فلسفه های مضاف

درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار

درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار

درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار ۵ (۱۰۰%) ۱ vote درسگفتار فلسفه هنر با تدریس دکتر امیر مازیار در هشت جلسه برگزار شده است. دکتر امیر مازیار مدرس فلسفه هنر دانشگاه‌های تهران، هنر و علامه طباطبایی، عضو پژوهشگاه علوم انسانی و صاحب تألیفات متعدد در حوزه مباحث نظری هنر می باشد. یکی‌ از اقسام‌ ف...

ادامه مطلب

فلسفه ی علوم انسانی

فلسفه ی علوم انسانی

نویسنده: حجت الاسلام دکتر سلیمانی امیری حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا فلسفه ی علوم انسانی می تواند در شناسایی و بررسی مبانی و مبادی معرفتی نظریه ها کمک کند. اما فلسفه ی علوم انسانی چیست و چگونه مبادی معرفتی را در جهان اول مطالعه می کند؟ به دلیل تطورات تاریخی و ورود ادبیات های مختلف الفاظ فلسفه و علم، در جامعه ی علمی امروز ما معنای این دو لفظ سرگردان هستند؛ یعنی در فرهنگ ما این مشکل وجود دارد که معنای الفاظ دچ...

ادامه مطلب

مقاله تشیع و تاثیر آن بر هنر از دکتر مهدی حجت

مقاله تشیع و تاثیر آن بر هنر از دکتر مهدی حجت

مقاله تشیع و تاثیر آن بر هنر از دکتر مهدی حجت به این مطلب امتیاز دهید! آنچه در پی می آید حاصل سخنرانی دکتر مهدی حجّت، استاد دانشکده معماری دانشگاه تهران، پیرامون «تأثیر تشیع بر گونه های هنر» در کنفرانس های علمی شیعه شناسی است. مقدّمه بنـده در این جلسه» محترم برآنم که بیش از آنکه چگونگی تأثیر تشیع را بر هنرهای ایران در طول تاریخ توضیح دهم، این موضوع را مطرح کنم که اگر...

ادامه مطلب

بداهت یا عدم بداهت علم ما به جهان خارج

بداهت یا عدم بداهت علم ما به جهان خارج

  نویسنده: محمد حسین زاده   در مبحث علم ما به جهان خارج، چه از منظر فیلسوفان مغرب زمین و چه از منظر دیگر فیلسوفان، لازم است دو مسأله را از یکدیگر تفکیک نمود: ۱-آیا علم ما به جهان خارجْ امری بدیهی است یا این که به استدلال و اثبات نیاز دارد؟ ۲-صرف نظر از بدیهی یا غیربدیهی بودن معرفت ما به جهان خارج، حقیقت یا نحوه‌ی این معرفت چگونه است؟ آیا باواسطه است یا بدون واسطه، یعنی آیا از طریق حواسِ خود واقعیت‌های عینی ...

ادامه مطلب

زیبایی‌شناسی

زیبایی‌شناسی

نویسنده: بوهدان ژیمیدوک برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Aesthetics زیبایی‌شناسی به معنای جدید آن، اغلب یک رشته‌ی فلسفی دانسته می‌شود که یا فلسفه‌ی پدیده‌های زیبا (اشیاء، کیفیات، تجربه‎ها و ارزش‌ها) است، یا فلسفه‌ی هنر (فلسفه‌ی خلاقیت هنری، اثر هنری، و ادراک آن) یا فلسفه‌ی نقد هنری به طور کلی (فرانقد)، و یا، بالاخره، رشته‌ای است که به لحاظ...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی قاره‌ای علم آغازین

فلسفه‌ی قاره‌ای علم آغازین

نویسنده: بابت بابیچ برگردان: فرناز رحیم خراسانی بابت بابیچ فیلسوف قاره‌ای معاصر آمریکایی است که به دلیل مطالعات ژرفی که بر روی فلاسفه‌ی قاره‌ای همچون نیچه و هایدگر انجام داده یکی از شناخته شده‌ترین فیلسوفان معاصر قاره‌ای به شمار می‌رود. او کتابی در هشت جلد با عنوان فلسفه‌ی آغازین قاره‌ای علم تألیف کرده است که یکی از مهم‌ترین منابع در این حوزه به شمار می‌رود. بابیچ در مق...

ادامه مطلب

ماهیت انسان، از یونانیان تا مسلمانان

ماهیت انسان، از یونانیان تا مسلمانان

نویسنده: سیدیحیی یثربی ۱٫ دیدگاه متفکران یونان و پیروانشان درباره ماهیت انسان چون وجود جسمانی ( بدن ) انسان، جای بحث و تردید نبوده است، بحث خود را با اعتقاد به روح آغاز می کنیم. انسان به مشاهده تأثیر مکرر و ثابت برخی پدیده های طبیعی، مانند خورشید، آسمان، زمین، رود و دریا، به تدریج آن ها شخصیت داده و آن ها را جاندار می پندارد. تدریجاً ارواح و دمون های نادیدنی را نیز اضافه می کند. خود را نیز بر اساس تجا...

ادامه مطلب

مهمترین اشکالات به مؤلفه‌ی «مطابقت با واقع» در معرفت شناسی

مهمترین اشکالات به مؤلفه‌ی «مطابقت با واقع» در معرفت شناسی

  نویسنده: محمد حسین زاده   نقد نظریه مطابقت مهم‌ترین ایرادهایی که متوجه نظریه مطابقت شده بدین شرح است: اشکال اول: لزوم دور در نظریه مطابقت اصولی چند مسلم و بدیهی تلقی شده که براساس آن اصول، نظریه مطابقت مدافع واقع گرایی است. آن اصول عبارتند از: الف) واقعیتی بیرون از ما و ذهن ما وجود دارد. ب) آن واقعیت قابل شناخت است و می‌توان به آن معرفت پیدا کرد. ج) می‌توان آن واقعیت را آن چنان که هست شناخت ن...

ادامه مطلب

دروازه‌ی بوطیقا

دروازه‌ی بوطیقا

نویسنده: علی خدادادی آیا می‌توان هنر را به سیاه‌نمایی و ناامید‌کنندگی و یا واقع‌نمایی و امیدوارکنندگی متصف نمود؟ آیا هنر می‌تواند با سیاه‌نمایی مردم را ناامید کند؟ مگر هنر درباره‌ی واقعیت سخن می‌گوید که آن را متصف به راست و دروغ کنیم؟ به یک معنا زبان هنرزبان راست و دروغ نیست، اما می‌دانیم که هنر می‌تواند مردم را امیدوار با ناامید کند؛ آیا هنر با فریب، مردم را ...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی علوم اجتماعی

فلسفه‌ی علوم اجتماعی

نویسنده: روی باسکار برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Philosophy of social science ویراستار: محمدمنصور هاشمی علوم اجتماعی همیشه بیش از علوم طبیعی با بحث‌های فرانظریه‌ای و فلسفی مربوط به خود رابطه‌ی نزدیک داشته است- یعنی، اگر از تمایز سودمند باشلار استفاده کنیم، فلسفه‌ی روزانه‌ی دانشمندان در این‌جا بیش‌تر غرق در فلسفه‌ی شبانه است که فیلسوفان&z...

ادامه مطلب

مابعدالطبیعه و خودکامگی ذهن

مابعدالطبیعه و خودکامگی ذهن

نویسنده: دکتر سید یحیی یثربی مقدمه یکی از خطرهای قلمرو مابعدالطبیعه به معنای عام و خاص آن، خودسری ذهن و عقل بر پایه تخیل و توهم است. اشکال بزرگ و درست کانت به مابعدالطبیعه، با عنوان مسائل جدلی دوسویه که به هر دو طرف قضیه، می شود استدلال کرد و اثباتش نمود،(۱) بر همین پایه استوار است که برای فعالیت ذهن، میدان باز است. او می گوید: در مابعدالطبیعه می توان به طرق عدیده مرتکب خطا شد. بی آنه ترسی از برملا شدن...

ادامه مطلب

قرائت تارسکی از نظریه‌ی مطابقت

قرائت تارسکی از نظریه‌ی مطابقت

  نویسنده: محمد حسین زاده   نظریه‌ی مطابقت در قرن بیستم در دانش‌هایی همچون معناشناسی، فلسفه‌ی منطق و معرفت شناسی تقریرها و تفسیرهای گوناگونی دارد. مور، ویتگنشتاین، راسل و تارسکی، هر یک، قرائت و تفسیر ویژه‌ای را از آن نظریه ارائه‌ کرده‌اند. از باب نمونه، راسل براساس اتمیسم منطقی، ویتگنشتاین بر اساس دیدگاه زبانی خاص خود و هکذا. منشأ این تقریرها و تفسیرهای متعدد واکنشی است که هر یک از فیلسوفان ذکر شده براساس مبانی خود در...

ادامه مطلب

مساله شر در سنت نوافلاطونی مسیحی

مساله شر در سنت نوافلاطونی مسیحی

  امیر نصری (۱)   مقدمه: دیدگاه غالب متالهان مسیحی در دوره آبای کلیسا و قرون وسطی در باب شر متاثر از سنت نوافلاطونی است. متالهان مسیحی این دوران از جمله آگوستین و دیونیسیوس مجعول همچون، فیلسوفان نوافلاطونی شر را فقدان و نقصان می دانستند، و بر این عقیده بودند که شر فی نفسه و به ماهو شر موجود نیست، چرا که هر موجودی برخاسته از خیر و در آن مساهمت دارد. از این روی هر آنچه فاقد خیر باشد، اصلا امکان وجود یافتن را...

ادامه مطلب

هنر آرمانی، هنر آنی

هنر آرمانی، هنر آنی

نویسنده: دکتر وحید عسکرپور تأملی در نسبت هر زمان و امید به آینده هنرچه نسبتی با امید دارد؟(۱) آیا هنر منشأ امید است؟ امید نسبتی با آینده و به تبع آن، با زمان دارد؛ لذا فهم ما از آینده و زمان و نسبت ما با آن، جلوه‌ی متفاوتی از امید را در هنر نمایان خواهد ساخت. هنر می‌تواند نوید آینده‌ای بهتر از امروز دهد و آرمان شهری ترسیم کند و ما را دلخوش به آینده کند و می‌تواند تجلی حرکت انسان به سوی خیر...

ادامه مطلب

فلسفه‌ی علم

فلسفه‌ی علم

نویسنده: روی باسکار برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Phiosophy of science این شاخه‌ی پژوهشی دربرگیرنده‌ی پرسش‌هایی است درباره‌ی علم به طور کلی (مثل این که آیا دست‌کم بعضی از امور نظری واقعی هستند؟) درباره‌ی بعضی گروه‌های خاص علوم (مثل این که آیا می‌توان امور اجتماعی را به همان شیوه‌ی امور طبیعی مطالعه کرد؟ یعنی مسئله‌ی طبیعت‌گرایی)، و دربا...

ادامه مطلب

ریاضیات و واقعیت

ریاضیات و واقعیت

نویسنده: ماکس بورن مترجم: هوشنگ گرمان هندسه از فن مساحی که آموزشی است عملی و تجربی سرچشمه می گیرد. در دوران باستان کشف شد که قضیه های هندسی را از طریق قیاس می توان اثبات کرد، یعنی فقط کافی است که چند قضیه اصلی انگشت شمار موسوم به اصلهای متعارف تصدیق شوند، آنگاه دیگر قضیه های این دستگاه همگی به طریقی صرفاً منطقی استنتاج خواهند شد. تأثیر کشف مزبور بسیار عمیق بود، زیرا که هندسه برای همه دانشهای قیاسی سرمشق قرار گرفت و به...

ادامه مطلب

نسبت اخلاق و سیاست در آموزه‌های اهل بیت (ع) با تأکید بر سیره‌ی رضوی

نسبت اخلاق و سیاست در آموزه‌های اهل بیت (ع) با تأکید بر سیره‌ی رضوی

  نویسنده: سید محمدرضا احمدی طباطبایی(۱)   چکیده یکی از مسائل و معماهای پیچیده در حوزه‌ی سیاست و امر سیاسی نسبت میان اخلاق و سیاست است. جامعه‌ی بشری بدون سیاست و حکمرانی به ورطه‌ی هرج و مرج و ناامنی سقوط می‌کند و سیاست و حکمرانی و اقتضاهای قدرت سیاسی، اخلاق و منش اخلاقی و انسانی را به بهانه‌ی حفظ قدرت و مصالح عمومی به محاق می‌برد. در این نوشتار تلاش شده است با استناد به آموزه‌های دینی به ویژه توجه به کلام و س...

ادامه مطلب

تعریف یقین

تعریف یقین

  نویسنده: محمد حسین زاده   منطق‌دانان مسلمان با پیروی از منطق ارسطو، برهان را منتج یقین و طبعاً مبادی برهان را یقینی می‌دانند. از این رو، در مواضع متعددی از منطق به ویژه مبحث برهان و مبادی آن به یقین پرداخته و آن را تعریف کرده‌اند؛ حتی برخی، نظیر فارابی، رساله‌ای جداگانه در باب تعریف و شرایط یقین نگاشته‌اند. [المنطقیات، الفارابی، ج۱، صص ۳۵۰-۳۵۷]. به هر حال، فارابی یقین را به گونه‌ای تعریف کرده که می‌توان از منظر...

ادامه مطلب

نقد و بررسی تئودیسه ی غایت شناختی سوئین برن در مورد مساله شر

نقد و بررسی تئودیسه ی غایت شناختی سوئین برن در مورد مساله شر

  عباس یزدانی (۱)   مقدمه: وجود انواع شرور در جهان هستی همواره دست مایه ملحدین برای نقد عقلانیت خداباوری قرار گرفته است. در میان پاسخ های مختلفی که توسط خداباوران به مساله شر داده شده است، تئودیسه غایت شناختی سوئین برن، فیلسوف دین معاصر انگلیسی، از اهمیت خاصی برخوردار است. او با طرح مشیت الاهی استدلال می کند که خدا، جهان و همه پیچیدگی های آن را به خاطر اهداف و اغراض بسیار متعالی آفریده است و شرور موجود در این ...

ادامه مطلب

آیا آثار هنری در ذهن وجود دارند؟

آیا آثار هنری در ذهن وجود دارند؟

نویسنده: اُسوالد هَنفلینگ مترجم: علی رامین اگر نباید آثار هنری را با موجودیت مادی [یا فیزیکی] آنها یکی بدانیم، پس آیا باید آنها را موجودات ذهنی بدانیم؟ بندتو کروچه (۱) و آر. جی. کالینگوود (۲) چنین نگرشی داشته‌اند. اگر مسئله را از دیدگاه آفرینش (۳) مطرح کنیم، این نگرش شاید پذیرفتنی‌ترین نگرش باشد. کالینگوود می‌گوید هنگامی که شخصی آهنگی می‌سازد… فعل ساختن آهنگ چیزی است که در سر او جریان دارد و نه...

ادامه مطلب

پاسخ علم به پرسش‌های غیر علمی

پاسخ علم به پرسش‌های غیر علمی

نویسنده: دکتر یاسر خوشنویسی رابطه‌ی پرسش‌های ما و امید به علم می‌گویند انسان به علم امید بسته است حال آنکه علم نمی‌تواند پاسخگوی این باشد؛(۱) چرا؟ مگر بشر چه چیزی می‌خواهد و در آرزوی چه چیزی است که علم نمی‌تواند آن را برآورده سازد؟ چه نقدی به این مشهور زمانه وارد است که علم همه‌ی رؤیاها را تبدیل به واقعیت کرده است؟ نگاهی به تحولات در سده‌های اخیر و مخصوصاً سرعت آن در...

ادامه مطلب