فلسفه علم

سخنرانی «نقش مهم فلسفه در فیزیک» از دکتر مهدی گلشنی

سخنرانی «نقش مهم فلسفه در فیزیک» از دکتر مهدی گلشنی

سخنرانی «نقش مهم فلسفه در فیزیک» از دکتر مهدی گلشنی سخنرانی «نقش مهم فلسفه در فیزیک» از دکتر مهدی گلشنی ۳٫۶ (۷۲%) ۵ votes در زمان گذشته فلسفه خود شامل همه علوم می‌شد اما در زمان ما دیگر چنین نیست. علوم ریاضی و فیزیک و زیست شناسی و… دیگر در ذیل فلسفه نیستند. در فلسفه یونان همانطور که عرض کردم همه علوم با هم هستند. در فلسفه اسلام...

ادامه مطلب

درس‌گفتار فلسفه علم از حسین شیخ رضایى

درس‌گفتار فلسفه علم از حسین شیخ رضایى

درس‌گفتار فلسفه علم از حسین شیخ رضایى به این مطلب امتیاز دهید! فلسفهٔ علم یا فلسفهٔ علوم شاخه‌ای‌است از فلسفه که به مطالعهٔ تاریخ، ماهیّت، اصول و مبانی، شیوه‌ها، ابزارها، و طبیعتِ نتایجِ به دست آمده در علومِ گوناگون همّت می‌گمارد. فلسفهٔ علم، از لحاظِ علمِ موردِ بررسی، خود، به زیرشاخه‌هایِ متعدّدی تقسیم می‌گردد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان فلسفهٔ فیزیک، فلسفهٔ شیمی، فلس...

ادامه مطلب

سخنرانی فلسفه‌ی تکنولوژی پزشکی از دکتر مهدی معین‌زاده

سخنرانی فلسفه‌ی تکنولوژی پزشکی از دکتر مهدی معین‌زاده

سخنرانی فلسفه‌ی تکنولوژی پزشکی از دکتر مهدی معین‌زاده سخنرانی فلسفه‌ی تکنولوژی پزشکی از دکتر مهدی معین‌زاده ۵ (۱۰۰%) ۷ votes دکتر مهدی معین‌زاده در سنت فلسفه قاره‌ای اندیشه‌ورزی می‌کند و یک هایدگرشناس غیرفردیدی است. وی حضور کم‌رنگ و کم‌حاشیه‌ای در عرصه عمومی دارد اما همین حضور اندک نشان از عمق و سواد ایشان دارد. سخنرانی‌های ایشان در برخی ...

ادامه مطلب

عقلانیت در فلسفه علم پوپر

عقلانیت در فلسفه علم پوپر

عقلانیت در فلسفه علم پوپر به این مطلب امتیاز دهید! در دهه های اخیر، عقلانیت به یکی از موضوعات مهم و بحث انگیز حوز ه های فکری مبدل شده است. فلاسفه متعددی هستند که شان عقل و عقلانیت انسانی را کم اعتبار کرده و می کنند. پوپر ازجمله کسانی است که به عقل آدمی باور دارند. او برای نشان دادن توانایی عقل، اثبات گرایی و رویکردهای توجیهی را به کلی رد و با طراحی فلسفه علم ابطال ...

ادامه مطلب

درسگفتار زبان و زبان‌شناسی از دکتر محمدرضا باطنی

درسگفتار زبان و زبان‌شناسی از دکتر محمدرضا باطنی

درسگفتار زبان و زبان‌شناسی از دکتر محمدرضا باطنی درسگفتار زبان و زبان‌شناسی از دکتر محمدرضا باطنی ۳٫۲۵ (۶۵%) ۴ votes درسگفتار زبان و زبان‌شناسی – جلسه۳ – تغییر خط سومین درس‌گفتار از سلسله درس‌گفتارهای دکتر محمدرضا باطنی، درباره‌ی زبان و زبان‌شناسی موضوع این جلسه نگاهی به جامعه‌شناسی زبان * ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۲ * ساعت ۶:۳۰ ت...

ادامه مطلب

سخنرانی بابک احمدی با عنوان فلسفه زبان در اروپای قاره‌ای

سخنرانی بابک احمدی با عنوان فلسفه زبان در اروپای قاره‌ای

سخنرانی بابک احمدی با عنوان فلسفه زبان در اروپای قاره‌ای به این مطلب امتیاز دهید! دریدای پیر در آخر عمر نوشت که آینده یک هیولاست. همیشه برای ما زندگی آیندگانی و تصور آینده هیولانی است. او از هیولاهای عجیبی که بر زندگان حکومت می‌کنند صحبت می‌کند، مثل ومپایر و خون‌آشام یا دراکولا. دراکولا مرده است، اما زندگان را می‌خورد تا خون‌آشام شوند و بمیرند و آنها نیز به نوبه خود ه...

ادامه مطلب

استعاره و شناخت‌شناسی در چالش‌های علم

استعاره و شناخت‌شناسی در چالش‌های علم

نویسنده: کلایو کازو برگردان: میترا سرحدی در دهه‌های اخیر رشد محسوسی در گرایش به استعاره به عنوان یک موضوع مطالعاتی وجود داشته است. در حالی که هنر و ادبیات، از زمان افلاطون، همواره استعاره را به عنوان منشاء معانی شعری در نظر گرفته است، این گرایش جدید به استعاره بخشی از تغییر در تفکر است و مؤید این است که ایجاد معانی استعاری در روشی که ما از طریق آن ساختار دانش و جهان را درک می‌کنیم،‌ اهمیت دارد. به ر...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی قاره‌ای علم آغازین

فلسفه‌ی قاره‌ای علم آغازین

نویسنده: بابت بابیچ برگردان: فرناز رحیم خراسانی بابت بابیچ فیلسوف قاره‌ای معاصر آمریکایی است که به دلیل مطالعات ژرفی که بر روی فلاسفه‌ی قاره‌ای همچون نیچه و هایدگر انجام داده یکی از شناخته شده‌ترین فیلسوفان معاصر قاره‌ای به شمار می‌رود. او کتابی در هشت جلد با عنوان فلسفه‌ی آغازین قاره‌ای علم تألیف کرده است که یکی از مهم‌ترین منابع در این حوزه به شمار می‌رود. بابیچ در مق...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی علوم اجتماعی

فلسفه‌ی علوم اجتماعی

نویسنده: روی باسکار برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Philosophy of social science ویراستار: محمدمنصور هاشمی علوم اجتماعی همیشه بیش از علوم طبیعی با بحث‌های فرانظریه‌ای و فلسفی مربوط به خود رابطه‌ی نزدیک داشته است- یعنی، اگر از تمایز سودمند باشلار استفاده کنیم، فلسفه‌ی روزانه‌ی دانشمندان در این‌جا بیش‌تر غرق در فلسفه‌ی شبانه است که فیلسوفان&z...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی علم

فلسفه‌ی علم

نویسنده: روی باسکار برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Phiosophy of science این شاخه‌ی پژوهشی دربرگیرنده‌ی پرسش‌هایی است درباره‌ی علم به طور کلی (مثل این که آیا دست‌کم بعضی از امور نظری واقعی هستند؟) درباره‌ی بعضی گروه‌های خاص علوم (مثل این که آیا می‌توان امور اجتماعی را به همان شیوه‌ی امور طبیعی مطالعه کرد؟ یعنی مسئله‌ی طبیعت‌گرایی)، و دربا...

ادامه مطلب

پاسخ علم به پرسش‌های غیر علمی

پاسخ علم به پرسش‌های غیر علمی

نویسنده: دکتر یاسر خوشنویسی رابطه‌ی پرسش‌های ما و امید به علم می‌گویند انسان به علم امید بسته است حال آنکه علم نمی‌تواند پاسخگوی این باشد؛(۱) چرا؟ مگر بشر چه چیزی می‌خواهد و در آرزوی چه چیزی است که علم نمی‌تواند آن را برآورده سازد؟ چه نقدی به این مشهور زمانه وارد است که علم همه‌ی رؤیاها را تبدیل به واقعیت کرده است؟ نگاهی به تحولات در سده‌های اخیر و مخصوصاً سرعت آن در...

ادامه مطلب

جامعه‌شناسی معرفت

جامعه‌شناسی معرفت

نویسنده: والکر میا و نیکو اشتر برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی مترجم: حسن چاوشیان Sociology Of Knowledge ماهیت معرفت، دست‌کم از عصر یونانی – رومی، یکی از مسائل اصلی فلسفه بوده است. مثلاً افلاطون در تئاتتوس رهیافتی علمی نسبت به معرفت و شناخت اتخاذ می‌کند و هستی‌شناسی ثنویت‌گرایانه‌ی او بر پایه‌های معرفت‌شناختی استوار است. فیلسوفان روشنگری فرانسوی و ...

ادامه مطلب

جامعه‌شناسی علم

جامعه‌شناسی علم

نویسنده: مایکل مالکی برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمد منصور هاشمی مترجم: حسن چاوشیان Sociology Of Science این شاخه از جامعه‌شناسی به کشف و بررسی منش و ماهیت اجتماعی علم می‌پردازد و توجه خاصی به تولید اجتماعی معرفت علمی دارد (ـــ جامعه‌شناسی معرفت). در جامعه‌ی امروزی اصطلاح علم اعتبار و اهمیت شایانی دارد. نه فقط علم کم‌وبیش مترادف با معرفت معتبر است بلکه معنای آن با فن‌آوری نی...

ادامه مطلب

نسبیت علم و تاریخ

نسبیت علم و تاریخ

نویسنده: مایکل استنفورد مترجم: احمد گل محمدی ۱٫ علم و تاریخ ۱٫ اظهار نظرهای ابتدایی، کاربست علم در مورد گذشته وظیفه‌ی تاریخ، مانند هنرها و علوم دیگر، آوردن چیزهای معین به ذهن و خاطر انسان است. ولی تفاوت عمده‌ای میان هنر و علم وجود دارد. یک شاهکار هنری (مونالیزا یا شور سنت متیو باخ (۱)) قابل دیدن یا شنیدن است؛ یک شاهکار علمی (مانند نظریه‌های نیوتن، داروین یا اینشتین) هم با عقل و هوش درک می...

ادامه مطلب

تبیین در تاریخ‌نگاری (۲)

تبیین در تاریخ‌نگاری (۲)

نویسنده: مایکل استنفورد مترجم: احمد گل محمدی ۱۳٫ نمونه‌هایی از تبیین در تاریخ عبارت “شناخت کنونی” پرسش‌ها و مسائل شناخت‌شناسانه پیش می‌آورد. معیارهای شناخت چیست؟ آیا دسته‌ای معیار شناخته شده‌ی عام وجود دارد یا معیارهای فراوان؟ اگر فراوان باشد، کدام را باید برگرفت؟ این بحث که سقراط حدود دو هزار و اندی سال پیش آغاز کرد، امروزه ادامه دارد. البته ما اینجا فقط با آنچه شنا...

ادامه مطلب

تبیین در تاریخ‌نگاری (۱)

تبیین در تاریخ‌نگاری (۱)

نویسنده: مایکل استنفورد مترجم: احمد گل محمدی ۱٫ آیا تاریخ یک علم است؟ آیا، چنانکه بسیاری مؤسسات فرض می‌کنند، تاریخ یکی از شاخه‌های علوم‌اجتماعی است یا نه؟ پاسخ این پرسش تا حدودی به تعریف مربوط می‌شود. اگر منظور ما از تاریخ فقط نوعی مطالعه‌ی سازمان یافته‌ی گذشته باشد ممکن است کاملاً، گر چه نه ضرورتاً، یک علم باشد، البته اگر از فرض‌ها و رویه‌های منظمی استفاده کند. از سوی دیگر،...

ادامه مطلب

نحوه‌ی تبیین در علوم‌اجتماعی

نحوه‌ی تبیین در علوم‌اجتماعی

نویسنده: مایکل استنفورد مترجم: احمد گل محمدی ۱٫ علم اجتماع؟ تصور و ایده‌ی علم اجتماعی در سده‌ی هجدهم چونان بخشی از جریان روشنگری شکل گرفت. در حالی که دانشمندان سده‌ی هفدهم (کپلر، گالیله، هاروی، بویله، هویژن، و مهم‌تر از همه، نیوتن) در کشف و نشان دادن قوانین (به زعم خود) حاکم بر طبیعت به موفقیت‌هایی‌خیره کننده رسیده بودند، به بیان بسیار ساده، سده‌ی هجدهم نیازمند یافتن قوانین ...

ادامه مطلب

تبیین آماری در علوم

تبیین آماری در علوم

نویسنده: مایکل استنفورد مترجم: احمد گل محمدی ۱٫ قوانین کلی و استدلال‌های قیاسی- قانونی بسیاری افراد می‌خواهند بر ماهیت علمی علوم اجتماعی تأکید کنند. از آنجا که آمار به خادم تقریباً همه‌ی علوم تبدیل شده است، باید نخست به تبیین آماری نگاهی بیندازیم. به این دلیل که مورخان هم استفاده‌ی فزاینده‌ای از آمار می‌کنند مطالب زیر مورد علاقه‌ی آنان نیز هست. یک رهیافت علمی، در کنار ویژگی‌ها...

ادامه مطلب

ماهیّت علم

ماهیّت علم

نویسنده: ریتاویکس نلسون، الن سی. ایزرائل مترجم: محمد تقی منشی طوسی کلمه‌ی Science از کلمه‌ی لاتینی دانش یا دانستن گرفته شده است، امّا این کلمه بویژه به دانشی که از طریق روش تحقیق بخصوصی به دست می‌آید، اشاره دارد. به کار بردن روش علمی در مورد رفتار بشر، از نظر تاریخی، کاری نسبهّ جدید است. انسانها از دیرباز خود را موجوداتی شناخته‌اند که برای بررسی علمی حالتی خاص، بسیار پیچیده، و اسرار آمیز دارن...

ادامه مطلب

مقبولیت اجتماعی در تغییر پارادایم ها

مقبولیت اجتماعی در تغییر پارادایم ها

نویسنده: غلامحسین مقدم حیدری پیامدهای قیاس ناپذیری در اینجا می‌خواهیم موضوع را در سطح جامعه‌ی علمی بررسی کنیم، یعنی اینکه چگونه دانشمندان یک جامعه‌ی علمی به جایی می‌رسند که تغییر نگرش از پارادایم قدیم به پارادایم جدید را به وجود می‌آورند؟ پاسخ کوهن آن است که ایشان غالباً به چنین جایی نمی‌رسند (کوهن، ۱۹۷۰، ص ۱۵۰). نظریه‌ی کپرنیک تقریباً نزدیک به یک قرن پس از او، تازه پیروان...

ادامه مطلب

پیشرفت علم با تکیه به پارادایم‌ها

پیشرفت علم با تکیه به پارادایم‌ها

نویسنده: غلامحسین مقدم حیدری مطابق باور رایج، اما ناکاویده و بازشناسی ناشده‌ی جامعه علمی، به نظر می‌رسد رشد علم در کلیه‌ی بخش‌هایش همچون مفاهیم، حوزه‌ی مسائل مطرح و روش‌های پژوهشی و گستره‌ی مشاهدات، فرایندی انباشتی دارد. به گونه‌ای که با گذر زمان و ظهور نظریات جدید روز به روز بر معرفت پیشین ما افزوده می‌شود. به عبارت دیگر، منحنی تحول علم سیری صعودی در جهت انباشت معرفت دارد....

ادامه مطلب