فلسفه دین

پرستش زیبایی در آیین مانوی وعرفان جمالی از هانری کربن

پرستش زیبایی در آیین مانوی وعرفان جمالی از هانری کربن

به این مطلب امتیاز دهید! مانویت، آیین مانی، پیامبر ایرانی است. این آیین در قرن سوم پس از میلاد در بین النهرین ظهور یافت. زیبایی و تئوری های مربوط به آن در این آیین در قالب های متفاوتی همچون نقاشی، خوشنویسی، موسیقی، کتاب نگاری، شعر و سرود تجلی یافته است. زیبایی شناسی در هنر مانوی ابزاری برای رستگاری روح و رسیدن به بهشت نور است. این نوشته ترجمه و تلخیص از مقاله هانری ک...

ادامه مطلب

میزگرد نقد فلسفه‌ اسلامی با حضور مصطفی ملکیان

میزگرد نقد فلسفه‌ اسلامی با حضور مصطفی ملکیان

میزگرد نقد فلسفه‌ اسلامی با حضور مصطفی ملکیان ۵ (۱۰۰%) ۱ vote مصطفی ملکیان: بنده فلسفه‌ی اسلامی را یک مفهوم تقریبا بلامصداق می‌دانم. بر این اساس، در ادامه بر چند نکته تاکید می‌کنم و سپس به ادله این مدعا می‌پردازم… . . میزگرد مصطفی ملکیان با موضوع نقد فلسفه‌ اسلامی صوت جلسه اول صوت جلسه دوم صوت جلسه سوم صوت جلسه چهارم صوت جلسه پنجم . ...

ادامه مطلب

میراث معنوی اشراق از پروفسور هانری کربن، ترجمه دکتر انشاء‌الله رحمتی

میراث معنوی اشراق از پروفسور هانری کربن، ترجمه دکتر انشاء‌الله رحمتی

میراث معنوی اشراق از پروفسور هانری کربن، ترجمه دکتر انشاء‌الله رحمتی ۳ (۶۰%) ۲ votes «فکرتِ عظیم» شیخ اشراق، همانا تأسیس یک فرهنگ معنوی تمام و کمال است که جامع کلیت معرفت فلسفی است و در عین ‌حال تحقق معنوی کامل خود شخص را نیز هدف خویش قرار می‌دهد. راه اشراق، راه حکمت «اشراقی» احیاشده از [دل حکمت] ایران باستان، نه به راست منحرف می‌شود...

ادامه مطلب

متن مصاحبه با رضا داوری اردکانی با عنوان: فیلسوف، از همه ایدئولوژی ها آزاد است

متن مصاحبه با رضا داوری اردکانی با عنوان: فیلسوف، از همه ایدئولوژی ها آزاد است

متن مصاحبه با رضا داوری اردکانی با عنوان: فیلسوف، از همه ایدئولوژی ها آزاد است ۵ (۱۰۰%) ۱ vote «یک‎بار به استاد دکتر حائری یزدی عرض کردم عکستان را بدهید در مجله چاپ کنیم…، گفت سالبه جزییه عکس ندارد. حال آقای عکاستان دارند از این سالبه جزییه‎ای که من باشم عکس می‎گیرند» این جمله را دکتر داوری می‎گوید به محمدرضا که در حین گفت‎وگو م...

ادامه مطلب

تأثیرپذیری آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان در ارائه پنج راه اثبات وجود خدا

تأثیرپذیری آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان در ارائه پنج راه اثبات وجود خدا

به این مطلب امتیاز دهید! این نوشتار، به اجمال به بررسی تأثیرپذیری توماس آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان، در یکی از اساسی‌ترین دیدگاه‌های خود، یعنی ادله اثبات وجود خداپرداخته و وامداری او را به فیلسوفان مسلمان نشان داده است. اولاً، آکوئیناس اثبات وجود خدا با استدلال را امری ضروری می‌داند… تأثیرپذیری آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان در ارائه پنج راه اثبات وجود خدا ...

ادامه مطلب

زمان در اندیشه بشری در گفتگو با محمد ضیمران

زمان در اندیشه بشری در گفتگو با محمد ضیمران

به این مطلب امتیاز دهید! زمان که در زبان فرانسه به Temps و در زبان انگلیسی با واژه Time از آن یاد می‌شود از ریشه لاتینی Tempus مشتق شده است. بعضی ریشه زمان را از دیدگاه اساطیری از اسطوره کرونس (Chronos) نشأت یافته‌ می‌دانند. قبل از اینکه مطالبی را به عرض برسانم. گفتنی است که در کهن‌ترین اساطیر و افسانه‌ها که نمودی از بینش انسان سپیده‌دم تاریخ است زمان دارای معنا و ماهیت خاص بوده...

ادامه مطلب

پژوهشی در مفهوم پوزیتیویته در فلسفه‌ی دین هگل

پژوهشی در مفهوم پوزیتیویته در فلسفه‌ی دین هگل

پژوهشی در مفهوم پوزیتیویته در فلسفه‌ی دین هگل ۵ (۱۰۰%) ۱ vote مواجهه با واژۀ Positivität و درنگ در معنای آن، وقتی به‌منظور نگارش رساله‌ای در همین باب (به زبان آلمانی) متون هگلِ جوان را مطالعه می‌کردم، زمینه‌ساز نگارش این دفتر شد. این مواجهه در ابتدا سرآغازی شد برای دو پژوهش موازی به زبان فارسی که محتوای جُستارهای اول و دوم را تشکیل می‌دهد: جستار ن...

ادامه مطلب

آیا ربطی بین ملاصدرا و هگل هست، محمد منصور هاشمی

آیا ربطی بین ملاصدرا و هگل هست، محمد منصور هاشمی

به این مطلب امتیاز دهید! موضوع بحث این گفتار «صیرورت در فلسفه ملاصدرا و هگل» است که به بررسى چهار موضوع جداگانه خواهیم پرداخت. مسئله صیرورت و فلسفه ملاصدرا، بررسى مسئله صیرورت در فلسفه هگل، مقایسه این مسئله در فلسفه این دو فیلسوف و در پایان فلسفه تطبیقى- مقایسه اى این دو فیلسوف. در بحث از «صیرورت در فلسفه ملاصدرا»، اولین مسئله اى که با آن مواجه مى شویم، مفهوم حرکت جوهرى ...

ادامه مطلب

درسگفتار درآمدی به فلسفه دین از یاسر میردامادی

درسگفتار درآمدی به فلسفه دین از یاسر میردامادی

به این مطلب امتیاز دهید! درسگفتار درآمدی به فلسفه دین تاریخ برگزاری جلسات :فروردین ۱۳۸۷ مکان : جهاد دانشگاهی مشهد تعداد جلسات : هشت جلسه سخنران : یاسر میردامادی . فلسفه دین شاخه‌ای از فلسفه مشتمل بر همه مباحث فلسفی‌است که بن‌مایه آن‌ها پرسش‌هایی‌است که از دین سرچشمه می‌گیرد. فلسفه دین، ارزیابی مفاهیم و باورهای بنیادین سنت‌های دینی ویژهٔ جوامع مختلف است. موضوعات ...

ادامه مطلب

درآمدی بر مسئله شر از دکتر آرش نراقی (کامل)

درآمدی بر مسئله شر از دکتر آرش نراقی (کامل)

درآمدی بر مسئله شر از دکتر آرش نراقی (کامل) ۴٫۶۷ (۹۳٫۳۳%) ۳ votes برهان شر یکی از قدیمی‌ترین و جدی‌ترین براهینی است که برای اثبات عدم وجود خدا اقامه شده‌است. برهان شر ، که خدای ادیان ابراهیمی (خدای قادر مطلق، دانای مطلق، و خیرخواه اعلی) را هدف گرفته‌است؛ عموماً به عنوان یکی از براهین مبتنی بر شواهد اثبات عدم وجود خدا لحاظ می‌شود. این بره...

ادامه مطلب

صوت جلسات دکتر محمود مروارید با عنوان مباحثی در فلسفه دین

صوت جلسات دکتر محمود مروارید با عنوان مباحثی در فلسفه دین

به این مطلب امتیاز دهید! مباحثی در فلسفه دین (برهان صدیقین، بساطت ذات و صفات و مسأله شر) دکتر محمود مروارید دانشیار پژوهشگاه دانش های بنیادی (IPM) روز نخست: مسئله شر و خداباوری شکاکانه دانشیار پژوهشگاه دانش های بنیادی با اشاره به این که یکی از مهمترین و پردامنه‌ترین مباحث فلسفه دین معاصر، مسئله شر است، افزود: این مسئله معمولا به عنوان برهانی علیه وجود خدای ادیان اب...

ادامه مطلب

مساله شر در سنت نوافلاطونی مسیحی

مساله شر در سنت نوافلاطونی مسیحی

  امیر نصری (۱)   مقدمه: دیدگاه غالب متالهان مسیحی در دوره آبای کلیسا و قرون وسطی در باب شر متاثر از سنت نوافلاطونی است. متالهان مسیحی این دوران از جمله آگوستین و دیونیسیوس مجعول همچون، فیلسوفان نوافلاطونی شر را فقدان و نقصان می دانستند، و بر این عقیده بودند که شر فی نفسه و به ماهو شر موجود نیست، چرا که هر موجودی برخاسته از خیر و در آن مساهمت دارد. از این روی هر آنچه فاقد خیر باشد، اصلا امکان وجود یافتن را...

ادامه مطلب

نقد و بررسی تئودیسه ی غایت شناختی سوئین برن در مورد مساله شر

نقد و بررسی تئودیسه ی غایت شناختی سوئین برن در مورد مساله شر

  عباس یزدانی (۱)   مقدمه: وجود انواع شرور در جهان هستی همواره دست مایه ملحدین برای نقد عقلانیت خداباوری قرار گرفته است. در میان پاسخ های مختلفی که توسط خداباوران به مساله شر داده شده است، تئودیسه غایت شناختی سوئین برن، فیلسوف دین معاصر انگلیسی، از اهمیت خاصی برخوردار است. او با طرح مشیت الاهی استدلال می کند که خدا، جهان و همه پیچیدگی های آن را به خاطر اهداف و اغراض بسیار متعالی آفریده است و شرور موجود در این ...

ادامه مطلب

جادوی کلام

جادوی کلام

  نویسنده: محسن ثلاثی   این پرسش برای ما مطرح است که ارتباط میان دو مفهومی در ساختار «جهان» ی که به وسیله‌ی گفتار و اسطوره تحقق می‌یابد، چگونه منعکس می‌شود. در این جا ما با قانونی سروکار داریم که درباره‌ی همه‌ی صورت‌های نمادین به یکسان صادق است و در تکامل آن‌ها تأثیری بنیادی دارد. در آغاز، هیچ‌یک از نمادها به گونه‌ای جدا و مستقل و متمایز از نمادهای دیگر پدیدار نمی‌شود، بلکه هر یک از آن‌ها نخست باید از زهدان مشترک ا...

ادامه مطلب

زبان و مفهوم‌سازی

زبان و مفهوم‌سازی

  نویسنده: محسن ثلاثی   اگر خواسته باشیم به ماهیت ویژه‌ی مفهوم دینی- اسطوره‌ای نه تنها از طریق نتایج این مفهوم بلکه از رهگذر شناخت اصل شکل‌گیری آن پی بریم، و حتی از این هم بیشتر، چگونگی ارتباط رشد مفاهیم زبانی را با رشد مفاهیم دینی دریابیم و بدانیم که این دو در چه صفاتی با یکدیگر تطابق دارند، به راستی که باید به گذشته‌ای بس دور بازگردیم. در این راه، نباید از میانبر زدن و دور زدن منطق عمومی و معرفت‌شناسی درنگی روا د...

ادامه مطلب

مکتب ویتگنشتاین در فلسفه‌ی دین

مکتب ویتگنشتاین در فلسفه‌ی دین

نویسنده: جان هایمن برگردان: انشاء‌الله رحمتی بهترین مقدمه بر مکتب ویتگنشتاین، خود ویتگنشتاین است. در کتاب‌نامه این مقاله، نام برخی کتب و مقالات فیلسوفانی که سعی در طرح، دفاع یا نقد آراء ویتگنشتاین در فلسفه دین داشته‌اند، آمده است. و اما می‌خواهم بحثم را به خود ویتگنشتاین محدود کنم. فلسفه متقدم ویتگنشتاین طی شش سال یا چیزی در همین حدود، پس از ورود وی به کمبریج شکل گرفت و در سال ۱۹۲۲ در رساله...

ادامه مطلب

خدا در فلسفه‌ی حکیمان مسلمان

خدا در فلسفه‌ی حکیمان مسلمان

نویسنده: محمدجواد رضایی مسئله‌ی وجود خدا از دیرباز یکی از مباحث مهم مابعدالطبیعه بوده است، حکیمان در این مورد آرای متفاوتی را ابراز کرده‌اند‌. پاره‌ای از این آرا در خصوص اصل مدّعای اثبات وجود خدا با ادله و براهین عقلی بوده و پاره‌ای دیگر پس از مسلم دانستن این امر، به تعیین میزان صحت و سقم و قوت و ضعف آن ادله مربوط است. این امر نیز محل اختلاف بوده است که آیا با براهین عقلی می‌توان صفات ...

ادامه مطلب

خدا و اعتقاد به خدا از منظر فلسفی (۱)

خدا و اعتقاد به خدا از منظر فلسفی (۱)

نویسنده: ریچارد تیلور مترجم: محمدجواد رضایی شاید هیچ‌گاه از زمینه‌های صرفاً مابعدالطبیعی، اعتقادی جدی، زنده و دینی به خدایان برنخاسته و مورد حمایت واقع نشده است. چنین عقایدی در هر عصر و سرزمین متمدنی یافت می‌شود و اغلب در فرهنگ خاصی عملاً جنبه‌ی کلی و جهانی دارند، در حالی که تعداد نسبتاً کمی از افراد بهره‌ی فراوانی از مفهوم مابعدالطبیعه دارند. در واقع، فرهنگ‌های کاملی، همچون فرهنگ قوم بنی اس...

ادامه مطلب

خدا و اعتقاد به خدا از منظر فلسفی (۲)

خدا و اعتقاد به خدا از منظر فلسفی (۲)

نویسنده: ریچارد تیلور مترجم: محمدجواد رضایی خود علت خود آنچه تاکنون گفته شد شناختی اجمالی درباره‌ی مفهوم خود علت خود (۱) به ما می‌دهد، مفهومی که عامه‌ی مردم، حتی گاهی محققان نیز آن را به درستی ادراک نکرده‌اند. این سخن که چیزی- مثلاً خداوند- خود علت خود است، یا علت وجود خویش است، بدین معنا نیست که این موجود خود را به وجود می‌آورد، چه این معنا کاملاً نامعقول است. هیچ چیز نمی‌تواند خود را به...

ادامه مطلب

خدا چونان ساعت‌سازی بزرگ

خدا چونان ساعت‌سازی بزرگ

نویسنده: تروند برگ اِریکسن برگردان: اردشیر اسفندیاری “اس. ال. ماکی” در کتاب “زمان در زندگی و اندیشه‌ی غربیان” (۱۹۸۰) به درستی سالهای ۱۶۶۰ تا ۱۷۶۰ در انگلستان را “انقلاب ساعت”‌ می‌نامد. در خلال این صد سال ساعت بیشتر به وسیله‌ای کارکردی تبدیل شد و در بین طبقات وسیعی از اجتماع رخنه کرد، طوری که این زمان سنج کوچک در بسیاری از مؤسسه‌ها و بنیادها نقش قانونگزار یک جامعه...

ادامه مطلب

جایگاه شرور در نظام آفرینش

جایگاه شرور در نظام آفرینش

نویسنده: دکتر حسن یوسفیان ادیان ابراهیمی خدا را قادر مطلق، عالم مطلق، و خیرخواه محض می‌دانند. از سوی دیگر وجود شرور در جهان قابل انکار نیست. بر این اساس، آیا می‌توان هم‌زمان چهار گزاره‌ی زیر را پذیرفت: ۱) شر وجود دارد؛ ۲) خدا قادر مطلق است؛ ۳) خدا عالم مطلق است؛ ۴) خدا خیرخواه بندگان است ؟ (۱) کلیدواژه‌ها انفکاک ناپذیری خیرات و شرور، بهترین جهان ممکن، خالق خیرات و شرور، شر اخلاقی،...

ادامه مطلب