دیالکتیک

دیالکتیک

دیالکتیک

نویسنده: روی باسکار برگرداننده: حسن چاوشیان ویراستار: محمدمنصور هاشمی Dialectic دیالکتیک در کلی‌ترین معنای آن، حاکی از فرآیند درهم تنیده‌ی تضاد مفهومی یا اجتماعی، پیوند متقابل و تغییر است که در آن تکوین و نفوذ متقابل و اصطکاک تضادها به تعالی آن‌ها به صورت شیوه‌ی تفکر یا شکل زندگی کامل‌تر یا کارآمدتر منجر می‌شود. ولی دیالکتیک یکی از قدیمی‌ترین، پیچیده‌ترین و بحث‌...

ادامه مطلب

اصول دیالکتیک (۲)

اصول دیالکتیک (۲)

آقای نگهدار: من در این فکر بودم و دوست داشتم که آقایان مصباح و سروش راجع به مسأله دیالکتیک و تضاد صحبت کنند. و شایق بودم که نظراتشان را بشنوم و روی آن صحبت بشود. ولی مثل این که ظاهراً مناظره به طرح سؤالاتی از آقای احسان طبری محدود شده است. ان‌شاءالله در دوره‌ی بعدی بحث از نظرات آقایان مستفیض می‌شویم که نظرشان راجع به این مسائل چیست؟ امّا راجع به خود مسأله دیالکتیک و مسأله تضاد که ظاهراً م...

ادامه مطلب

اصول دیالکتیک (۱)

اصول دیالکتیک (۱)

مقدمه مجری: به نام خدا و با سلام به بینندگان عزیز سیمای جمهوری اسلامی ایران. پیرو اطلاعیه‌ی شورای سرپرستی صدا و سیمای جمهوری اسلامی مبنی بر دعوت از گروهها برای شرکت در یک سری مباحث اساسی، اینک پیرامون سه موضوع اصلی ایدئولوژی و عقیده، مسایل سیاسی و مسائل اقتصادی ابتدا بحث خواهد شد. در این جلسه اعضای گروههای مختلف شرکت کرده‌اند ولی نمایندگان نهضت آزادی، مجاهدین خلق، جاما، جبهه ملّی و نماینده آقای ر...

ادامه مطلب

مقایسه دیالکتیک و سیر اختصامی

مقایسه دیالکتیک و سیر اختصامی

نویسنده: حکیم سید عباس معارف سیر اختصامی طریقت فکری حکمای انسی در تحلیل از تضاد و تناقض است، و دیالکتیک منهج فکری افلاطونیان و پاره ای از حکمای جدالی مذهب دوره ی جدید در بحث از تناقض و تضاد محسوب می شود وجه اصلی امتیاز و افتراق در بین این دو، همان وجه تمایزی است که میان متافیزیک و حکمت انسی موجود است و آن عبارت از این است که چون حوالت تاریخی متافیزیک نیست انگاری وجود، و نیز عدم تعهد به وحی است، لاجرم حقیقت وجود و کل...

ادامه مطلب

نقد دیالکتیک هگل

نقد دیالکتیک هگل

نویسنده: حکیم سید عباس معارف هر چند هگل بزرگترین کسی است که در فلسفه ی غرب، دیالکتیک را به کار گرفته و تمام اصول فلسفی خود را بر اساس سیر جدالی، بیان داشته است لکن آن دسته از اصول و مسائل فلسفی که وی در کتاب منطق، بیان داشته از لحاظ دیالکتیکی ناقص و مخدوش است. این گفته بدان معنی است که هگل نتوانسته است تماماً به اموری که لازم ذات و مقتضای تفکر دیالکتیکی است، متعهد بماند، همچنان که هیچ فیلسوف دیگری در غرب چه در...

ادامه مطلب

دیالکتیک هگل

دیالکتیک هگل

نویسنده: حکیم سید عباس معارف ۱٫ حوزه ی منطق هگل در کتاب معروف خود “علم منطق” (۱) به بیان تفصیلی دیالکتیک در حوزه ی منطق می پردازد. کُنه و اساس مباحث هگل در این کتاب آن است که اگر ایده ی مطلق وجود نداشته باشد، تمامی امور با یکدیگر متناقض خواهند بود و از آنجا که اجتماع متناقضین بدون تمسک به سنتز محال است، ناگزیر باید سنتزی نهایی یعنی همان ایده ی مطلق وجود داشته باشد تا از امور متعارض، رفع تناقض نماید. ا...

ادامه مطلب

ساختارشناسی دیالکتیک و دانایی سقراط

ساختارشناسی دیالکتیک و دانایی سقراط

نویسنده: یوسف نوظهور مقدمه شخصیت سقراط در هاله ای از ابهام قرار گرفته است. تنها منابع متغیر، برای شناخت او عبارتند از نوشته های افلاطون و گزنوفون به علاوه برخی اشارات در آثار بزرگانی همچون ارسطو. بدین جهت می توان حقیقت شخصیت تاریخی و نیز بیوگرافی فلسفی سقراط را نوعی معما دانست تا جایی که برخی گفته اند که او را اصلاً نمی توان شناخت. زیرا گزارشاتی که از حیات فکری او داده می شود پر از تناقض و ناسازگاری است. محققان هم...

ادامه مطلب

سقراط و دیالکتیک سقراطی

سقراط و دیالکتیک سقراطی

نویسنده: محمّد جواد لاریجانی نکته اول این است که، سقراط من افلاطونی است، و من قویاً معتقد هستم که این سقراط، سقراط حقیقی هست. دلایل آن را در یک رساله قدیمی، که فکر می کنم ۱۵، ۱۶ سال پیش چاپ شد نوشته ام. دو تا دلیل خیلی مهم دارد، یکی این که، وقتی آثار ارسطو را می خوانیم، آدرس هایی می دهد که این آدرس ها با سقراط افلاطونی می خواند. یکی این که مثلاً ارسطو خیلی اتصالاتش و آشنایی اش با سقراط صرفاً افلاطونی می باشد. زمان ن...

ادامه مطلب