخلاق» جیمز ریچلز ، سید علیرضا صالحی ۱ (۲۰%) ۳ votes سید علیرضا صالحی : بخش نخست این نوشتار به معرفی جیمز ریچلز فقید و کتاب او با نام کلیات فلسفه اخلاق می‌پردازد. این اثر در بین متون آموزشی فلسفه اخلاق در دنیای انگلیسی‌زبان جایگاه ممتازی دارد و مدت‌ها پرفروش‌ترین کتاب حوزه اخلاق و فلسفه بوده است. کتاب ریچلز در مق...

ادامه مطلب

معرفی و بررسی کتاب فلسفه اخلاق اثر جیمز ریچلز

معرفی و بررسی کتاب فلسفه اخلاق اثر جیمز ریچلز

به این مطلب امتیاز دهید! سقراط، یکی از نخستین و بهترین فیلسوفان اخلاق گفته است که این حوزه نه به “مسئله ای کم اهمیت” بلکه به این امر می‌پردازد که “چگونه باید زندگی کرد” این کتاب مقدمه ای بر فلسفه اخلاق در این معنای وسیع است. البته این موضوع گسترده‌تر از آن است که در کتابی کوچک بگنجد: بنابراین باید تصمیم گرفت که چه مسائلی بر جای بماند و چه چیز حذ...

ادامه مطلب

درسگفتار اخلاق در فلسفه غرب از حسینعلی رحمتی

درسگفتار اخلاق در فلسفه غرب از حسینعلی رحمتی

درسگفتار اخلاق در فلسفه غرب از حسینعلی رحمتی ۴٫۲۵ (۸۵%) ۸ votes صوت درسگفتار اخلاق در فلسفه غرب از حسینعلی رحمتی در ۱۰ جلسه . . جلسه اول درسگفتار اخلاق در فلسفه غرب (دانلود) (هدف درس حاضر. مقصود از فلسفه اخلاق غرب چیست؟- چرا باید با فلسفه اخلاق غرب آشنا شویم؟- برای شناخت هر چه بهتر فلسفه اخلاق در غرب چه باید کرد؟) . . جلسه دوم درسگفتار...

ادامه مطلب

آرمانگرایی رئالیستی در فلسفه اخلاق سعدی ، عبدالحمید ضیایی

آرمانگرایی رئالیستی در فلسفه اخلاق سعدی ، عبدالحمید ضیایی

آرمانگرایی رئالیستی در فلسفه اخلاق سعدی ، عبدالحمید ضیایی ۴ (۸۰%) ۱ vote فایل صوتی سخنرانی  دکتر عبدالحمید ضیایی که در روز بزرگداشت سعدی در جمع استادان  دانشگاه و معلمان ادبیات استان اصفهان ایراد گردیده و در آن به تحلیل و معرفی آموزه ها و اندیشه های روزآمد سعدی  بویژه فضیلت های مدنی، اخلاقی وسیاسی این اندیشمند خردگرا پرداخته شده است. . د...

ادامه مطلب

رابطه ی دین و اخلاق و نسبیت گرایی اخلاقی

رابطه ی دین و اخلاق و نسبیت گرایی اخلاقی

رابطه ی دین و اخلاق و نسبیت گرایی اخلاقی ۵ (۱۰۰%) ۱ vote کانون توحید لندن | پاییز ۸۸ | سه جلسه | رابطه دین و اخلاق و نسبیت گرایی اخلاقی وقتی از رابطه دین و اخلاق بحث می‌کنیم، باید دو سطح بحث را از یکدیگر جدا کنیم. یعنی دو مسئله در این‌جا هست: یکی فرااخلاقی است و دیگری مربوط به اخلاق هنجاری. خلط کردن این دو، ابهامات زیادی به وجود می‌آ...

ادامه مطلب

کدام تئوری های اخلاقی می توانند به سیاست سواری دهند؟

کدام تئوری های اخلاقی می توانند به سیاست سواری دهند؟

به این مطلب امتیاز دهید! اینکه کدام یک از تئوری های هنجاری اخلاقی برای سیاست مناسب است، سوالی است که ذهن عموم فیلسوفان اخلاق و سیاست را به خود مشغول می کند. در این نوشتار کوتاه می کوشم نگاهی کوتاه به تئوری های اخلاقی رایج فلسفه اخلاق بیندازم و وزن آنها را برای تحمل بار سیاست محک بزنم. شخصا بر این باورم که تاریخ روشنفکری ایران، آن گونه که تجربه می گوید، از تئوری قرا...

ادامه مطلب

صوت درسگفتار فلسفه اخلاق و روانشناسی اخلاق

صوت درسگفتار فلسفه اخلاق و روانشناسی اخلاق

به این مطلب امتیاز دهید! صوت درسگفتار « فلسفه اخلاق و روانشناسی اخلاق » از حسین دباغ این درسگفتار در خانه‌ی هنر و موسیقی سورنای واقع در لندن تقریر شده است. ایشان دکتری اخلاق (روانشناسی اخلاق و اعصاب) را در دانشگاه ردینگ و دانشگاه آکسفورد گذرانده‌ اند و هم اکنون در همین زمینه مشغول به تدریس هستند. جلسه ی اول                 در دسترس نیست جلسه ی دوم                 ۹۳...

ادامه مطلب

نسبت اخلاق و سیاست در آموزه‌های اهل بیت (ع) با تأکید بر سیره‌ی رضوی

نسبت اخلاق و سیاست در آموزه‌های اهل بیت (ع) با تأکید بر سیره‌ی رضوی

  نویسنده: سید محمدرضا احمدی طباطبایی(۱)   چکیده یکی از مسائل و معماهای پیچیده در حوزه‌ی سیاست و امر سیاسی نسبت میان اخلاق و سیاست است. جامعه‌ی بشری بدون سیاست و حکمرانی به ورطه‌ی هرج و مرج و ناامنی سقوط می‌کند و سیاست و حکمرانی و اقتضاهای قدرت سیاسی، اخلاق و منش اخلاقی و انسانی را به بهانه‌ی حفظ قدرت و مصالح عمومی به محاق می‌برد. در این نوشتار تلاش شده است با استناد به آموزه‌های دینی به ویژه توجه به کلام و س...

ادامه مطلب

نظریه‌ی عواطف اخلاقی آدام اسمیت

نظریه‌ی عواطف اخلاقی آدام اسمیت

  نویسنده: جک راسل وینستین برگردان: شیرزاد پیک حرفه   اولین نسخه‌ی نظریه‌ی عواطف اخلاقی، در ۱۷۵۹، وقتی اسمیت استاد کرسی منطق دانشگاه گلاسگو بود، منتشر شد. بیشتر اسمیت‌پژوهان بر این باورند که بخش عظیمی از نظریه‌ی عواطف اخلاقی بر اساس درس‌گفتارهای اسمیت درباره‌ی فلسفه‌ی اخلاق است و سبک ادبی این کتاب نیز مؤید این باور است. کتاب همانند یک کتاب آموزشی نوشته شده و سرگرم کننده و انگیزه‌بخش است. اسمیت این کتاب را بر...

ادامه مطلب

اراده: عامل هستیِ مسئولیت‌ها و بایستی‌ها

اراده: عامل هستیِ مسئولیت‌ها و بایستی‌ها

  نویسنده: مهدی حائری یزدی   عقیب داع درکنا الملایما *** شوقاً موکداً اراده سما (۱) چنان که سبزواری در این بیت می‌گوید، بعد از داعی، یعنی پس از تمایل و انگیزه نسبت به مطلوب، که شرط اول اراده است، باید درک ملایم نسبت به فعل حاصل گردد. تا درک ملایم نباشد، اراده به وجود نمی‌آید. درک ملایم که به حد شوق مؤکد برسد، اراده و تصمیم حاصل می‌شود، بنابراین، یکی از مقدمات اراده عبارت از درک ملایم است، یعنی درکی که انسان از...

ادامه مطلب

هستی‌شناسی جامعه

هستی‌شناسی جامعه

  نویسنده: مهدی حائری یزدی   در سلسله‌ی هستی‌هایی که، که بر طبق نظریه‌ی ما، به بایستی‌های اخلاقی و سیاسی می‌گراید موضوعات و مسائلی هست که حق داریم راجع به آنها سؤال کنیم ولی دانشمندان جامعه‌شناسی معاصر، چه غربی و چه پیروانشان در شرق، آنها را بدون بررسی و پرس و جوی پژوهشگرانه به عنوان اصل موضوعه مفروض‌الوجود گرفته‌اند و تحقق را در اذهان عمومی و در تشخیص بدوی عامه‌ی ناس، حقیقتی عینی و تجربی پنداشته‌اند. یکی از آن...

ادامه مطلب