فلسفه های مضاف

کدام تئوری های اخلاقی می توانند به سیاست سواری دهند؟

کدام تئوری های اخلاقی می توانند به سیاست سواری دهند؟

به این مطلب امتیاز دهید! اینکه کدام یک از تئوری های هنجاری اخلاقی برای سیاست مناسب است، سوالی است که ذهن عموم فیلسوفان اخلاق و سیاست را به خود مشغول می کند. در این نوشتار کوتاه می کوشم نگاهی کوتاه به تئوری های اخلاقی رایج فلسفه اخلاق بیندازم و وزن آنها را برای تحمل بار سیاست محک بزنم. شخصا بر این باورم که تاریخ روشنفکری ایران، آن گونه که تجربه می گوید، از تئوری قرا...

ادامه مطلب

صوت درسگفتار فلسفه اخلاق و روانشناسی اخلاق

صوت درسگفتار فلسفه اخلاق و روانشناسی اخلاق

به این مطلب امتیاز دهید! صوت درسگفتار « فلسفه اخلاق و روانشناسی اخلاق » از حسین دباغ این درسگفتار در خانه‌ی هنر و موسیقی سورنای واقع در لندن تقریر شده است. ایشان دکتری اخلاق (روانشناسی اخلاق و اعصاب) را در دانشگاه ردینگ و دانشگاه آکسفورد گذرانده‌ اند و هم اکنون در همین زمینه مشغول به تدریس هستند. جلسه ی اول                 در دسترس نیست جلسه ی دوم                 ۹۳...

ادامه مطلب

میزگرد فلسفه‌‌شناسی (۲)/ فلسفه‌‌های مضاف/ با حضور حضرت آیت‌‌الله مصباح یزدی و دکتر محمد لگن‌‌هاوزن

میزگرد فلسفه‌‌شناسی (۲)/ فلسفه‌‌های مضاف/ با حضور حضرت آیت‌‌الله مصباح یزدی و دکتر محمد لگن‌‌هاوزن

معرفت فلسفی: در جلسه پیش، درباره «چیستی» فلسفه سخن گفتیم. تعریف‌‌های گوناگون فلسفه را از نظر گذراندیم؛ تعریف‌‌هایی که فیلسوفان غربی و اسلامی و حتی شرقی از روزگار ارسطو و افلاطون، تا امروز پیش کشیده‌‌اند. سرانجام به این نتیجه رسیدیم که برای راه یافتن به تعریفی دقیق از فلسفه، نخست ناگزیریم محدوده کاربرد آن را تبیین کنیم. پیش از این کار، تعریف فلسفه ممکن نیست؛ یعنی نمی‌‌توان تعریفی به دست داد که همه کاربردهای فلسفه را در برگیرد. این گوناگو...

ادامه مطلب

متن گفتگو با حسن بلخاری با عنوان جوششی از ذات هنر

متن گفتگو با حسن بلخاری با عنوان جوششی از ذات هنر

متن گفتگو با حسن بلخاری با عنوان جوششی از ذات هنر به این مطلب امتیاز دهید! از آنجایی که رشته دانشگاهی فلسفه هنر به تازگی در ایران تاسیس شده است ، دکتر حسن بلخاری در گفتگویی به نقد و بررسی برخی از ابعاد این رشته پرداخته است. ● به طور کلی موضوعات ، مسائل ، تعریف و حوزه مطالعاتی فلسفه هنر چیست؟ این رشته چه تمایزی با سایر فلسفه های مضاف دارد و اساسا خاستگاه آن کجاست؟ ...

ادامه مطلب

فلسفه سینما ، محمد ضیمران

فلسفه سینما ، محمد ضیمران

فلسفه سینما ، محمد ضیمران به این مطلب امتیاز دهید! نگاهی به حضور فلسفه در سینما می تواند منبع تحقیقات بسیار در هر دو رشته باشد. بنا به اهمیت چنین جریانی دکتر محمد ضیمران در نشست «رویکردهای فلسفی در سینما» که در شهر کتاب برگزار شد، به اختصار به جایگاه فلسفه در سینما پرداخت. مقاله ذیل حاصل این واکاوی است. تا قبل از دهه ۸۰ میلادی تعداد آثاری که در مورد فلسفه سینما منت...

ادامه مطلب

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (۲)

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (۲)

  نویسنده: محمد حسین زاده   اقسام قیاس به لحاظ محتوا قیاس به لحاظ محتوا اقسامی دارد. توضیح آن که قیاس به لحاظ محتوا باید به مقدماتی منتهی گردد که بیّن و بی‌نیاز از استدلال باشد. مقدمات یا موادی که بیّن‌اند و به اثبات نیاز ندارند در منطق «مبادی» نامیده شده‌اند. برحسب استقرا، مبادی گوناگونی ممکن است در قیاس به کار روند که عبارتند از: ۱٫ اولیات؛ ۲٫ فطریات؛ ۳٫ مجرّبات یا تجربیات؛ ۴٫ محسوسات یا حسیّات ظاهری؛ ...

ادامه مطلب

مقاله مدخلی بر اصول و روش هنر دینی از تیتوس بورکهارت

مقاله مدخلی بر اصول و روش هنر دینی از تیتوس بورکهارت

مقاله مدخلی بر اصول و روش هنر دینی از تیتوس بورکهارت به این مطلب امتیاز دهید! مورخان هنر که عنوان «هنر دینی» را به هر اثر هنری داری موضوع مذهبی می‌دهند، از یاد می‌دهند از یاد می‌برند ‌که هنر اساساً قالب و صورت است و این امر که موضوع یک هنر ازحقیقی روحانی مایه گرفته باشد برای «دینی» نامیدنش کافی نیست، بلکه باید زبان صوری آن هنر نیز از همان سرچشمه سیراب شده باشد تا ب...

ادامه مطلب

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (۱)

مبناگروی از منظر اندیشمندان مسلمان (۱)

  نویسنده: محمد حسین زاده   در این نوشتار به شرح و بررسی دیدگاه متفکران مسلمان در باب معیار صدق، یا به عبارت دیگر، کیفیت موجَّه و مدلّل ساختن باورها و گزاره‌ها می‌پردازیم. متفکران مسلمان در این مسأله قرائت ویژه‌ای از مبناگروی را ارائه‌ کرده‌اند. گرچه عمدتاً نگرش آن‌ها متأثر از دیدگاه ارسطوئیان (مشائیان) است، در پاره‌ای از مواضع ارسطو تجدید نظر کرده، به ترمیم دیدگاه وی پرداخته‌اند. برای شرح و بررسی دیدگاه آن‌ها ل...

ادامه مطلب

درس‌گفتارهای آدام اسمیت درباره‌ی فلسفه‌ی حقوق

درس‌گفتارهای آدام اسمیت درباره‌ی فلسفه‌ی حقوق

  نویسنده: جک راسل وینستین برگردان: شیرزاد پیک حرفه   نظریه‌ی عواطف اخلاق با این وعده‌ی اسمیت تمام می‌شود که، در آینده، متونی به قلم او، در تشریح نقش دولت و نقش قانون‌گذار، نوشته خواهند شد. واضح است که اسمیت می‌خواهد تتمّه‌ای بر نظریه‌‌ی عواطف اخلاقی بیفزاید، زیرا کتاب نخستینش پرسش‌های فلسفی مهمی را در ذهن خواننده ایجاد می‌نمود. ویراست ششم نظریه‌ی عواطف اخلاقی در ژانویه ۱۷۹۰، یعنی شش ماه پیش از مرگ اسمیت، با ...

ادامه مطلب

مقاله وجود و ماهیت هنر اسلامی از دکتر حسن بلخاری

مقاله وجود و ماهیت هنر اسلامی از دکتر حسن بلخاری

مقاله وجود و ماهیت هنر اسلامی از دکتر حسن بلخاری به این مطلب امتیاز دهید! در سال ۱۹۹۵ مرکز تاریخ هنر و مطالعات انسانی گتی (The Getty center for the History of Art and Humanities Studies) کتابی را تحت عنوان «هندسه و تزیین در معماری اسلامی» (The Topkapi scroll – Geometry and ornament in Islamic Architecture) نوشته گل‌‌‌رو نجیب‌‌‌اوغلو (Gulru Necipoglu) استاد دانشگاه هنر و معم...

ادامه مطلب

موجه سازی یا معرفت شناسی فضیلت‌گرا

موجه سازی یا معرفت شناسی فضیلت‌گرا

  نویسنده: محمد حسین زاده   یکی از جدیدترین رویکردهای معرفت شناسان در باب مفاهیم اساسی معرفت شناسی، نظیر معرفت و موجّه سازی، رویکرد معرفت شناسی فضیلت گرا است. این نگرش که متأثر از جریان برون گروی در معرفت شناسی معاصر است، نظریه‌های متعددی را دربرمی‌گیرد. ویژگی اساسی و مشخصه بنیادین این نظریه‌ها این است که موجّه سازی و معرفت بر اساس ویژگی‌های اشخاص و توانایی‌های آنها و نه ویژگی‌ها و قابلیت‌های باورها تحلیل می‌گردد؛ ب...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی زبانی

فلسفه‌ی زبانی

نویسنده: ارنست گلنر برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Lingustic philosophy این اصطلاح تاحدی گمراه‌کننده است چون این معنا را می‌رساند که با فلسفه‌ای درباره‌ی زبان سروکار داریم. در واقع، این عبارت در اکثر موارد به معنای نهضت فلسفی معینی است که در کیمبریج و به رهبری لودیگ ویتگنشتاین در سال‌های پیش از جنگ جهانی دوم شکل گرفت و بهتر است برای اشاره به همین جریان فلسفی از...

ادامه مطلب

صوت درسگفتار فلسفه هنر از بابک احمدی

صوت درسگفتار فلسفه هنر از بابک احمدی

صوت درسگفتار فلسفه هنر از بابک احمدی صوت درسگفتار فلسفه هنر از بابک احمدی ۴٫۱۱ (۸۲٫۲۲%) ۹ votes درسگفتار فلسفه هنر از بابک احمدی در ۱۲ جلسه ی ۳ ساعته برگزار شده است. این مجموعه درسگفتار که به صورت صوت در اختیار کاربران صدانت قرار داده شده است، حول مباحث کتاب “حقیقت و زیبایی” می باشد. . اندکی توضیح پیرامون کتاب حقیقت و زیبای...

ادامه مطلب

استعاره و شناخت‌شناسی در چالش‌های علم

استعاره و شناخت‌شناسی در چالش‌های علم

نویسنده: کلایو کازو برگردان: میترا سرحدی در دهه‌های اخیر رشد محسوسی در گرایش به استعاره به عنوان یک موضوع مطالعاتی وجود داشته است. در حالی که هنر و ادبیات، از زمان افلاطون، همواره استعاره را به عنوان منشاء معانی شعری در نظر گرفته است، این گرایش جدید به استعاره بخشی از تغییر در تفکر است و مؤید این است که ایجاد معانی استعاری در روشی که ما از طریق آن ساختار دانش و جهان را درک می‌کنیم،‌ اهمیت دارد. به ر...

ادامه مطلب

درباره ی فلسفه تطبیقی

درباره ی فلسفه تطبیقی

نویسنده: دکتر سید محمد اسماعیل سید هاشمی در چند دهه گذشته سخن از فلسفه تطبیقی ( comparative philosophy ) به میان آمده است و در سال‌های اخیر رشته فلسفه ی تطبیقی در برخی دانشگاه‌های ایران از جمله دانشگاه قم برقرار شده است، ولی به علت نوپایی این رشته هنوز تعریف جامعی از آن عرضه نشده است. به طور کلی ریشه ی مطالعات تطبیقی به غرب برمی‌گردد. کشورهای استعمارگر غربی نظیر انگلستان و فرانسه برای تسلط بیشتر ب...

ادامه مطلب

متن سخنرانی بابک احمدی پیرامون وضعیت فلسفه هنر در ایران

متن سخنرانی بابک احمدی پیرامون وضعیت فلسفه هنر در ایران

متن سخنرانی بابک احمدی پیرامون وضعیت فلسفه هنر در ایران به این مطلب امتیاز دهید! بحث من درباره وضعیت کنونی فلسفه هنر در ایران است، به همین خاطر فکر کردم به طور کوتاه درباره مسائلی که در فلسفه هنر مطرح است، بحث کنم، زیرا اگر پرسش‌هایی که فلسفه هنر مطرح می‌کند، روشن شود، شاید بهتر بتوانیم وضع فلسفه هنر را درک کنیم. پرسش‌های اصلی‌ای که فلسفه هنر با آنها روبه‌روست، پرسش‌...

ادامه مطلب

مقاله رهیافتی دیگر به چیستی هنر از دکتر محمد ضیمران

مقاله رهیافتی دیگر به چیستی هنر از دکتر محمد ضیمران

مقاله رهیافتی دیگر به چیستی هنر از دکتر محمد ضیمران به این مطلب امتیاز دهید! تعریف هنر کاری است سهل و ممتنع . برای کسانیکه هنر را امری مشخص می دانند ، هنر نیز همچون زیبایی در ذهن مخاطب صورت می پذیرد . البته برخی نیز هنر را پدیده ای می شمارند که آفرننده اش معنای آن را مشخص می سازد و عده ای نیز هستند که هنر بطور عام غیر قابل تعریف است . به نظر آنان هنر و یا بهتر است...

ادامه مطلب

درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار

درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار

درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار ۵ (۱۰۰%) ۱ vote درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار در هشت جلسه برگزار شده است. دکتر امیر مازیار مدرس فلسفه هنر دانشگاه‌های تهران، هنر و علامه طباطبایی، عضو پژوهشگاه علوم انسانی و صاحب تألیفات متعدد در حوزه مباحث نظری هنر می باشد. یکی‌ از اقسام‌ ف...

ادامه مطلب

فلسفه ی علوم انسانی

فلسفه ی علوم انسانی

نویسنده: حجت الاسلام دکتر سلیمانی امیری حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا فلسفه ی علوم انسانی می تواند در شناسایی و بررسی مبانی و مبادی معرفتی نظریه ها کمک کند. اما فلسفه ی علوم انسانی چیست و چگونه مبادی معرفتی را در جهان اول مطالعه می کند؟ به دلیل تطورات تاریخی و ورود ادبیات های مختلف الفاظ فلسفه و علم، در جامعه ی علمی امروز ما معنای این دو لفظ سرگردان هستند؛ یعنی در فرهنگ ما این مشکل وجود دارد که معنای الفاظ دچ...

ادامه مطلب

مقاله تشیع و تاثیر آن بر هنر از دکتر مهدی حجت

مقاله تشیع و تاثیر آن بر هنر از دکتر مهدی حجت

مقاله تشیع و تاثیر آن بر هنر از دکتر مهدی حجت به این مطلب امتیاز دهید! آنچه در پی می آید حاصل سخنرانی دکتر مهدی حجّت، استاد دانشکده معماری دانشگاه تهران، پیرامون «تأثیر تشیع بر گونه های هنر» در کنفرانس های علمی شیعه شناسی است. مقدّمه بنـده در این جلسه» محترم برآنم که بیش از آنکه چگونگی تأثیر تشیع را بر هنرهای ایران در طول تاریخ توضیح دهم، این موضوع را مطرح کنم که اگر...

ادامه مطلب

بداهت یا عدم بداهت علم ما به جهان خارج

بداهت یا عدم بداهت علم ما به جهان خارج

  نویسنده: محمد حسین زاده   در مبحث علم ما به جهان خارج، چه از منظر فیلسوفان مغرب زمین و چه از منظر دیگر فیلسوفان، لازم است دو مسأله را از یکدیگر تفکیک نمود: ۱-آیا علم ما به جهان خارجْ امری بدیهی است یا این که به استدلال و اثبات نیاز دارد؟ ۲-صرف نظر از بدیهی یا غیربدیهی بودن معرفت ما به جهان خارج، حقیقت یا نحوه‌ی این معرفت چگونه است؟ آیا باواسطه است یا بدون واسطه، یعنی آیا از طریق حواسِ خود واقعیت‌های عینی ...

ادامه مطلب